Yıl 2018, Cilt 4, Sayı 2, Sayfalar 604 - 622 2018-12-29

Vincent Van Gogh’un Sanatında Özdeşleyim ile Varılan Aşkınlık ve Günümüz Doğa Sanatı

Ceren Yıldırım [1]

9 63

On dokuzuncu yüzyıl sonunda Alman estetikçiler özne ile nesne arasında kurulan özdeşliği tanımlamak için “einfühlung” terimini kullandılar. İnsanın doğada erimesi ya da nesneye girebilmesi anlamına gelen einfühlung’a göre bizim bir iç edimi önce yaşadığımız sonra nesneye yansıttığımız doğru değildir. Nesne ve düşünen özne, ayrılmaz bir bütünde kaynaşırlar.

Günümüz sanatında doğaya karşı ortaya çıkan duyarlılıklar einfühlung’un önemini yeniden gündeme getirmektedir. Bugün “Batı kimlikli” kültür dünyasının doğaya araçsal yaklaşımı ile öznenin nesne ile kurduğu empatik türden yaklaşım olan einfühlung arasındaki ayrım daha fazla zıtlaşmaktadır. Ekolojik problemleri ve sanatı var eden kültürün düşün yapısı ortak olduğuna göre sanatın tarihini de düşün yapılarındaki fark olarak iki kategoriye ayırabiliriz: bir yanda doğanın (nesnenin) araçsallaştırılması, diğer yanda onda, onunla var olma etiği yer alır.

Einfühlung kavramının içini dolduran önemli bir sanatçı olarak Vincent van Gogh’un (1853-1890) çalışması Batılı tahakkümcü bakış açısının bir reddidir. Onun doğa manzaralarına indirgenemeyecek yoğunluktaki ortaklığı nesne-özne ayrımının silindiği deneyimlerdir. 1960 sonrası Çevresel Sanat üretimlerinde nesne-merkezci bakış açısı tekrar gündeme gelmiştir. Doğada ilerleyerek süreç içerisinde ve doğaya en az müdahale ile gerçekleştirilen çalışmalar sezgisel bilgi alanına girerek dünyanın bugün ihtiyacı olan özgeci, empatik, saygılı, özen ahlakını yeniden kurar.
Estetik, özdeşleyim, aşkınlık, manzara resmi, Vincent van Gogh
  • Blotkamp, C. (2009). Ruisdael in Provence. (Yay. Haz.: HATZE CANTZ). Vincent van Gogh: Between Earth and Heaven: The Landscapes içinde (s.58-77). Basel: Vincent van Gogh Museum Publishing.
  • Bobaroğlu, M. (2002). Bâtınî Gelenek. İstanbul: Ayna Yayınevi.
  • Bürgi,M.B., Zimmer, N. & Feilchenfeldt, W. (2009). Introduction. (Yay. Haz.: HATZE CANTZ). Vincent van Gogh: Between Earth and Heaven: The Landscapes içinde (s.14-29). Basel: Vincent van Gogh Museum Publishing.
  • Dolores, M. (2004). Gauguin and the Origins of Symbolism. Madrid: Philip Wilson Pub.
  • Donovan, J. (1997). Feminist Teori -Amerikan Feminizminin Entelektüel Gelenekleri. (Çeviren: A.Bora, M.A.Gevrek, F.Sayılan), İstanbul: İletişim Yayınları.
  • Edwards, C. (1989). Van Gogh and God: A Creative Spritual Quest. U.S: Loyola Univ. Press.
  • Erdem, S. (1963). Modern Sanat. İstanbul: Türkiye Basımevi.
  • Eren, I. (2005). Sanat Bilgi İlişkisi. Bursa: Asa Yayınları.
  • Erickson, K. P. (1998). At Eternity’s Gate: The Spiritual Vision of Vincent van Gogh. US: William B. Eerdmans Pub. Co.
  • Gökberk, M. (1990). Felsefe Tarihi. (6.baskı). İstanbul: Remzi Kitabevi.
  • Koç, T. (2008). İslam Estetiği. İstanbul: İsam Yayınları.
  • Maslow, A. (2011). İnsan Olmanın Psikolojisi. (Çev. O. Gündüz). İstanbul: Kuraldışı Yayınları.
  • Plumwood, V. (1995). Feminizm ve Doğaya Hükmetmek. (Çeviren: B.Ertür), İstanbul: Metis Yayınları.
  • Tanrıbağı, M. İ. (2010). Hermetik Bilge Pitagoras. İstanbul: Hermes Yayınevi.
  • Tillich, P. (1957). Dynamics of Faith. New York: Harper and Row.
  • Van Gogh, V. (2003). The Letters of Vincent van Gogh. (Editör: Roland De Leeuw). U.K.: Penguin Publishing.
  • Van Gogh, V. (2011). The Letters of Vincent van Gogh. U.K.: Hachette Publications
  • Van Gogh, V. (1996). Théo’ya Mektuplar. (Çeviren: P. Kür), İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • Van, J. (2001). Spirit and Art: Pictures of the Transformation of Consciousness Anthroposophic. Virginia Herndon: Steiner Books Pres.
  • Worringer, W. (1985). Soyutlama ve Özdeşleyim. (Çeviren: İ. Tunalı), İstanbul: Remzi Kitabevi
  • Yasa, M. (2014). Estetik-Etik İlişkisi. Ankara: Elis Yayınları.
Birincil Dil tr
Konular Sanat
Dergi Bölümü Derleme
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-6350-9010
Yazar: Ceren Yıldırım
Kurum: Gaziantep Üniversitesi
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { intjcss459285, journal = {Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi (UKSAD)}, issn = {}, eissn = {2458-9381}, address = {Uluslararası Bilim Kültür ve Spor Derneği (UBİKS)}, year = {2018}, volume = {4}, pages = {604 - 622}, doi = {}, title = {Vincent Van Gogh’un Sanatında Özdeşleyim ile Varılan Aşkınlık ve Günümüz Doğa Sanatı}, key = {cite}, author = {Yıldırım, Ceren} }
APA Yıldırım, C . (2018). Vincent Van Gogh’un Sanatında Özdeşleyim ile Varılan Aşkınlık ve Günümüz Doğa Sanatı. Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi (UKSAD), 4 (2), 604-622. Retrieved from http://dergipark.gov.tr/intjcss/issue/41864/459285
MLA Yıldırım, C . "Vincent Van Gogh’un Sanatında Özdeşleyim ile Varılan Aşkınlık ve Günümüz Doğa Sanatı". Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi (UKSAD) 4 (2018): 604-622 <http://dergipark.gov.tr/intjcss/issue/41864/459285>
Chicago Yıldırım, C . "Vincent Van Gogh’un Sanatında Özdeşleyim ile Varılan Aşkınlık ve Günümüz Doğa Sanatı". Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi (UKSAD) 4 (2018): 604-622
RIS TY - JOUR T1 - Vincent Van Gogh’un Sanatında Özdeşleyim ile Varılan Aşkınlık ve Günümüz Doğa Sanatı AU - Ceren Yıldırım Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - DO - T2 - Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi (UKSAD) JF - Journal JO - JOR SP - 604 EP - 622 VL - 4 IS - 2 SN - -2458-9381 M3 - UR - Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi (UKSAD) Vincent Van Gogh’un Sanatında Özdeşleyim ile Varılan Aşkınlık ve Günümüz Doğa Sanatı %A Ceren Yıldırım %T Vincent Van Gogh’un Sanatında Özdeşleyim ile Varılan Aşkınlık ve Günümüz Doğa Sanatı %D 2018 %J Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi (UKSAD) %P -2458-9381 %V 4 %N 2 %R %U
ISNAD Yıldırım, Ceren . "Vincent Van Gogh’un Sanatında Özdeşleyim ile Varılan Aşkınlık ve Günümüz Doğa Sanatı". Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi (UKSAD) 4 / 2 (Aralık 2018): 604-622.