Yıl 2017, Cilt 36, Sayı 36, Sayfalar 104 - 118 2017-12-22

İSMAİL GASPIRALI ANLATILARINDA ŞAHIS KADROSU

Ferhat Uzunkaya [1] , Ferhat Uzunkaya [2] , Ferhat Uzunkaya [3]

112 250

İsmail Gaspıralı, bir düşünce ikliminin insanıdır. Yaşadığı dönem itibariyle düşüncelerini anlatılar üzerinden sentezleyerek yansıtan yazar; aynı zamanda da bir yazar nüvesi ile çağının toplumdaki cehalet ve bilgisizlik sorunsalını metinler aracılığıyla okuyucusuna açmıştır. Bu yüzden İsmail Gaspıralı, roman karakterlerini oluştururken değişim ve gelişim çizgisi temelli ele alır.

Fikir ve karakter sentezleyici anlatılar olması nedeniyle, kişiler, özellikle başkişinin, gelişim ve değişim evresi anlatılara ana rengini verir. Bu yönüyle anlatılarında eyleyenler dizgesini kişi bazında temsil eden karakterler büyük önem arz eder. Öylesine seçilmiş ve işlenmiş karakterlerden ziyade, başkişi merkezli bir olgunluk dönemi yaşayan karakterler, anlatıların temel hareket ve motivasyon noktasını oluşturur. Molla Abbas merkezli bir okuma İsmail Gaspıralı anlatılarının da kapılarını açması bakımından son derece önemlidir.

Yazar ve eser bağlamında karakter teşkilinin oluşumunun hedeflendiği bu çalışmada, İsmail Gaspıralı’nın Frengistan Mektupları, Darürrahat Müslümanları, Sudan Mektupları, Kadınlar Ülkesi ve Molla Abbas Fransevî’ye Tesadüf: Gül Baba Ziyareti isimli anlatılarındaki kişiler dünyası karakter yapılarına göre incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler: İsmail Gaspıralı, Karakter Teşkili, Başkişi, Molla Abbas
  • Aktaş, Şerif. (1991). Roman Sanatı ve İncelemesine Giriş. Ankara: Akçağ Yayınları.
  • Forster, E. M. (2001). Roman Sanatı. Çev. Ünal Aytür. İstanbul: Adam Yayınları.
  • Girard, Rene. (2007). Romantik Yalan Romansal Hakikat / Edebi Yapıda Ben ve Öteki. Çev. Arzu Etensel İldem. İstanbul: Metis Yayınları.
  • Korkmaz, Ramazan (2008). “Réne Girard’ın Üçgen Arzu Modeli Bağlamında Osmancık Romanı”. Tarık Buğra. (Editörler: Mehmet Tekin, Ebru Burcu Yılmaz), s. 177-189, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
  • Korkmaz, Ramazan. (1997). “Kemal Tahir’in Sağırdere ve Körduman İkilemesi Üzerine Bir Çözümleme Denemesi”. Adam Sanat 145, 42-58.
  • Korkmaz, Ramazan. (1997). Sabahattin Ali - İnsan ve Eser. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • Korkmaz, Ramazan. (2002). “Romanda Dramatik Aksiyonu Sağlayan Değerlerin Görüntü Seviyeleri Üzerine Bazı Öneriler” 20. Yüzyılda Türk Romanı Sempozyumu (19-21 Nisan 200). Düzenleyen; Marmara Üniversitesi. Türkiyat Araştırma Merkezi. Yayım Yeri: A Festschrift to Lars Johanson/ Lars Johanson Armağanı. Ankara: Grafiker Yayınları, s. 271 - 282.
  • Korkmaz, Ramazan. (2009). “Metaforik Dönüştürme Biçimleri ve Edendi-Köle Diyalektiği Bakımından Beyaz Kale”. Bilig 50, 119-130.
  • Pearson, Carol S. (2003). İçimizdeki Kahraman. Çev. Semra Ayanbaşı. İstanbul: Akaşa Yayın.
  • Reich, Wilhelm. (2010). Kişilik Çözümlemesi. Çev. Bertan Onaran. İstanbul: Payel Yayınları.
  • Stevick, Philip. (1983). Roman Teorisi. Çev. Sevim Kantarcıoğlu. Ankara: Akçağ Yayınları.
Konular Sosyal ve Beşeri Bilimler
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Yazar: Ferhat Uzunkaya
Ülke: Turkey


Yazar: Ferhat Uzunkaya (Sorumlu Yazar)
Kurum: ARDAHAN ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Yazar: Ferhat Uzunkaya (Sorumlu Yazar)

Bibtex @araştırma makalesi { kdeniz363208, journal = {Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi}, issn = {1308-6200}, address = {Kültür Ajans}, year = {2017}, volume = {36}, pages = {104 - 118}, doi = {10.17498/kdeniz.363208}, title = {İSMAİL GASPIRALI ANLATILARINDA ŞAHIS KADROSU}, key = {cite}, author = {Uzunkaya, Ferhat and Uzunkaya, Ferhat and Uzunkaya, Ferhat} }
APA Uzunkaya, F , Uzunkaya, F , Uzunkaya, F . (2017). İSMAİL GASPIRALI ANLATILARINDA ŞAHIS KADROSU. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 36 (36), 104-118. Retrieved from http://dergipark.gov.tr/kdeniz/issue/33493/363208
MLA Uzunkaya, F , Uzunkaya, F , Uzunkaya, F . "İSMAİL GASPIRALI ANLATILARINDA ŞAHIS KADROSU". Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 36 (2017): 104-118 <http://dergipark.gov.tr/kdeniz/issue/33493/363208>
Chicago Uzunkaya, F , Uzunkaya, F , Uzunkaya, F . "İSMAİL GASPIRALI ANLATILARINDA ŞAHIS KADROSU". Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 36 (2017): 104-118
RIS TY - JOUR T1 - İSMAİL GASPIRALI ANLATILARINDA ŞAHIS KADROSU AU - Ferhat Uzunkaya , Ferhat Uzunkaya , Ferhat Uzunkaya Y1 - 2017 PY - 2017 N1 - DO - T2 - Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi JF - Journal JO - JOR SP - 104 EP - 118 VL - 36 IS - 36 SN - 1308-6200- M3 - UR - Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi İSMAİL GASPIRALI ANLATILARINDA ŞAHIS KADROSU %A Ferhat Uzunkaya , Ferhat Uzunkaya , Ferhat Uzunkaya %T İSMAİL GASPIRALI ANLATILARINDA ŞAHIS KADROSU %D 2017 %J Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi %P 1308-6200- %V 36 %N 36 %R %U
ISNAD Uzunkaya, Ferhat , Uzunkaya, Ferhat , Uzunkaya, Ferhat . "İSMAİL GASPIRALI ANLATILARINDA ŞAHIS KADROSU". Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 36 / 36 (Aralık 2017): 104-118.