Yıl 2018, Cilt 37, Sayı 37, Sayfalar 76 - 89 2018-03-22

GÜRCÜ KAYNAĞI KARTLİS ÇHOVREBA'DA ARDAHAN ADI VE ARDAHAN'LA İLGİLİ BİLGİLER.

Mehmet Kıldıroğlu [1]

117 257

Türk tarihi hakkında başta Çin, Bizans, Arap, Fars, Ermeni kaynaklarında bulunan bilgiler araştırmacılar tarafından ortaya çıkarılmış olmasına rağmen yaklaşık bin yıl ilişki içinde olduğumuz Gürcü kaynakları yeterince araştırılmamıştır. Son yıllarda çevrilen bir iki eser dışında Gürcü tarihi ve Türklerle ilgili bilgiler yeterli derecede Türk araştırmacıların nazarına sunulmamıştır. Oysaki Gürcü kaynaklarında Türklerle ilgili ta İskitler döneminden başlayarak çok değerli bilgiler bulunmaktadır. Hatta başka hiçbir kaynakta bulunmayan milattan önceki dönemlere ait Türkler ve Kıpçaklarla ilgili paha biçilmez bilgileri Gürcü kaynakları bize bildirmektedir. Ardahan adı Gürcü kaynağı Kartlis Çhovreba'da Kaçta-Kalak, Hura, Artan, Artani, Artaan biçimlerinde yer almıştır. Ayrıca Ardahan ve çevresinin tarihi ile ilgili Kartlis Çhovreba'da çok değerli bilgiler bulunmaktadır. Kartlis Çhovreba batı dillerinden Fransızca'ya 1800'lü yılların ortalarında M. Klaproth (1834) ve M.F. Brosset (1849) tarafından çevrilmiştir. Ancak Türkiye'de bu kaynak üzerine çalışma yapılmamıştır. M.F. Brosset'in Fransızca'ya çevirdiği 1212 yılına kadar bilgileri ihtiva eden Kartlis Çhovreba Hrant Andreasyan tarafından yıllar önce Türkçe'ye çevrilmesine rağmen 2003 yılına kadar yayınlanmamıştır. Bu eser tarihçi Erdoğan Merçil tarafından notlar eklenerek yayına hazırlanmış 2003 yılında Türk Tarih Kurumu tarafından basılmıştır. Bu makalede  Gürcü kaynaklarında geçen Ardahan adının tarihsel serüvenini ele alınmaktadır.

Kaçta-Kalak, Artan, Artani, Artaan, Ardahan, Hura, Gürcü, Kartlis Çhovreba
  • BAHŞİ İ. (1993), Cağfar Tarıhı, T.I. Svod Bulgarskih letopisey, Orenburg.BROSSET, M.-F. (1849),Histoire de la Géorgie, 1ère partie, Saint-Pétersbourg.BROSSET, M.-F. (1856), Histoire de la Géorgie, 2eme partie, Saint-Pétersbourg.BROSSET, M.-F. (2003), Gürcistan Tarihi (Eski Çağlardan 1212 yılına kadar), Çeviren Hrant Andreasyan, TTK Yayını, Ankara.KARTLİS Ç. (2008) (Gürcü Tarihi), Glav. red. Roin Mertveli, Red. Kol.: K.i.n. M.D. Abaşidze, Z.H. Aleksidze, T.V. Gamkrelidze, k.i.n. B.K. Kudava, M.D. Lorkipanidze, D.L. Mushelişvili, M.A. Şanidze, Tiblisi.KIRZIOĞLU, F. (1992), Yukarı Kür Boylarında Kıpçaklar, TTK, Ankara.KIRZIOĞLU, F. (2011), Ahıska-Ardahan-Artvin ve Oltu’da Hristiyan Atabekler Hükûmeti-I (1268-1578), Bizim Ahıska Dergisi, Yıl:4, Sayı:10, Ankara.KLAPROTH M. (1834), Histoire de la Géorgie, Journal Asiatique, T.XIII. Janvier.http://www.chveneburi.net/tr/default.asp?bpgpid=853&pg=1
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Yazar: Mehmet Kıldıroğlu (Sorumlu Yazar)
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { kdeniz401232, journal = {Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi}, issn = {1308-6200}, address = {Kültür Ajans}, year = {2018}, volume = {37}, pages = {76 - 89}, doi = {10.17498/kdeniz.401232}, title = {GÜRCÜ KAYNAĞI KARTLİS ÇHOVREBA'DA ARDAHAN ADI VE ARDAHAN'LA İLGİLİ BİLGİLER.}, key = {cite}, author = {Kıldıroğlu, Mehmet} }
APA Kıldıroğlu, M . (2018). GÜRCÜ KAYNAĞI KARTLİS ÇHOVREBA'DA ARDAHAN ADI VE ARDAHAN'LA İLGİLİ BİLGİLER.. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 37 (37), 76-89. Retrieved from http://dergipark.gov.tr/kdeniz/issue/36223/401232
MLA Kıldıroğlu, M . "GÜRCÜ KAYNAĞI KARTLİS ÇHOVREBA'DA ARDAHAN ADI VE ARDAHAN'LA İLGİLİ BİLGİLER.". Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 37 (2018): 76-89 <http://dergipark.gov.tr/kdeniz/issue/36223/401232>
Chicago Kıldıroğlu, M . "GÜRCÜ KAYNAĞI KARTLİS ÇHOVREBA'DA ARDAHAN ADI VE ARDAHAN'LA İLGİLİ BİLGİLER.". Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 37 (2018): 76-89
RIS TY - JOUR T1 - GÜRCÜ KAYNAĞI KARTLİS ÇHOVREBA'DA ARDAHAN ADI VE ARDAHAN'LA İLGİLİ BİLGİLER. AU - Mehmet Kıldıroğlu Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - DO - T2 - Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi JF - Journal JO - JOR SP - 76 EP - 89 VL - 37 IS - 37 SN - 1308-6200- M3 - UR - Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi GÜRCÜ KAYNAĞI KARTLİS ÇHOVREBA'DA ARDAHAN ADI VE ARDAHAN'LA İLGİLİ BİLGİLER. %A Mehmet Kıldıroğlu %T GÜRCÜ KAYNAĞI KARTLİS ÇHOVREBA'DA ARDAHAN ADI VE ARDAHAN'LA İLGİLİ BİLGİLER. %D 2018 %J Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi %P 1308-6200- %V 37 %N 37 %R %U
ISNAD Kıldıroğlu, Mehmet . "GÜRCÜ KAYNAĞI KARTLİS ÇHOVREBA'DA ARDAHAN ADI VE ARDAHAN'LA İLGİLİ BİLGİLER.". Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 37 / 37 (Mart 2018): 76-89.