BALÇOVA KAPLICALARI VE TÜRKiYE'NiN iLK JEOTERMAL SONDAJLARI

Erman ŞÂMİLGİL [1]

113 108

      BALÇOVA KAPLICALARI VE TÜRKiYE'NiN iLK JEOTERMAL SONDAJLARI

        Balçova Kaplıcaları yöresi, tarihi ve turistik değerlerinin  yanısıra, balneoloji ve sser tarımı bakımlarından da yüksek bir potensiyele sahiptir. Yöredeki terapötik özellikli sıcak suların gerek debisini, gerekse sıcaklığını sondajlarla arttırmak, MTA.nın 1962 yılından bu yana hedeflerinden birisi olmuştur. Böylece 1962 yılında yapılanjeolojik ve jeofizik etüdlere göre saptadığımız lokasyonlarda 1963 yılında yaptığımız sondajlarla Türkiye'de ilk defa sıcak su-buhar karışımı jeotermal akışkan elde edilmiştir. Birinci sondajda 40 m. gibi sığ bir derinlikte 124 C sıcaklığa erişilmiş, 100 ton/saat debideki akışkan 35 m. arteziyen basıncı ile püskürmüştür.

    Gerek bu sondajın gerekse benzer sonuç veren ikinci sondajın suları, düşük konsantrasyonlu, bikarbonate-sodik olup aynı zamanda enkrüstif olduklarından sondajlar kısa sürede CaCO3 kabuklaşması sonucu tıkanmışlardır.Daha sonra 1982 yılında 1 nolu sondajın tıkanıklığı giderilerek sağlanan sıcak su yeni kaplıca tesislerinde kullanım ve banyo şebekesine tahsis edilmiştir.

    Bu arada, saptadığımız diğer 15 lokasyonun bir kısmında yeni sondajlar açılmış olup bunlardan ikisinden, eşanjör sistemiyle sağlanan temiz, sıcaksu,9 Eylül Üniversitesinin kampüsünün ısıtılmasına tahsis edilmiştir.

    Jeolojik bakımdan, sıcak su kaynakları ve kaplıca işletmeleri Üst Kretase yaşlı izmir flişinin oluşturduğu horstun kuzey yamacındaki yamaç molozu veya birikinti konisi üzerindedir. Bu kesimin kuzeyi ise alüvyal bir ovadır. Hemen güneydeki tepeleri oluşturan flişin egemen unsurları, killişist, kumtaşı, fillit, rejyonal metamorfik kireçtaşıi tektonik breşleşmeye uğramış kireçtaşı, albitşist, kuvarşist, kalkşist, serisitşist ve radyolaritlerdir. Sıcak su kaynaklar, E-W ne   NNE-SSW doğrultulu iki fay sisteminin kesim noktalarında yer almışlardır.

    Rezervuar sıcalığının yaklaşık hesabı için S. 1 sondaj suyuna uyguladıgımız jeotermomecrik yöntemlere gore:
- Na-K-Ca yontemi ile; t=l96°,1C3
-Na/K yonternleri ile: t1 = J 6S0,6C3
t2= 160°,9c

- siO2 yontemi ile:

t1 = 169° , 8 C3
t2= 180° , 5 C3
t3 =158°,9C3
gibi jeotermal enerji bakımından oldukça yüksek değerler ortaya koymuş bulunuyoruz. 1000 m. civarında bir derinliğe inecek sondajla, bu sıcaklarda ·subuhar
karışımı elde edilebileceği inancındayız.

Birincil Dil tr
Konular
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Yazar: Erman ŞÂMİLGİL

Bibtex @ { iuyerbilim196227, journal = {İstanbul Yerbilimleri Dergisi}, issn = {1012-3741}, address = {İstanbul Üniversitesi}, year = {}, volume = {5}, pages = {107 - 130}, doi = {}, title = {BALÇOVA KAPLICALARI VE TÜRKiYE'NiN iLK JEOTERMAL SONDAJLARI}, key = {cite}, author = {ŞÂMİLGİL, Erman} }
APA ŞÂMİLGİL, E . (). BALÇOVA KAPLICALARI VE TÜRKiYE'NiN iLK JEOTERMAL SONDAJLARI. İstanbul Yerbilimleri Dergisi, 5 (1-2), 107-130. Retrieved from http://dergipark.gov.tr/iuyerbilim/issue/18585/196227
MLA ŞÂMİLGİL, E . "BALÇOVA KAPLICALARI VE TÜRKiYE'NiN iLK JEOTERMAL SONDAJLARI". İstanbul Yerbilimleri Dergisi 5 (): 107-130 <http://dergipark.gov.tr/iuyerbilim/issue/18585/196227>
Chicago ŞÂMİLGİL, E . "BALÇOVA KAPLICALARI VE TÜRKiYE'NiN iLK JEOTERMAL SONDAJLARI". İstanbul Yerbilimleri Dergisi 5 (): 107-130
RIS TY - JOUR T1 - BALÇOVA KAPLICALARI VE TÜRKiYE'NiN iLK JEOTERMAL SONDAJLARI AU - Erman ŞÂMİLGİL Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - DO - T2 - İstanbul Yerbilimleri Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 107 EP - 130 VL - 5 IS - 1-2 SN - 1012-3741- M3 - UR - Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 İstanbul Yerbilimleri Dergisi BALÇOVA KAPLICALARI VE TÜRKiYE'NiN iLK JEOTERMAL SONDAJLARI %A Erman ŞÂMİLGİL %T BALÇOVA KAPLICALARI VE TÜRKiYE'NiN iLK JEOTERMAL SONDAJLARI %D 2018 %J İstanbul Yerbilimleri Dergisi %P 1012-3741- %V 5 %N 1-2 %R %U
ISNAD ŞÂMİLGİL, Erman . "BALÇOVA KAPLICALARI VE TÜRKiYE'NiN iLK JEOTERMAL SONDAJLARI". İstanbul Yerbilimleri Dergisi 5 / 1-2 107-130.