Year 2016, Volume 32, Issue 32, Pages 53 - 63 2016-12-19

17. yüzyıl şairlerinden Fasîh Ahmed, dönemine damga vurmuş önemli bir şahsiyettir. Hattat, ressam ve müzisyen olmakla birlikte iyi bir nâsir olan Fasîh, Sebk-i Hindî’nin önde gelen temsilcileri arasındadır. Türkçe ve Farsça Divanlarının yanı sıra manzum ve mensur birçok eser kaleme alan edibin birden fazla mecmuası da vardır. İnşâ örnekleri arasında mümtaz bir yeri olan Gül ü Mül’ü ve Rûz u Şeb’i de şairin önemli eserlerindendir. Fasîh’in diğer eserlerinden bazıları da küçük birer makale ve risale tarzındadır. Şairin bu çalışmaları, yoğun sembollerle örülü metinlerdir. Bu eserler dışında münşinin, inşâ örnekleri arasında sayılan ve mektuplardan oluşan münşeatı da bulunmaktadır.

Fasîh, yaşamda karşılaşılan zorlukların ve tecrübelerin her peygamberin mesajında/davasında görülebildiğine inanır. Bu mesajların iletilmesi, zorluklarla mücadele ve sabır için peygamberlerin hayatlarında, kendince önemli bulduğu dönemleri yazmaya karar veren şair, Hz. Âdem ve Hz. İbrahim’in hayatlarından bazı kesitler sunmuştur. İki makale formunda kaleme alınan bu yazıların başında kaynaklarda “Kalem Makalesi” veya “Kalem Risâlesi” olarak adlandırılan bir makale vardır. Secilerle örülü, bu süslü nesir/inşâ örneği metinde Fasîh, kalemin işlevine değinmiş olup bazı peygamberlerin risâletleriyle/elçilikleriyle kalem arasında çeşitli ilişki ağları kurmuştur. Sözlükte mektup, bir ilme dair yazılmış küçük kitap/eser, haber/mesaj göndermek, elçinin götürdüğü mesaj, bir kişinin sözünü, isteklerini, başka birisine tebliğ etmek/iletmek anlamlarına gelen risâleden hareketle, Fasîh’in “Kalem Risâlesi”, kalem-risâlet (kalem-yazı-mesaj-iletici) eşdeğerliğiyle “risâletin kalemi” ve “kalemin risâleti” boyutuna taşınmış olur. Bir diğer ifade ile kalem, risâlet misyonunu üstlenir. İçerik açısından bakıldığında ise birliktelik arz eden bu üç risâle, Fasîh’in Peygamberler hakkında kaleme aldığı bir eser mahiyeti taşır.

Çalışmamız, Fasîh’in Kalem Risâlesi ve sonrasında gelen Peygamberler Risâlelesinin kısa tanıtıcı bir incelemesidir.


Fasîh, Kalem, Risâlet, Kâlem Risâlesi, Peygamberler Risâlesi, Hz. Âdem
  • ÇIPAN Mustafa, Fasîh Ahmed Dede Hayatı, Edebi Kişiliği, Eserleri ve Divanının Tenkidli Metni, Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Konya 1991.
  • ÇIPAN Mustafa, Fasîh Divanı, İnceleme-Tenkidli Metin, MEB. Yay., İstanbul 2003.
  • ÇIPAN, Mustafa “Fasîh Ahmed Dede”, DİA, C.12, Ankara 1995, s. 213-214,
  • ESRAR DEDE, Tezkire-i Şu‘arâ-yı Mevleviyye, (Haz.: İlhan Genç), AKMB Yay., Ankara, 2000
  • FASÎH Mecmua, Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi, Nafiz Paşa 1514
  • FASÎH, Kalem Makalesi, Avusturya Milli Kütüphanesi, Flügel Mixt.22, yk.102b-107a (Österreichische Nationalbibliothek, Flügel Cod. Mixt.22, fol.102b-107a)
  • FASÎH, Kalem Makalesi, İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi TY 10306, İbn 2833, yk. 62b-64b
  • FASÎH, Kalem Makalesi, İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi TY 5561 yk. 101a-104b
  • FASÎH, Kalem Makalesi, Millet Kütüphanesi, Ali Emiri Manzum 328 yk. 102b-106a
  • FASÎH, Kalem Makalesi, Milli Kütüphane “06 Mil Yz A 3554/6, yk. 40b-42a
Subjects Social
Journal Section Articles
Authors

Author: Ahmet İÇLİ
Institution: ARDAHAN ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Bibtex @research article { kdeniz279223, journal = {Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi}, issn = {1308-6200}, address = {Kültür Ajans}, year = {2016}, volume = {32}, pages = {53 - 63}, doi = {10.17498/kdeniz.279223}, title = {RİSÂLETİN KALEM’İ, KALEM’İN RİSÂLET’İ: FASÎH’İN PEYGAMBERLER RİSÂLESİ VEYA RİSÂLE-İ ENBİYÂSI}, key = {cite}, author = {İÇLİ, Ahmet} }
APA İÇLİ, A . (2016). RİSÂLETİN KALEM’İ, KALEM’İN RİSÂLET’İ: FASÎH’İN PEYGAMBERLER RİSÂLESİ VEYA RİSÂLE-İ ENBİYÂSI. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 32 (32), 53-63. DOI: 10.17498/kdeniz.279223
MLA İÇLİ, A . "RİSÂLETİN KALEM’İ, KALEM’İN RİSÂLET’İ: FASÎH’İN PEYGAMBERLER RİSÂLESİ VEYA RİSÂLE-İ ENBİYÂSI". Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 32 (2016): 53-63 <http://dergipark.gov.tr/kdeniz/issue/26521/279223>
Chicago İÇLİ, A . "RİSÂLETİN KALEM’İ, KALEM’İN RİSÂLET’İ: FASÎH’İN PEYGAMBERLER RİSÂLESİ VEYA RİSÂLE-İ ENBİYÂSI". Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 32 (2016): 53-63
RIS TY - JOUR T1 - RİSÂLETİN KALEM’İ, KALEM’İN RİSÂLET’İ: FASÎH’İN PEYGAMBERLER RİSÂLESİ VEYA RİSÂLE-İ ENBİYÂSI AU - Ahmet İÇLİ Y1 - 2016 PY - 2016 N1 - doi: 10.17498/kdeniz.279223 DO - 10.17498/kdeniz.279223 T2 - Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi JF - Journal JO - JOR SP - 53 EP - 63 VL - 32 IS - 32 SN - 1308-6200- M3 - doi: 10.17498/kdeniz.279223 UR - https://doi.org/10.17498/kdeniz.279223 Y2 - 2016 ER -
EndNote %0 Black Sea RİSÂLETİN KALEM’İ, KALEM’İN RİSÂLET’İ: FASÎH’İN PEYGAMBERLER RİSÂLESİ VEYA RİSÂLE-İ ENBİYÂSI %A Ahmet İÇLİ %T RİSÂLETİN KALEM’İ, KALEM’İN RİSÂLET’İ: FASÎH’İN PEYGAMBERLER RİSÂLESİ VEYA RİSÂLE-İ ENBİYÂSI %D 2016 %J Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi %P 1308-6200- %V 32 %N 32 %R doi: 10.17498/kdeniz.279223 %U 10.17498/kdeniz.279223
ISNAD İÇLİ, Ahmet . "RİSÂLETİN KALEM’İ, KALEM’İN RİSÂLET’İ: FASÎH’İN PEYGAMBERLER RİSÂLESİ VEYA RİSÂLE-İ ENBİYÂSI". Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 32 / 32 (December 2016): 53-63. https://doi.org/10.17498/kdeniz.279223