Yıl 2018, Cilt 39, Sayı 39, Sayfalar 104 - 119 2018-09-28

URFA HALİLÜ’R-RAHMAN CAMİİ HAZİRESİ’NDEKİ MEZAR TAŞLARI

gül güler [1]

35 36

Çalışmamızda, Urfa’da bulunan Halilü’r-Rahman Camii Haziresi’ndeki 41 mezar taşı incelenip değerlendirilmiştir. Halilü’r-Rahman Camii Haziresi’ndeki mezar taşları, genellikle 19.ve 20.yüzyıla aittir. Bu haziredeki en erken tarihli mezar, H.1296- M.1878 tarihlidir.

Halilü’r-Rahman Camii Haziresi’ndeki mezar ve mezar taşlarının çeşitleri-tipleri, üzerlerindeki süslemeleri, başlıkları, yazı tipleri, malzemesi, teknikleri ve tarihleri incelenmiştir.

Haziredeki mezarlar mezar tipine göre incelendiğinde, dikdörtgen gövdeli mezar ve sandık mezar olmak üzere iki farklı tip bulunmaktadır. Ortada bir açıklığı bulunan kapak taşı ve alt kısmı kademeli yapılan dikdörtgen gövdeli mezar tipi, hazirede en çok görülen mezar tipidir.

Haziredeki mezarlar, mezar taşı tipine göre incelendiğinde, yarım silindirik kesitli, yarım ongen prizma, damla şekline benzeyen, dikdörtgen gövdeli ve silindirik gövdeli olmak üzere beş farklı tip görülmektedir. Bir ongen prizmanın ortadan düşey olarak ikiye bölünmesiyle oluşan yarım ongen prizma şeklindeki mezar taşı tipi, hazirede en çok görülen mezar taşı tipidir.

Haziredeki mezarlar, başlık tipine göre incelendiğinde, fes, sarık, kavuk ve silindirik başlık olmak üzere dört farklı başlık bulunmaktadır. Hazirede en çok görülen başlık tipi sarıktır.

Haziredeki mezarlar süsleme tipine göre incelendiğinde, mimari ve geometrik olmak üzere iki tip süsleme görülmektedir. Haziredeki mezar ve mezar taşlarında, süslemenin fazla yapılmadığı görülmektedir.

Haziredeki mezar taşları, Urfa’daki diğer tarihi mezartaşları ile karşılaştırılarak değerlendirmesi yapılmıştır. Değerlendirmeler sonucunda, Halilü’r-Rahman Camii Haziresi’ndeki mezartaşlarının, Urfa ve Osmanlı şehirlerindeki tarihi mezar taşları içerisindeki yeri ve önemi ortaya konmaya çalışılmıştır.

Urfa, Halilü’r-Rahman Camii Haziresi, mezar
  • Alper, M. (1987) Urfa’nın Mekânsal Yapısı Türk İslam Mimarisindeki Yeri ve Önemi, (Doktora tezi), İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. Atasoy, N. (2000) Derviş Çeyizi Türkiye’de Tarikat Giyim Kuşam Tarihi, Kültür Bakanlığı, İstanbulBakırcı, N. (2005) Mevlevi Mezar Taşları, İstanbul.Çal, H. (2008) “Urfa Şehri Mezar, Mezar Taşları”, 15. Türk Tarih Kongresi 11-15 Eylül, 2006 Kongreye Sunulan Bildiriler, 4. 4 kısım, Ankara. Çal, H. ve Çal, Ö. (2008) Kastamonu Atabey Gazi Camisi ve Türbesi Hazirelerindeki Mezar Taşları, Kastamonu Belediyesi, Ankara.Çal, H. ve İltar, G. (2011) Giresun İli Osmanlı Mezar Taşları, Ankara.Güler, G. (2014) “Urfa Dede Avni Haziresindeki Tarihi Mezar Taşları”, Sufi Araştırmaları, 5 (9):63-99.Güler, G. (2015) “Urfa Ulu Camii Haziresindeki Mezar Taşları”, Türk-İslam Medeniyeti AkademikAraştırmalar Dergisi, 20, Konya, 171-190.Güler, G. (2016) “Urfa Mevlid-i Halil Camii Haziresindeki Mezar Taşları”, Vakıflar Dergisi, 46,Ankara, 141-158.Güler, G. (2015) “Urfa Yusuf Paşa Camii Haziresindeki Mezar Taşları”, I. Uluslararası İslamTarihi ve Medeniyetinde Şanlıurfa, 306-324.Güler, G. (2017) “Urfa Hekim Dede Camii Haziresindeki Mezar Taşları”, Kafkas Üniversitesi SosyalBilimler Enstitüsü Dergisi, 20, Kars, 497- 515.Güler, M. (2005) 12.Yüzyıl Anadolu Türk Camileri, (Doktora tezi), İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.Grammont,B-Laqueur H-Vatin H. (1990), “Tarihsel Kaynak Olarak Osmanlı Mezarlıkları, Uygulanan Yöntemler ve Bilgisayarda Yapılabilecek İşlemler”, Erdem, 6,16, Ankara, 210-214.Kara, H. ve Danışık, Ş. (2005) Konya Mezarlıkları ve Mezar Taşları, Konya.Karakaş, M. (2012) Şanlıurfa Mezar Taşları, Konya.Karamağaralı, B. (1992) Ahlat Mezar Taşları, Kültür Bakanlığı, Ankara.Laqueur, H. (1997) Huve’l-Baki İstanbul’da Osmanlı Mezarlıkları ve Mezar Taşları, İstanbul.Mermutlu, B. ve Öcalan,H.B. (2011) Bursa Hazireleri, Bursa Belediyesi, Bursa.Mermutlu,B. ve Öcalan,H.B. (2012) Emir Sultan Mezarlığı, Bursa Belediyesi, Bursa.Özcan, A. ( 2007) Fatih Külliyesi II Hazire, Büyükşehir Belediyesi Yayınları, İstanbul.Pektaş, K. (2001) Bitlis Tarihi Mezarlıkları ve Mezar Taşları, Ankara.Tunçel, G. (1997) Batı Anadolu Bölgesinde Cami Tasvirli Mezar Taşları, Kültür Bakanlığı, Ankara.Turan, A.N. (2005) XVI. yüzyılda Ruha (Urfa) Sancağı, Şurkav yayınları, Şanlıurfa.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Yazar: gül güler (Sorumlu Yazar)
Kurum: HARRAN ÜNİVERSİTESİ, İLAHİYAT FAKÜLTESİ
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { kdeniz442610, journal = {Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi}, issn = {1308-6200}, address = {Kültür Ajans}, year = {2018}, volume = {39}, pages = {104 - 119}, doi = {10.17498/kdeniz.442610}, title = {URFA HALİLÜ’R-RAHMAN CAMİİ HAZİRESİ’NDEKİ MEZAR TAŞLARI}, key = {cite}, author = {güler, gül} }
APA güler, g . (2018). URFA HALİLÜ’R-RAHMAN CAMİİ HAZİRESİ’NDEKİ MEZAR TAŞLARI. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 39 (39), 104-119. Retrieved from http://dergipark.gov.tr/kdeniz/issue/39399/442610
MLA güler, g . "URFA HALİLÜ’R-RAHMAN CAMİİ HAZİRESİ’NDEKİ MEZAR TAŞLARI". Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 39 (2018): 104-119 <http://dergipark.gov.tr/kdeniz/issue/39399/442610>
Chicago güler, g . "URFA HALİLÜ’R-RAHMAN CAMİİ HAZİRESİ’NDEKİ MEZAR TAŞLARI". Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 39 (2018): 104-119
RIS TY - JOUR T1 - URFA HALİLÜ’R-RAHMAN CAMİİ HAZİRESİ’NDEKİ MEZAR TAŞLARI AU - gül güler Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - DO - T2 - Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi JF - Journal JO - JOR SP - 104 EP - 119 VL - 39 IS - 39 SN - 1308-6200- M3 - UR - Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi URFA HALİLÜ’R-RAHMAN CAMİİ HAZİRESİ’NDEKİ MEZAR TAŞLARI %A gül güler %T URFA HALİLÜ’R-RAHMAN CAMİİ HAZİRESİ’NDEKİ MEZAR TAŞLARI %D 2018 %J Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi %P 1308-6200- %V 39 %N 39 %R %U
ISNAD güler, gül . "URFA HALİLÜ’R-RAHMAN CAMİİ HAZİRESİ’NDEKİ MEZAR TAŞLARI". Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 39 / 39 (Eylül 2018): 104-119.