Yıl 2018, Cilt , Sayı 40, Sayfalar 81 - 91 2018-12-20

ORHAN KEMAL’İN “BABA EVİ” ROMANINA SÖZ VARLIĞI AÇISINDAN YAKLAŞIM

erhan akın [1] , Rezan KARAKAŞ [2] , Hasan TARHAN [3]

55 90

Türkçeyi verimli ve etkili kullanmanın önemli bir yolu, eserlerde söz varlığından olabildiğince yararlanmaktan geçer. Bir toplumun dil kıvraklığını, hazır cevaplılığını anlatan önemli kelime ve kelime grupları olan söz varlığı; halkın yaşayışını, kültürel, maddi ve manevi değerlerini içinde barındırır.Buradan hareketle toplumlar hakkında bilgi edinmenin bir yolu da kullandıkları dilin söz varlığını incelemekten geçer; çünkü bireyler, kullandıkları sözcüklerde kültürleri ve hayata bakış açıları hakkında önemli ipuçları verirler.Bir yazarın eserinde kullandığı dil, hem yazarı hem de toplumu temsil eder. Yazar, eserinde bir taraftan düşünce dünyasını oluşturur ve oradan okuyuculara kesitler sunarken bir taraftan da hem okuyucuya hem de yazara tanıdık gelen dil dünyasının ortak paydalarından beslenir. Kullanılan dilin söz veya yazı aracılığıyla geçmişten günümüze taşıyarak biriktirdiği söz varlıkları adeta bir kaynak olarak addedilebilir. Bu kaynak, aynı zamanda okuyucu ile yazarı aynı potada buluşturan ortak noktalardan biri olarak dikkati çeker.Bu çalışmanın amacı, Orhan Kemal’in “Baba Evi” romanını söz varlığı açısından incelemektir. Yazarın incelenen romanında söz varlığı unsurları tespit edilip bu unsurların kitaptaki kullanım sıklığı belirlenmeye çalışılmıştır. Toplumcu gerçekçilik akımından etkilenen Orhan Kemal’in eserlerinde söz varlığına dair unsurların çoğunu sıkça kullandığı tespit edilmiştir. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden olan doküman incelemesi tekniği ile yürütülmüştür.Çalışma sonunda eserin ikilemeler, deyimler, kalıp sözler, halk ağzında bulunan sözcükler, Osmanlı Türkçesine ait sözcükler bakımından zengin olduğu; atasözleri, argo ve terimler bakımından ise çok zengin olmadığı tespit edilmiştir. Yazarın; eserde kalıp sözler başlığı altında dinî unsurlardan yararlandığı da görülmüştür.

Söz varlığı, zenginlik, Orhan Kemal, Baba Evi, roman
  • AKSAN, Doğan (2002). Anadilimizin Söz Denizinde, Ankara: Bilgi Yayınevi.
  • AKSAN, Doğan (2009). Her Yönüyle Dil ve Ana Çizgileriyle Dilbilim, (5. bsk.) Ankara: TDK Yayınları.
  • AKSAN, Doğan (2015). Türkçenin Sözvarlığı, (1. basım)Ankara:Bilgi Yayınevi.
  • AKSOY, Ömer Asım (1988). Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü, İstanbul: İnkılâp Yayınları.
  • BÖREKÇİ, Muhsine (2009). Türkiye Türkçesinde Yapı ve İşlev Bakımından Sözcükler. Erzurum: Eser Ofset Matbaacılık.
  • DEVELLİOĞLU, Ferit (1990). Türk Argosu İnceleme-Sözlük, Ankara: Aydın Kitabevi Yayınları.
  • KARAKAŞ, Rezan (2017). Kemal Tahir’in Romanlarında Halk Bilimi, Ankara: Gazi Kitabevi.
  • KEMAL, Orhan (2011), Baba Evi, (27. baskı)İstanbul: Everest Yayınları.
  • KORKMAZ, Zeynep (1992). Gramer Terimleri Sözlüğü. (1. Basım). TDK Yayınevi, Ankara.KORKMAZ, Zeynep (2007). Türk Dili ve Kompozisyon, (2. baskı) Ankara: Ekin Yayınları.
  • PÜSKÜLLÜOĞLU, Ali (2004). Türkçe Sözlük, Ankara: Arkadaş Yayınları.
  • TAVŞANCIL, Ezel ve ASLAN, Esra (2001). Sözel, Yazılı ve Diğer Materyaller İçin İçerik Analizi ve Uygulama Örnekleri,Epsilon Yayınları, İstanbul.
  • TÜRKÇE SÖZLÜK(2011) (11. baskı). Ankara:Türk Dil Kurumu Yayınları.
  • YILDIRIM, Ali ve ŞİMŞEK, Hasan (2013). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri, Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Yazar: erhan akın (Sorumlu Yazar)
Kurum: Siirt University, Siirt, 56100, Turkey
Ülke: Turkey


Yazar: Rezan KARAKAŞ
Kurum: Siirt University, Siirt, 56100, Turkey
Ülke: Turkey


Yazar: Hasan TARHAN
Kurum: Siirt University, Siirt, 56100, Turkey
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { kdeniz414361, journal = {Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi}, issn = {1308-6200}, address = {Kültür Ajans}, year = {2018}, volume = {}, pages = {81 - 91}, doi = {10.17498/kdeniz.414361}, title = {ORHAN KEMAL’İN “BABA EVİ” ROMANINA SÖZ VARLIĞI AÇISINDAN YAKLAŞIM}, key = {cite}, author = {akın, erhan and KARAKAŞ, Rezan and TARHAN, Hasan} }
APA akın, e , KARAKAŞ, R , TARHAN, H . (2018). ORHAN KEMAL’İN “BABA EVİ” ROMANINA SÖZ VARLIĞI AÇISINDAN YAKLAŞIM. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, (40), 81-91. Retrieved from http://dergipark.gov.tr/kdeniz/issue/41142/414361
MLA akın, e , KARAKAŞ, R , TARHAN, H . "ORHAN KEMAL’İN “BABA EVİ” ROMANINA SÖZ VARLIĞI AÇISINDAN YAKLAŞIM". Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi (2018): 81-91 <http://dergipark.gov.tr/kdeniz/issue/41142/414361>
Chicago akın, e , KARAKAŞ, R , TARHAN, H . "ORHAN KEMAL’İN “BABA EVİ” ROMANINA SÖZ VARLIĞI AÇISINDAN YAKLAŞIM". Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi (2018): 81-91
RIS TY - JOUR T1 - ORHAN KEMAL’İN “BABA EVİ” ROMANINA SÖZ VARLIĞI AÇISINDAN YAKLAŞIM AU - erhan akın , Rezan KARAKAŞ , Hasan TARHAN Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - DO - T2 - Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi JF - Journal JO - JOR SP - 81 EP - 91 VL - IS - 40 SN - 1308-6200- M3 - UR - Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi ORHAN KEMAL’İN “BABA EVİ” ROMANINA SÖZ VARLIĞI AÇISINDAN YAKLAŞIM %A erhan akın , Rezan KARAKAŞ , Hasan TARHAN %T ORHAN KEMAL’İN “BABA EVİ” ROMANINA SÖZ VARLIĞI AÇISINDAN YAKLAŞIM %D 2018 %J Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi %P 1308-6200- %V %N 40 %R %U
ISNAD akın, erhan , KARAKAŞ, Rezan , TARHAN, Hasan . "ORHAN KEMAL’İN “BABA EVİ” ROMANINA SÖZ VARLIĞI AÇISINDAN YAKLAŞIM". Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi / 40 (Aralık 2018): 81-91.