Yıl 2018, Cilt 19, Sayı 2, Sayfalar 53 - 66 2018-08-31

Osmanlı Türkçesi ile Yazılmış Olan “Çocuklara İlk Bilgiler” Adlı Kitabın Erken Çocukluk Eğitimi Açısından İncelenmesi
Analysis of an Ottoman Book “First Lessons to The Kids” From The Perspective of Early Childhood Education

Azize UMMANEL [1]

11 24

Türkiye’de erken çocukluk eğitimine yönelik çalışmalara Cumhuriyet öncesi dönemde başlanmış olup bu dönemde küçük çocukların eğitilmelerine ilişkin politikalara ve çocuk eğitimine yönelik kitaplara rastlamak mümkündür. Osmanlı döneminde çocuk eğitimine ilişkin özgün dili Osmanlı Türkçesi olan kitaplar çok fazla bulunmazken, başka dillerden çevirisi yapılan kitapların çok daha fazla olduğu görülmektedir. Bu kitaplardan birisi de 1890 yılında Ali Nazima tarafından Maarif Nezareti onayı ile Osmanlı Türkçesine çevrilmiş olan “Çocuklara Malumat-ı Evveliye” diğer ismi ile “Çocuklara İlk Bilgiler” adlı kitaptır. Bu çalışmanın amacı Çocuklara Malumat-ı Evveliye adlı kitabın erken çocukluk eğitimi açısından incelenmesidir. Yaşamın ilk sekiz yılını kapsayan erken çocukluk dönemi çocukların bir takım temel becerileri kazandıkları kritik bir evredir. Dolayısı ile bireyin bu yıllarda edineceği tecrübeler yaşamının diğer yılları için temel oluşturmakta ve bu yılları büyük ölçüde etkilemektedir. Bu nedenle erken çocukluk döneminde bireyin edindiği tecrübeler ve aldığı eğitim büyük önem taşımaktadır. Yapılan içerik analizi ile araştırma kapsamına alınan Çocuklara Malumat-ı Evveliye kitabı incelenmiş ve Osmanlı döneminde çocuk eğitimi ile ilgili bir takım saptamalarda bulunulmuştur. Kitapta yazılanlar doğrultusunda çocuklara verilen ilk ve temel bilgilerin dinî içerikli bilgiler olduğu söylenebilir. Erken çocukluk dönemi çocukların somut şekilde öğrenebilecekleri bir dönemdir, dolayısıyla din ile ilgili verilen soyut bilginin bu dönem çocuğu tarafından anlaşılması güçtür. Erken yaşlarda çocuğun yaşayacağı bu güçlük onun okula yönelik olumsuz duygular geliştirmesine neden olabilmektedir. Din ile ilgili bilgilerin yanı sıra fen, matematik ve coğrafya ile ilgili konular da kitapta yer almaktadır. Öte yandan incelenen kitabın resimli olması Batılılaşma ve modernleşme hareketinin de bir göstergesi sayılabilmektedir. Çocuklara Malumat-ı Evveliye adlı kitap erken çocukluk eğitimi kapsamında incelendiğinde o dönem çocukları için uygun bulunmazken, yayımlandığı yıl bağlamında eğitimde gelişmeye yönelik bir adım olarak kabul edilebilmektedir.

Prior to the declaration of the republic, it is likely to encounter books regarding the education of children and policies concerning their education in the Ottoman Empire. While the books related to child education in the original Ottoman language are not commonly found, it is observed that there are more books translated into Ottoman Turkish from other languages. Translated into Ottoman Turkish in 1890 by Ali Nazima with the approval of the Ministry of Education; one of these books is “Çocuklara Malumat-ı Evveliye”, meaning “First Lessons to the Kids”. The aim of this study is to analyze the book “Çocuklara Malumat-ı Evveliye” from the perspective of early childhood education. Early childhood is defined as the period from birth to eight years old. It is a critical stage of development that forms the foundation for children’s future well-being and learning. Thus educational experiences in early years have important role in children’s life. Analysis show that first lessons given to children primarily contain religious information. Children in early childhood period can solve problems that apply concrete events or objects. Therefore, they are not able to understand abstract concepts such as religious and thus they can experience negative attitude to the education. Besides religious information, science, mathematics and geography are the other subjects in the book that show indications of modernization. Although Çocuklara Malumat-ı Evveliye is not appropriate for the young children, it can be counted as a big step on developing early childhood education in those years.

  • Ahioğlu Lindberg, E. N. (2012). Çocuk yetiştirme açısından Türkiye’de çocukluğun tarihi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31, 41-52. Erişim adresi: http://pauegitimdergi.pau.edu.tr
  • Akman, B. (2002). Okulöncesi dönemde matematik. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23, 244-248. Erişim adresi: http://dergipark.gov.tr/download/article-file/87937
  • Akyüz, Y. (1996). Anaokullarının Türkiye’deki kuruluş ve gelişim tarihçesi. Milli Eğitim Dergisi, 132, 11-17.
  • Araz, Y. (2013). 16. yüzyıldan 19. yüzyıl başlarına Osmanlı toplumunda çocuk olmak. İstanbul: Kitap Yayınevi.
  • Başar, E. (2011). Türkiye’deki eğitimin tarihsel gelişimi. Ö. Demirel ve Z. Kaya (Yay. haz.). Eğitim Bilimine Giriş içinde (s. 23-66) Ankara: Pegem.
  • Bertan, M., Haznedaroğlu, D., Koln, P., Yurdakök, K. ve Güçiz, B. D. (2009). Ülkemizde erken çocukluk gelişimine ilişkin yapılan çalışmaların derlenmesi (2000-2007). Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi, 52(1), 1-8. Erişim adresi: http://www.cshd.org.tr
  • Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem.
  • Çelik, A. (2004). Çocuk, oyun ve din eğitimi. Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 9, 188-196. Erişim adresi: http://e-dergi.atauni.edu.tr/ataunikkefd/index
  • Çelik, M. ve Gündoğdu, K. (2007). Türkiye’de okul öncesi eğitimin tarihsel gelişimi. Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi ,16 ,172-190. Erişim adresi: http://e-dergi.atauni.edu.tr/ataunikkefd/index
  • Currie, J. (2001). Early childhood education programs. Journal of Economic Perspectives, 15 (2), 213-238. Erişim adresi: http://www.jstor.org
  • Enginün, İ. (2001). Bir çocuk edebiyatçısı: Mehmet Şemseddin, yeni Türk edebiyatı araştırmaları. İstanbul: Dergah Yayınları.
  • Fidan, N. (2012). Okulda öğrenme ve öğretme. Ankara: Pegem.
  • Gündüz, M. (2013). Osmanlı eğitim mirası: Klasik ve modern dönem üzerine makaleler. Ankara: Doğu Batı Yayınları.
  • Kaya, U. (2012). Osmanlı’da aile bireylerinin görevleri ve sorumlulukları. C. Ü. İlahiyat Fakültesi Dergisi, 16(2), 477-513. Erişim adresi: http://cumhuriyet.dergipark.gov.tr/cuid
  • Kartal, H. (2007). Geleceğe yapılan yatırım: Erken çocukluk gelişimi ve eğitimi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 7(1), 517-554. Erişim adresi: http://www.kuyeb.com/en/onceki_sayilar.asp
  • Koçyiğit, S.; Tuğluk, M. N. ve Kök, M. (2007). Çocuğun gelişim sürecinde eğitsel bir etkinlik olarak oyun. Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 16, 324 -342. Erişim adresi: http://e-dergi.atauni.edu.tr/ataunikkefd/index
  • Lincoln, Y. S. ve Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. California: Sage Publications.
  • MEB (2011). Erken çocukluk eğitiminde temel ilkeler. Erişim adresi: http://www.megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/Erken%20%C3%87ocukluk%20E%C4%9Fitiminde%20Temel%20%C4%B0lkeler.pdf
  • Okay, C. (1999). Eski harfli çocuk dergileri. İstanbul: Kitabevi.
  • Özgül, K. (1997). Resmin gölgesi şiire düştü: Türk edebiyatında tablo altı şiirleri. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • Sever, S. (1995). Çocuk kitaplarında bulunması gereken yapısal ve eğitsel özellikler. Abece Eğitim ve Ekin Sanat Dergisi, 107, 14-15.
  • Şimşek, E. (2004). Çocukluk dönemi dini gelişim özellikleri ve din eğitimi. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 4 (1), 207-220. Erişim adresi: http://dergipark.ulakbim.gov.tr/daad/index
  • Şimşek, H. (2001). XIX. yüzyıl çocuk dergiciliği ve eğitsel işlevleri üzerine. Milli Eğitim Dergisi, 151, 1-9. Erişim adresi: http://dhgm.meb.gov.tr/
  • Tanpınar, A. H. (2012). On dokuzuncu asır Türk edebiyatı tarihi. İstanbul: Dergah Yayınları.
  • Ummanel, A. ve Dilek, A. (2016). Gelişim ve öğrenme. S. Çelenk (Ed.) Öğretim ilke ve yöntemleri içinde (s. 35-52). Ankara: Pegem Akademi.
  • UNESCO (2016). New horizons: A review of early childhood care and education in Asia and the Pacific. Paris: United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. Erişim adresi: http://unesdoc.unesco.org/images/0024/002457/245728E.pdf
  • UNICEF (2017). Early childhood development: The key to a full and productive life. Erişim adresi: https://www.unicef.org/dprk/ecd.pdf
  • Yıldırım, A. ve Şimşek H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal ve Beşeri Bilimler
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Yazar: Azize UMMANEL
Kurum: lefke avrupa üniversitesi
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { inuefd293389, journal = {İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi}, issn = {1300-2899}, eissn = {2149-9683}, address = {İnönü Üniversitesi}, year = {2018}, volume = {19}, pages = {53 - 66}, doi = {10.17679/inuefd.293389}, title = {Osmanlı Türkçesi ile Yazılmış Olan “Çocuklara İlk Bilgiler” Adlı Kitabın Erken Çocukluk Eğitimi Açısından İncelenmesi}, key = {cite}, author = {UMMANEL, Azize} }
APA UMMANEL, A . (2018). Osmanlı Türkçesi ile Yazılmış Olan “Çocuklara İlk Bilgiler” Adlı Kitabın Erken Çocukluk Eğitimi Açısından İncelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19 (2), 53-66. DOI: 10.17679/inuefd.293389
MLA UMMANEL, A . "Osmanlı Türkçesi ile Yazılmış Olan “Çocuklara İlk Bilgiler” Adlı Kitabın Erken Çocukluk Eğitimi Açısından İncelenmesi". İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 19 (2018): 53-66 <http://dergipark.gov.tr/inuefd/issue/36595/293389>
Chicago UMMANEL, A . "Osmanlı Türkçesi ile Yazılmış Olan “Çocuklara İlk Bilgiler” Adlı Kitabın Erken Çocukluk Eğitimi Açısından İncelenmesi". İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 19 (2018): 53-66
RIS TY - JOUR T1 - Osmanlı Türkçesi ile Yazılmış Olan “Çocuklara İlk Bilgiler” Adlı Kitabın Erken Çocukluk Eğitimi Açısından İncelenmesi AU - Azize UMMANEL Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.17679/inuefd.293389 DO - 10.17679/inuefd.293389 T2 - İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 53 EP - 66 VL - 19 IS - 2 SN - 1300-2899-2149-9683 M3 - doi: 10.17679/inuefd.293389 UR - http://dx.doi.org/10.17679/inuefd.293389 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi Osmanlı Türkçesi ile Yazılmış Olan “Çocuklara İlk Bilgiler” Adlı Kitabın Erken Çocukluk Eğitimi Açısından İncelenmesi %A Azize UMMANEL %T Osmanlı Türkçesi ile Yazılmış Olan “Çocuklara İlk Bilgiler” Adlı Kitabın Erken Çocukluk Eğitimi Açısından İncelenmesi %D 2018 %J İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi %P 1300-2899-2149-9683 %V 19 %N 2 %R doi: 10.17679/inuefd.293389 %U 10.17679/inuefd.293389
ISNAD UMMANEL, Azize . "Osmanlı Türkçesi ile Yazılmış Olan “Çocuklara İlk Bilgiler” Adlı Kitabın Erken Çocukluk Eğitimi Açısından İncelenmesi". İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 19 / 2 (Ağustos 2018): 53-66. http://dx.doi.org/10.17679/inuefd.293389