Yıl 2018, Cilt 19, Sayı 1, Sayfalar 15 - 30 2018-04-30

Ortaokul Öğrencilerinin Matematiğe Yönelik Temel Psikolojik İhtiyaçlarının İncelenmesi
Examining the Basic Psychological Needs of Middle School Students on Mathematics

Deniz KAYA [1]

179 278

Bu araştırmada ortaokul öğrencilerinin, i) matematiğe yönelik temel psikolojik ihtiyaçlarının düzeyini belirlemek, ii) özerklik, aidiyet ve yeterlik ihtiyaçlarının başarı düzeyi, sınıf seviyesi ve cinsiyet değişkenlerini dikkate alarak incelemek amaçlanmıştır. Araştırma, İzmir şehir merkezindeki bir devlet okulunda öğrenim gören 484 (235’i kız, 249’u erkek) ortaokul öğrencisi ile yürütülmüştür. Öğrencilerin matematiğe yönelik temel psikolojik ihtiyaçlarını belirlemek için temel psikolojik ihtiyaçları ölçeği, matematik başarılarını belirlemek için ise dönem sonu matematik ders notları kullanılmıştır. Verilerin analizinde, betimsel istatistiksel teknikler, MANOVA ve Bonferroni testi kullanılmıştır. Betimsel analiz sonuçlarına göre, araştırmaya katılan öğrencilerin matematiğe yönelik özerklik, aidiyet ve yeterlik ihtiyaçları orta düzeyin üstünde yer almaktadır. Öğrencilerin matematiğe yönelik temel ihtiyaçlarından en yüksek ortalama değer aidiyet ihtiyacı boyutunda iken en düşük ortalama değer ise yeterlik ihtiyacı boyutunda bulunmuştur. MANOVA ve Bonferroni testi sonuçlarına göre, matematik başarısı yüksek düzeyde bulunan öğrencilerin; özerklik, aidiyet ve yeterlik ihtiyacı puanlarının, matematik başarısı orta ve düşük düzeyde bulunan öğrencilere göre daha yüksek olduğu anlaşılmıştır. Diğer yandan altıncı sınıf öğrencilerin; özerklik, aidiyet ve yeterlik ihtiyacı puanlarının yedinci sınıftaki öğrencilere göre daha yüksek olduğu bulunmuştur. Öğrencilerin temel psikolojik ihtiyaçlarının cinsiyet değişkenine göre anlamlı bir farklılık göstermediği belirlenmiştir. Sonuç olarak, matematiğe yönelik temel ihtiyaçlarının karşılanmasında öğrencilerin derslerine karşı kendini hazır hissetmesine, yeteneğine, ilgisine ve gelişimine uygun ders etkinliklerine yönlendirilmesine ve gerçekleştirilebilir hedefler belirlenmesine yardımcı olunması öneri olarak sunulmuştur.

In this study, the purpose were to i) determine the level of the basic psychological needs of middle school students in mathematics, and ii) examine the autonomy, attachment, and sufficiency needs of the students by considering grade levels and genders of the students. The study was conducted with 484 students (235 girls and 249 boys) studying at a public school in Izmir. In order to determine the basic psychological needs of the students in mathematics, Basic Psychological Need Scale was used. The end-term mathematical class grades were used to determine the mathematical success levels of the students. Descriptive statistical analyses, MANOVA and Bonferroni tests were made use of in the analyses of the data. According to the descriptive analyses results, the needs of the students for autonomy, attachment and sufficiency in mathematics classes were determined to be over medium level. While the highest mean value of the students in mathematics was in attachment dimension, the lowest mean value was determined in sufficiency dimension. According to MANOVA and Bonferroni test results, it was understood that the autonomy, attachment and sufficiency needs of the students with high mathematics success levels were higher than those with medium and low-level mathematical success. On the other hand, the autonomy, attachment and sufficiency need points of the sixth graders were found to be higher than those of seventh graders. It was determined that the basic psychological needs of the students did not differ at a significant level according to gender variable. As a conclusion, it is recommended that students are guided in mathematics classes for classroom activities that are proper for their abilities, interests and developments to cover their basic needs in mathematics, and feasible targets are set.

  • Andersen, S. (2000). Fundamental human needs: Making social cognition relevant. Psychological Inquiry, 11(4), 269-276.
  • Annaberdiyev, D. (2006). Türkiye’de eğitim gören Türk cumhuriyetleri ve Türk üniversite öğrencilerinin psikolojik yardım arama tutumları, psikolojik ihtiyaçları ve psikolojik uyumlarının bazı değişkenler açısından incelenmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Ege Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
  • Baard, P., Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2004). Intrinsic need satisfaction: A motivational basis of performance and well-being in two work settings. Journal of Applied Social Psychology, 34, 2045–2068.
  • Büyüköztürk, Ş. (2011). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (15.Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
  • Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri (17. Baskı). Ankara: Pegem Yayınları.
  • Ciani, K. D., Middleton, M. J., Summers, J. J., & Sheldon, K. M. (2010). Buffering against performance classroom goal structures: The importance of autonomy support and classroom community. Contemporary Educational Psychology, 35(1), 88-99.
  • Cihangir-Çankaya, Z. (2005). Öz belirleme modeli: Özerklik desteği, ihtiyaç doyumu ve iyi olma. Yayınlanmamış doktora tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  • Cihangir-Çankaya, Z. (2009). Öğretmen adaylarında temel psikolojik ihtiyaçların doyumu ve iyi olma. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(3), 691-711.
  • Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd Ed.). Hillsdale, NJ: Lawrence Earlbaum Associates.
  • Coleman, P. (2000). Aging and the satisfaction psychological needs. Psychological Inquiry, 11(4), 291-294.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Yazar: Deniz KAYA
Kurum: MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { inuefd297790, journal = {İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi}, issn = {1300-2899}, eissn = {2149-9683}, address = {İnönü Üniversitesi}, year = {2018}, volume = {19}, pages = {15 - 30}, doi = {10.17679/inuefd.297790}, title = {Ortaokul Öğrencilerinin Matematiğe Yönelik Temel Psikolojik İhtiyaçlarının İncelenmesi}, key = {cite}, author = {KAYA, Deniz} }
APA KAYA, D . (2018). Ortaokul Öğrencilerinin Matematiğe Yönelik Temel Psikolojik İhtiyaçlarının İncelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19 (1), 15-30. DOI: 10.17679/inuefd.297790
MLA KAYA, D . "Ortaokul Öğrencilerinin Matematiğe Yönelik Temel Psikolojik İhtiyaçlarının İncelenmesi". İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 19 (2018): 15-30 <http://dergipark.gov.tr/inuefd/issue/32017/297790>
Chicago KAYA, D . "Ortaokul Öğrencilerinin Matematiğe Yönelik Temel Psikolojik İhtiyaçlarının İncelenmesi". İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 19 (2018): 15-30
RIS TY - JOUR T1 - Ortaokul Öğrencilerinin Matematiğe Yönelik Temel Psikolojik İhtiyaçlarının İncelenmesi AU - Deniz KAYA Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.17679/inuefd.297790 DO - 10.17679/inuefd.297790 T2 - İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 15 EP - 30 VL - 19 IS - 1 SN - 1300-2899-2149-9683 M3 - doi: 10.17679/inuefd.297790 UR - http://dx.doi.org/10.17679/inuefd.297790 Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi Ortaokul Öğrencilerinin Matematiğe Yönelik Temel Psikolojik İhtiyaçlarının İncelenmesi %A Deniz KAYA %T Ortaokul Öğrencilerinin Matematiğe Yönelik Temel Psikolojik İhtiyaçlarının İncelenmesi %D 2018 %J İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi %P 1300-2899-2149-9683 %V 19 %N 1 %R doi: 10.17679/inuefd.297790 %U 10.17679/inuefd.297790
ISNAD KAYA, Deniz . "Ortaokul Öğrencilerinin Matematiğe Yönelik Temel Psikolojik İhtiyaçlarının İncelenmesi". İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 19 / 1 (Nisan 2018): 15-30. http://dx.doi.org/10.17679/inuefd.297790