Yıl 2018, Cilt 6, Sayı 11, Sayfalar 65 - 87 2018-04-30

Üstün Zekâlı ve Yetenekli Öğrencilerin Çevresel Tutum Düzeyleri ile Bilişüstü Yetilerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi
Environmental Attitude Levels of Gifted and Talented Students and Analysis of Metacognitive in Terms of Some Variables

Hakan SARAC [1] , Murat ÖZARSLAN [2]

109 148

Bu çalışmada üstün zekâlı ve yetenekli öğrencilerin çevresel tutum düzeyleri ile bilişüstü yetilerinin cinsiyet, sınıf düzeyi, BİLSEM eğitim program türü ve BİLSEM’e devam yılı değişkenleri açısından incelenmesi ve aralarındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada tarama yöntemlerinden kesitsel tarama yöntemi kullanılmıştır. Çalışma grubu, 2015-2016 eğitim öğretim yılı bahar döneminde İstanbul ilinin iki ilçesinde bulunan 151 BİLSEM öğrencisinden oluşmaktadır. Veri elde etmek amacıyla çalışmada Çevresel Tutum Ölçeği ve Bilişüstü Yetiler Envanteri kullanılmıştır. Veriler SPSS-22.0 paket programı yardımı ile bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi ve Pearson korelasyon katsayısı analizleri kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarında üstün zekâlı ve yetenekli erkek öğrencilerin çevresel tutumlarının kız öğrencilerin çevresel tutumlarından ve erkek öğrencilerin bilişüstü yetileri düzeylerinin ise kız öğrencilerin bilişüstü yetilerinden istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek olduğu belirlenmiştir. Araştırmada üstün zekâlı ve yetenekli öğrencilerin bilişüstü yeti düzeylerinin ve çevresel tutumlarının sınıf düzeyi, BİLSEM eğitim program türü ve BİLSEM’e devam yılı değişkenlerine göre istatiksel olarak anlamlı düzeyde farklılaşmadığı belirlenmiştir. Ayrıca üstün zekâlı ve yetenekli öğrencilerin bilişüstü yetileri ile çevresel tutum düzeyleri ile arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkiye rastlanmamıştır. Üstün zekâlı ve yetenekli öğrencilerin bilişüstü yetileri ve çevresel tutumlarının belirlenmesine yönelik yeni çalışmalara ihtiyaç duyulduğu önerilmiştir. 

In this study, it was aimed to examine the environmental attitudes of gifted and talented students and the relationship between their metacognitive and gender, grade level, Science and Art Education Centers (BILSEM) training program type and BILSEM attendance year variables. Cross-sectional screening was used in the study. In order to obtain data, Environmental Attitude Scale and Metacognitive Authority Inventory were used. Data were analyzed using the independent samples t-test, one-way analysis of variance and Pearson's correlation coefficient analysis with the help of the SPSS-22.0 packet program. The results of the study revealed that the attitudes of the gifted and talented male students were statistically higher than the female students' environmental attitudes and the male students' consciousness levels were higher than the female students'. In the study it was determined that the levels of metacognitive and attitudes of gifted and talented students did not differ statistically according to the grade level, BILSEM training program type and BILSEM attendance year variables. Moreover, no statistically significant association was found between the metacognitive of gifted and talented students and the levels of environmental attitudes. 

  • Akbaş, T. (2007). Fen bilgisi öğretmen adaylarında çevre olgusunun araştırılması. Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.
  • Alcı, B. ve Altun, S. (2007). Lise öğrencilerinin matematik dersine yönelik öz düzenleme ve bilişüstü becerileri, cinsiyete, sınıfa ve alanlara göre farklılaşmakta mıdır? Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(1), 33–44.
  • Alexander, J. M., Johnson, K. E, Albano, J., Freygang, T., & Scott, B. (2006). Relations between intelligence and the development of metaconceptual knowledge, Metacognition & Learning, 1, 51-57.
  • Anderson, N. J. (1999). Exploring second language reading: Issues and Strategies. Heinle & Heinle, Boston.
  • Ataman, A. B. (2008). Üstün yetenekli çocuklarda aile ortamının bazı demografik değişkenler açısından incelenmesi: İstanbul BİLSEM örneği. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Yeditepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  • Atay, A. D. (2014). Ortaokul öğrencilerinin fen öğrenmeye yönelik motivasyon düzeylerinin ve üstbilişsel farkındalıklarının incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Adnan Menderes Üniversitesi, Aydın.
  • Aydın. O. (2000). Davranış bilimlerine giriş, Anadolu Üniversitesi Yayınları No: 1027.332, Eskişehir.
  • Aydın, U., & Ubuz, B. (2010). Turkish version of the junior metacognitive awareness inventory: The validation study. Eğitim ve Bilim, 35, 157.
  • Aydın, F., Coskun, M., Kaya, H., & Erdönmez, I. (2011). Gifted students’ attitudes towards environment: A case study from Turkey. African Journal of Agricultural Research, 6(7),1876-1883.
  • Aypay, A., Cemaloğlu, N., Sarpkaya, R., Ellez, A. M., Şahin, B., Tomul, E. ve Turgut, Y. (2009). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Anı Yayıncılık.
  • Bağçeci, B., Döş, B. ve Sarıca, R. (2011). İlköğretim öğrencilerinin üstbilişsel farkındalık düzeyleri ile akademik başarı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(16), 551–566.
  • Baker, L., & Brown, A.L. (1984). Cognitive monitoring in reading. In J. Flood (Ed.), Handbook of Research in Reading, Newyork.
  • Balcı, G. (2007). İlköğretim 5. sınıf öğrencilerinin sözel matematik problemlerini çözme düzeylerine göre bilişsel farkındalık becerilerinin incelenmesi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
  • Bruning, R.H., Gregory, J.S., & Norby, M. M. (2014). Bilişsel psikoloji ve öğretim. (Çev: Ed: Z.N. Ersözlü ve R. Ülker), Ankara: Nobel Yayın Dağıtım, 122–131.
  • Büyüköztürk, S., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, S. ve Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri (18. Baski). Ankara: Pegem Akademi Yayımcılık.
  • Clark, B. (1997). Growing up gifted: Developing the potetial of children at homeand at school (5th ed.). Upper Saddle River, New Jersey, Columbus, Ohio: Merrill.
  • Çağlar, D. (2004). Okulda başarısız olan üstün zekâlı çocuklar. Üstün yetenekli çocuklar seçilmiş makaleler kitabı, 409-415.
  • Desoete, A., Roeyers, H., & Buysee, A. (2001). Metacognition and mathematical problem solving in grade 3. Journal of Learning Disabilities, 34, 435-449.
  • Eraslan Çapan, B. (2010). Öğretmen adaylarının üstün yetenekli öğrencilere ilişkin metaforik algıları. The Journal Of International Social Research, 3(12), 140-154.
  • Flavell, J. H. (1987). Metacognitive aspects of problem solving, In L. Resnick (Ed.), The nature of intelligence (s.231-235), Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
  • Garner, R., & Alexander, P.A. (1989). Metacognition: Answered and unanswered questions. Educational Psychologist, 24(2), 143-158.
  • Gül, Ş., Özay Köse, E. ve Yılmaz, S. (2015). Biyoloji öğretmeni adaylarının üstbiliş farkındalıklarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Hasan Âli Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(1), 83-91.
  • Gürefe, N. (2015). Investigation of metacognitive awareness of secondary school students in terms of some variables. The Journal of International Education Science, 2(5), 237-246.
  • Hines, J.E., Hungerford, H.R., & Tomera, A.N. (1987). Analysis andsynthesis of research in responsible environmental behavior: A meta-analysis. Journal of Environmental Education, 18(2), 1–8.
  • Ingles, C. J., Marzo, J. C., Castejon, J. L., Nunez, J. C., Valle, A., Garcia- Fernandez, J. M., & Delgado, B., (2011). Factorial invariance and latent mean differeces of scores on the achievement goal tendencies questionnaire across gender and agein a sample of Spanish students. Learning and Individual Differences, 21, 138-143.
  • Justice, E. M., & Dornan, T. M. (2001). Metacognitive differences between traditional-age and nontraditional –age college students. Adult education quarterly, 51, 236-249.
  • Karakelle, S. ve Saraç, S. (2007). Çocuklar için üst bilişsel farkındalık ölçeği (ÜBFÖ-Ç) A ve B formları: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Psikoloji Yazıları, 10(20), 87-103.
  • Kızılaslan Tunçer, B., Kıncal, R. ve Şahin, Ç. (2015). Öğretmen adaylarının ilk okuma yazma öğretimi dersindeki akademik başarıları, biliş üstü farkındalık düzeyleri, düşünme stilleri ve tutumları arasındaki ilişkiler. The Journal of Academic Social Science Studies, 31, 249-263.
  • Koç, C., & Karabağ, S. (2013). The examination of the metacognitive awareness and achievement goal orientations of the elementary school second grade (6th-8th) students (Bingöl Province Sampling). Education Sciences, 8(2), 308-322.
  • Kolmuss, A., & Agyeman, J. (2002). Mind the gap: Why do people act environmentally and what are the barriers to pro-environmental behavior? Environmental Education Research, 8(3), 239–260.
  • Kramarski, B., Mavarech, Z. R., & Arami, M. (2002). The Effects of metacognitive instruction on solving mathematical authentic tasks. Educational Studies in Mathematics, 49, 225-250.
  • Kök, B. (2012). Üstün zekâlı ve yetenekli öğrencilerde farklılaştırılmış geometri öğretiminin yaratıcılığa, uzamsal yeteneğe ve başarıya etkisi. Unpublished doctoral dissertation. İstanbul University, Institute of Social Sciences, Istanbul.
  • MEB BİLSEM Yönergesi, (2007). Milli Eğitim Bakanlığı Bilim ve Sanat Merkezleri Yönergesi, Tebliğler Dergisi. Retrieved from http://mevzuat.meb. gov.tr/html/ 2593_0.html
  • Nietfeld, J. L., Cao, L., & Osborbe, J. W. (2005). Metacognitive monitoring accuracy and student performance in the post secondary classroom. The Journal of Experimental Education, 74(1), 7–28.
  • Okur, E., Yalçın-Özdilek, Ş. ve Sezer, B. (2012). Çoklu zekâ alanlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Kastamonu Education Journal, 21(2), 737-758.
  • Özsoy, G. ve Günindi, Y. (2011). Okulöncesi öğretmen adaylarının üstbilişsel farkındalık düzeyleri. İlköğretim Online, 10(2), 430-440.
  • Piechowski, M. M. (1997). Emotional giftedness: The measure of intrapersonal intelligence, In N. Colangelo& G. A. Davis (Eds.) Handbook of Gifted Education (2nd ed.), (pp. 366-381). Boston: Allyn & Bacon.
  • Saban, A. ve Saban, A. (2008). Sınıf öğretmenliği öğrencilerinin bilişsel farkındalıkları ile güdülerinin bazı sosyo-demografik değişkenlere göre incelenmesi. Ege Eğitim Dergisi, 9(1), 35–58.
  • Sadık, F. (2016). Öğretmen adaylarının çevresel tutum ve bilgi düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 3(4), 69-82.
  • Sak, U. (2011). Üstün yetenekliler eğitim programları modeli (ÜYEP) ve sosyal geçerliliği. Eğitim ve Bilim, 36(161), 1-17.
  • Saricam, H., & Sahin, S. H. (2015). The Relationship between the environmental awareness, environmental attitude, curiosity and exploration in highly gifted students: Structural equation modelling. Educational Process: International Journal, 4(1-2), 7-17.
  • Sawhney, N., & Bansal, S. (2015). Metacognitive awareness of under graduate students in relation to their academic achievement. The International Journal of Indian Psychology, 3(1), 107-114.
  • Schunk, H. D. (2009). Öğrenme teorileri, Çeviri: Muzaffer Şahin, Nobel Yayınları, Ankara.
  • Schurter, W.A. (2001). Comprehension monitoring and polya’s heuristics as tools for problem solving by developmental mathematics students. Doctoral Thesis, San Antonio: The University.
  • Sontay, G., Gokdere, M., & Usta, E. (2014). A comparative investigation of environmental behaviors of gifted students and their peers. Turkish Journal of Giftedness and Education, 4(2), 90-106.
  • Sperling, R. A., Howard, B. C. Miller, L. A., & Murphy, C. (2002). Measures of children’s knowledge and regulation of cognition. Contemporary Educational Psychology, 27, 51-79.
  • Stuart, T., & Beste, A. (2011). Farklı olduğumu biliyordum: “Üstün yeteneklileri anlayabilmek”. (Çev. A. Gönenli), Ankara: Kök yayıncılık, 13-22.
  • Şen, Ş. H. (2012). Ortaöğretim öğrencilerinin bilişüstü yetileri kullanma durumlarının bazı değişkenler açısından incelenmesi. Journal of Educational and Instructional Studies in theWorld , 2(1), 2146-2163.
  • Tüysüz, C. (2013). Üstün yetenekli öğrencilerin problem çözme becerisine yönelik üstbiliş düzeylerinin belirlenmesi, Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(21), 157-166.
  • Uğulu, İ. (2013). Üstün zekalı/yetenekli öğrenciler ile normal gelişim gösteren öğrencilerin çevreye yönelik tutumlarının karşılaştırılması. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 35, 1-14.
  • Uğulu, I., Akkaya, Z., & Erkol, S. (2013). An investigation on environmental attitudes of gifted students and the assessments in terms of some demographic variables. Education Sciences, 8(4), 400-410.s
  • Uzun, M. (2004). Üstün yetenekli çocuklar el kitabı, Çocuk Vakfı Yayınları, İstanbul.
  • Uzun, N., & Sağlam, N. (2006). Development and validation of an environmental attitudes scale for highschool students. Hacettepe University Journal of Education, 30, 240-250.
  • Vander Stel, M., & Veenman, M. V. J. (2008). Relation between intellectual ability and metacognitive skill fulness as predictors of learning performance of young students performing tasks in differen tdomains, Learning and Individual Differences, 18, 128–134.
  • Veenman, M. V. J., & Beishuizen, J. J. (2004). Intellectual and metacognitive skills of novices while studying texts under conditions of text difficulty and time constraint, Learning and Instruction, 14, 621-640.
  • Yenice, N., Özden, B. ve Alpak Tunç, G . (2016). Fen bilgisi öğretmen adaylarının çoklu zekâ alanları ile çevreye yönelik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(3), 83-97.
  • Young, A., & Fry, J. D. (2008). Metacognitive awareness and academic achievement in college students. Journal of the Scholar ship of Teaching and Learning. 8(2), s. 1-10.
  • Zulkiply N. (2009). Metacognition and its relationship with students' academic performance. The International Journal of Learning, 15(11). 97-106.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Yayımlanma Tarihi April
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-5170-8733
Yazar: Hakan SARAC (Sorumlu Yazar)
Kurum: Milli Eğirim Bakanlığı
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0003-2139-4347
Yazar: Murat ÖZARSLAN
Kurum: Milli Eğirim Bakanlığı
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { jcer364377, journal = {Journal of Computer and Education Research}, issn = {}, eissn = {2148-2896}, address = {Tamer KUTLUCA}, year = {2018}, volume = {6}, pages = {65 - 87}, doi = {10.18009/jcer.364377}, title = {Üstün Zekâlı ve Yetenekli Öğrencilerin Çevresel Tutum Düzeyleri ile Bilişüstü Yetilerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi}, key = {cite}, author = {ÖZARSLAN, Murat and SARAC, Hakan} }
APA SARAC, H , ÖZARSLAN, M . (2018). Üstün Zekâlı ve Yetenekli Öğrencilerin Çevresel Tutum Düzeyleri ile Bilişüstü Yetilerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi. Journal of Computer and Education Research, 6 (11), 65-87. Retrieved from http://dergipark.gov.tr/jcer/issue/36819/364377
MLA SARAC, H , ÖZARSLAN, M . "Üstün Zekâlı ve Yetenekli Öğrencilerin Çevresel Tutum Düzeyleri ile Bilişüstü Yetilerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi". Journal of Computer and Education Research 6 (2018): 65-87 <http://dergipark.gov.tr/jcer/issue/36819/364377>
Chicago SARAC, H , ÖZARSLAN, M . "Üstün Zekâlı ve Yetenekli Öğrencilerin Çevresel Tutum Düzeyleri ile Bilişüstü Yetilerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi". Journal of Computer and Education Research 6 (2018): 65-87
RIS TY - JOUR T1 - Üstün Zekâlı ve Yetenekli Öğrencilerin Çevresel Tutum Düzeyleri ile Bilişüstü Yetilerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi AU - Hakan SARAC , Murat ÖZARSLAN Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - DO - T2 - Journal of Computer and Education Research JF - Journal JO - JOR SP - 65 EP - 87 VL - 6 IS - 11 SN - -2148-2896 M3 - UR - Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Journal of Computer and Education Research Üstün Zekâlı ve Yetenekli Öğrencilerin Çevresel Tutum Düzeyleri ile Bilişüstü Yetilerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi %A Hakan SARAC , Murat ÖZARSLAN %T Üstün Zekâlı ve Yetenekli Öğrencilerin Çevresel Tutum Düzeyleri ile Bilişüstü Yetilerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi %D 2018 %J Journal of Computer and Education Research %P -2148-2896 %V 6 %N 11 %R %U
ISNAD SARAC, Hakan , ÖZARSLAN, Murat . "Üstün Zekâlı ve Yetenekli Öğrencilerin Çevresel Tutum Düzeyleri ile Bilişüstü Yetilerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi". Journal of Computer and Education Research 6 / 11 (Nisan 2018): 65-87.