Cilt 18, Sayı 2, Sayfalar 77 - 92 2017-07-24

Science academy initiatives in Ottoman Turkey and experimentation
Osmanlı Türkiyesinde Bilim Akademisi Kurma Girişimleri ve Deney

İrfan Elmacı [1]

174 182

Non-university institutions, including science academies became important tools in the establishment and rise of modern science. Going back to the 16th century, science academies paved the way for many scientific discoveries through test and proof of experimental knowledge. The number of these academies, first established in Europe, increased in the West over time. The Ottomans attempted to create their first “science academies” in the 19th century, known as the Encümen-i Dâniş (Academy of Knowledge) and Cemiyet-i İlmiye-i Osmaniye (Ottoman Society for Science). The question is  to what extent were these organizations academies of sciences ? In this article, the Ottomans’ concept of science academy, their achievements or failures in establishing such an institution are discussed in comparison with the European science academies. The issue has been studied only from the perspective of science and experimentation. Political, economic and social factors have not been considered in the present article.

Modern bilimin yerleşmesi ve yükselişinde üniversite dışı oluşumlar önemli birer araç olmuştur. Bunlardan biri bilim akademileridir. Avrupa’da geçmişleri 16. yüzyıla geri giden bilim akademileri deneysel bilime sağladıkları olanaklarla birçok bilimsel keşfe zemin hazırlamışlar, giderek de bu akademilerin sayısı çoğalmıştır. Osmanlılar ise bilim akademisi kurma işine ancak 19. yüzyılda girişmişlerdir. Ancak bunların ne ölçüde bilim akademisi olduğu tartışmalıdır. Encümen-i Dâniş ile Cemiyet-i İlmiye-i Osmaniye’nin Osmanlı Türkiyesinde kurulan ilk bilim akademileri olduğu ileri sürülmüştür. Bu makalede, bu iki kurumdan hareketle Osmanlıların Batı’nın deneysel bilimde faydalandığı akademilere yaklaşımı, başarıları ya da başarısızlıkları, anılan iki oluşum odağında Batı bilim akademileri ile karşılaştırmalı olarak ortaya konmuştur. Konu sadece bilim tekelinde ilerletilmiş, farklı çıktılara ulaşmaya olanak verebileceği düşünülebilecek siyasi, ekonomik, toplumsal etkenler dikkate alınmamıştır.

  • Haydar Kazgan, Sanayi Tarihi, İstanbul Teknik Üniversitesi, İstanbul, 1982
Konular Sosyal Bilimler (Genel)
Dergi Bölümü Derleme Makaleler
Yazarlar

Yazar: İrfan Elmacı
E-posta: elmaci.irfan@gmail.com
Ülke: Turkey


Bibtex @derleme { iuoba335876, journal = {Osmanlı Bilimi Araştırmaları}, issn = {1303-3123}, address = {İstanbul Üniversitesi}, year = {2017}, volume = {18}, pages = {77 - 92}, doi = {}, title = {Science academy initiatives in Ottoman Turkey and experimentation}, language = {en}, key = {cite}, author = {Elmacı, İrfan} } @derleme { iuoba335876, journal = {Osmanlı Bilimi Araştırmaları}, issn = {1303-3123}, address = {İstanbul Üniversitesi}, year = {2017}, volume = {18}, pages = {77 - 92}, doi = {}, title = {Osmanlı Türkiyesinde Bilim Akademisi Kurma Girişimleri ve Deney}, language = {tr}, key = {cite}, author = {Elmacı, İrfan} }
APA Elmacı, İ . (2017). Science academy initiatives in Ottoman Turkey and experimentation. Osmanlı Bilimi Araştırmaları, 18 (2), 77-92. Retrieved from http://dergipark.gov.tr/iuoba/issue/30995/335876
MLA Elmacı, İ . "Science academy initiatives in Ottoman Turkey and experimentation". Osmanlı Bilimi Araştırmaları 18 (2017): 77-92 <http://dergipark.gov.tr/iuoba/issue/30995/335876>
Chicago Elmacı, İ . "Science academy initiatives in Ottoman Turkey and experimentation". Osmanlı Bilimi Araştırmaları 18 (2017): 77-92
RIS TY - JOUR T1 - Osmanlı Türkiyesinde Bilim Akademisi Kurma Girişimleri ve Deney AU - İrfan Elmacı Y1 - 2017 PY - 2017 N1 - DO - T2 - Osmanlı Bilimi Araştırmaları JF - Journal JO - JOR SP - 77 EP - 92 VL - 18 IS - 2 SN - 1303-3123- M3 - UR - Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 Osmanlı Bilimi Araştırmaları Osmanlı Türkiyesinde Bilim Akademisi Kurma Girişimleri ve Deney %A İrfan Elmacı %T Osmanlı Türkiyesinde Bilim Akademisi Kurma Girişimleri ve Deney %D 2017 %J Osmanlı Bilimi Araştırmaları %P 1303-3123- %V 18 %N 2 %R %U