Yıl 2018, Cilt 26, Sayı 1, Sayfalar 191 - 199 2018-01-15

Scale Development Process in Educational Field: A Content Analysis Research
Eğitim Alanında Ölçek Geliştirme Süreci: Bir İçerik Analizi Çalışması

Melek Gülşah Şahin [1] , Nagihan Boztunç Öztürk [2]

112 0

In this study, it is aimed to examine "scale development process" developed in the field of education in terms of certain criteria. Within the scope of the study, 72 articles in 7 journals published in the field of education in Turkey between 2010-2016 were included. "Scale Development Process Control Form" was used in the analysis of the articles. According to findings; the theoretical basis of the structure measured in the articles is described and the purpose of the scale is specified. In the development of items, literature review is often preferred, but in almost all studies, expert opinion is sought from subject matter experts. While there was a small number of articles in which negative items were included in the creation of a item pool, there was no information about the inclusion of the control items in any article. While EFA and CFA are generally used together when the validity is determined, the criterion validity is hardly examined. In the estimation of reliability, internal consistency is always used in all studies and Cronbach α coefficient is preferred for internal consistency calculation.


Bu çalışmada eğitim alanında geliştirilmiş ölçeklerin "ölçek geliştirme süreçlerinin" belirli ölçütler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma kapsamına 2010-2016 yılları arasında Türkiye’de eğitim alanında yayınlanmış olan 7 dergideki 72 makale dâhil edilmiştir. Makalelerin incelenmesinde "Ölçek Geliştirme Süreci Kontrol Formu" kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre; makalelerde ölçülen yapının kuramsal temelleri tanımlanmakta ve ölçme aracının amacı belirtilmektedir. Ölçek maddelerin yazılma sürecinde kaynak tarama sıklıkla tercih edilirken neredeyse tüm çalışmalarda konu alanı uzmanlarından uzman görüşüne başvurulmuştur. Madde havuzu oluşturulurken olumsuz maddelere yer verildiği belirtilen makale sayısı az olmakla birlikte, hiçbir makalede kontrol maddelerine yer verilmesiyle ilgili bilgiye rastlanmamıştır. Yapı geçerliğinin belirlenmesinde AFA ve DFA genellikle beraber kullanılırken ölçüt geçerliği neredeyse hiç incelenmemiştir. Güvenirliğin kestirilmesinde ise tüm çalışmalarda iç tutarlılık anlamında güvenirlik belirlenirken, katsayı olarak ise Cronbach α katsayısı tercih edilmiştir.


  • Acar Güvendir, M. ve Özer Özkan, Y. (2015) Türkiye’deki eğitim alanında yayımlanan bilimsel dergilerde ölçek geliştirme ve uyarlama konulu makalelerin incelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 52, 23-33
  • Cabrera-Nguyen, P. (2010). Author guidelines for reporting scale development and validation results in the journal of the society for social work and research. Journal of the Society for Social Work and Research, 1(2), 99-103.
  • Cohen, R.J. ve Swerdik, M.E. (2010). Psychological testing and assessment. Boston: McGraw-Hill Companies.
  • Comrey, A.L. ve Lee, H.L.(1992). A first course in factor analysis, Hillsdale, New Jersey: Erlbaum.
  • Çalık, M. ve Sözbilir, M. (2014). İçerik analizinin parametreleri. Eğitim ve Bilim, 39(174), 33-38. doi:10.15390/EB.2014.3412
  • Çüm, S. ve Koç, N. (2013). Türkiye’de psikoloji ve eğitim bilimleri dergilerinde yayımlanan ölçek geliştirme ve uyarlama çalışmalarının incelenmesi. Eğitim Bilimleri ve Uygulama, 12 (24), 115-135.
  • DeVellis, R. F. (2003). Scale development theory and applications (Second Edition). SAGE Publication, Inc.
  • Delice, A. ve Ergene, Ö. (2015). Ölçek geliştirme ve uyarlama çalışmalarının incelenmesi: Matematik eğitimi makaleleri örneği. Karaelmas Journal of Educational Sciences, 3, 60-75.
  • Erkuş, A. (2007). Ölçek geliştirme ve uyarlama çalışmalarında karşılaşılan sorunlar. Türk Psikoloji Bülteni, 13(40) 17.
  • Erkuş, A. (2012). Psikolojide ölçme ve ölçek geliştirme-1: Temel kavramlar ve işlemler. Ankara: Pegem Akademi.
  • Erkuş, A. (2016). Ölçek geliştirme ve uyarlama çalışmalarındaki sorunlar ile yazım ve değerlendirilmesi. Pegem AtıF İNdeksi, 0, 1221-1234. doi:10.14527/9786053183563.075
  • Hambleton, R.K. ve Patsula, L. (1999). Increasing the validity of adapted tests: Myths to be avoided and guidelines for improving test adaptation practices. Journal of Applied Testing Technology, 1(1), 1-30.
  • Henson, R. ve Roberts, J. (2006). Use of exploratory factor analysis in published research: Common errors and some comment on improved practice. Educational and Psychological Measurement, 66, 393-416.
  • Hinkin, T. R. (1995). A review of scale development practices in the study in organizations. Journal of Management, 21(5), 967-988.
  • Gül Ş. ve Sözbilir, M. (2015). Fen ve matematik eğitimi alanında gerçekleştirilen ölçek geliştirme araştırmalarına yönelik tematik içerik analizi. Eğitim ve Bilim, 40(178), 85-102. doi: 10.15390/EB.2015.4070
  • Miles, M. B. ve Huberman, A. M. (1994). An expanded sourcebook qualitative data analysis. London: SAGE Publications.
  • Mor Dirlik, E. (2014). Ölçek geliştirme konulu doktora tezlerinin test ve ölçek geliştirme standartlarına uygunluğunun incelenmesi. Eğitimde ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Dergisi, 5 (2), 62-78.
  • Nunnually, J.C. (1978). Psychometric theory. NewYork: McGraw-Hill Companies.
  • Slavec, A. ve Drnovsek, M. (2012). A perspective on scale development in entrepreneurship research. Economic and Business Review, 14(1), 39-62.
  • Tavşancıl, E., Güler, G. ve Ayan, C. (2014). 2002-2012 yılları arasında Türkiye’de Geliştirilen Bazı Tutum Ölçeği Geliştirme Çalışmalarının Ölçek Geliştirme Sureci Acısından İncelenmesi. IV. Ulusal Eğitimde ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Kongresi (Uluslararası Katılımlı) 9-13 Haziran, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
  • Tezbaşaran, A. (2008). Likert tipi ölçek hazırlama kılavuzu. Ankara: Türk Psikologlar Derneği Yayınları
  • Tosun, C. ve Taşkesenligil, Y. (2015). The instruments used in science education in Turkey: a descriptive content analysis. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(2), 364- 383.
  • Worthington, R. L. ve Whittaker, T. A. (2006). Scale development research: A content analysis and recommendations for best practices. The Counseling Psychologist, 34(6), 806-838.
  • Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Konular Eğitim Bilimleri
Diğer ID 1822
Yayımlanma Tarihi Ocak-2018
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Yazar: Melek Gülşah Şahin
Kurum: Gazi Üniversitesi, Gazi Eğitim Fakültesi, Ankara
Ülke: Turkey


Yazar: Nagihan Boztunç Öztürk
Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Rektörlük, Ankara
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { kefdergi375863, journal = {Kastamonu Eğitim Dergisi}, issn = {}, eissn = {2147-9844}, address = {Kastamonu Üniversitesi}, year = {2018}, volume = {26}, pages = {191 - 199}, doi = {10.24106/kefdergi.375863}, title = {Eğitim Alanında Ölçek Geliştirme Süreci: Bir İçerik Analizi Çalışması}, key = {cite}, author = {Boztunç Öztürk, Nagihan and Şahin, Melek Gülşah} }
APA Şahin, M , Boztunç Öztürk, N . (2018). Eğitim Alanında Ölçek Geliştirme Süreci: Bir İçerik Analizi Çalışması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 26 (1), 191-199. DOI: 10.24106/kefdergi.375863
MLA Şahin, M , Boztunç Öztürk, N . "Eğitim Alanında Ölçek Geliştirme Süreci: Bir İçerik Analizi Çalışması". Kastamonu Eğitim Dergisi 26 (2018): 191-199 <http://dergipark.gov.tr/kefdergi/issue/31578/375863>
Chicago Şahin, M , Boztunç Öztürk, N . "Eğitim Alanında Ölçek Geliştirme Süreci: Bir İçerik Analizi Çalışması". Kastamonu Eğitim Dergisi 26 (2018): 191-199
RIS TY - JOUR T1 - Eğitim Alanında Ölçek Geliştirme Süreci: Bir İçerik Analizi Çalışması AU - Melek Gülşah Şahin , Nagihan Boztunç Öztürk Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.24106/kefdergi.375863 DO - 10.24106/kefdergi.375863 T2 - Kastamonu Eğitim Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 191 EP - 199 VL - 26 IS - 1 SN - -2147-9844 M3 - doi: 10.24106/kefdergi.375863 UR - http://dx.doi.org/10.24106/kefdergi.375863 Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 Kastamonu Eğitim Dergisi Eğitim Alanında Ölçek Geliştirme Süreci: Bir İçerik Analizi Çalışması %A Melek Gülşah Şahin , Nagihan Boztunç Öztürk %T Eğitim Alanında Ölçek Geliştirme Süreci: Bir İçerik Analizi Çalışması %D 2018 %J Kastamonu Eğitim Dergisi %P -2147-9844 %V 26 %N 1 %R doi: 10.24106/kefdergi.375863 %U 10.24106/kefdergi.375863
ISNAD Şahin, Melek Gülşah , Boztunç Öztürk, Nagihan . "Eğitim Alanında Ölçek Geliştirme Süreci: Bir İçerik Analizi Çalışması". Kastamonu Eğitim Dergisi 26 / 1 (Ocak 2018): 191-199. http://dx.doi.org/10.24106/kefdergi.375863