Yıl 2018, Cilt 26, Sayı 4, Sayfalar 1007 - 1019 2018-07-15

The Development of Two-Tier Concept Test for The Structure and Properties of Matter Unit
Maddenin Yapısı ve Özelikleri Ünitesine Yönelik İki Aşamalı Teşhis Testinin Geliştirilmesi

Filiz Avcı [1] , Burçin Acar Şeşen [2] , Fatma Gülay Kırbaşlar [3]

72 95

The aim of this study is to develop a valid and reliable two-tier diagnostic test in order to define 7th grade students’ conceptual understanding of fixed subjects which are in the unit of "Structure and Properties of Matter" in Science course curriculum. In this context, firstly current learning objectives were analyzed, essential changes were made and learning objec-tives were classified according to Bloom’s revised taxonomy. Then, literature was reviewed and item pool with 47 multiple choice items was developed.The test was evaluated by four chemistry teachers and three Science teachers for the content validity. The test was reduced to 33 items and applied to 225 7th grade students from different schools. Reliability coefficient of the test was found to be 0.91.


Çalışmanın amacı, Ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin, Fen Bilimleri dersi kapsamındaki “Maddenin Yapısı ve Özellikleri” Ünitesinde yer alan belirlenmiş konulara yönelik kavramsal anlamalarını belirlemek için geçerli ve güvenilir,  iki aşamalı teşhis (diagnostik) testi geliştirmektir. Bu kapsamda, çalışmanın ilk aşamasında mevcut kazanımlar incelenmiş, gerekli ekle-meler ve düzetmelerin ardından güncellenmiş Bloom Taksonomosi’ne göre sınıflandırılmıştır. Ardından, alan yazın araştırması yapılmış ve 47 çoktan seçmeli maddeyi içeren madde havuzu oluşturulmuştur. Kapsam geçerliğinin sağlanması amacıyla test, dört kimya eğitimcisi ve üç Fen Bilimleri öğretmeni tarafından değerlendirilmiştir.  Test,  33 maddeye indirgenmiş ve farklı okulların 7. sınıflarında öğrenim gören 225 öğrenciye uygulanmıştır. Testin güvenirlik katsayısı 0.91’dir. 


  • Akgün, A., Aydın, M. (2009). “An applıcatıon of constructivist learning theory: using collaborative study groups strategy in eliminating the students’ misconceptions on and decreasing the knowledge deficiencies in the concepts of melting and dissolving”. Electronic Journal of Social Sciences, 8, 27, 190-201.
  • Alım, M. (2008). Öğrencilerin lise coğrafya programında yer alan yer yuvarlağı ve harita bilgisi ünitelerindeki bazı kavramları anlama düzeyleri ve kavram yanılgıları. Milli Eğitim Dergisi,177, 166-180.
  • Altınyüzük, C. (2008). İlköğretim sekizinci sınıf öğrencilerinin fen bilgisi dersi kimya konularındaki kavram yanılgıları. Yüksek Lisans Tezi, İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • Avcı, F., Acar Şeşen, B. ve Kırbaşlar, F.G. ( 2015). determination of middle school students’ misconceptions related to the unit of “structure and properties of matter” using a two-tier diagnostic test. The Turkish Online Journal of Educational Technology – July 2015, Special Issue 2.122-129.
  • Baykan, F. (2008). Kimya ve fen bilgisi öğretmen adayları ile on birinci sınıf öğrencilerinin kimyasal bağlanma hakkındaki anlamalarının ve yanılgılarının karşılaştırılması. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, KTÜ, Trabzon.
  • Bernhisel, S. M. (1999). Measuring preservice and inservice biology teachers’ understanding of selected biological concepts. Unpublished Dissertation.Utah: Utah State University.
  • Birk, J.P., Kurtz, M.J. (1999) Effect of experience on retention and elimination of misconceptions about molecular structure and bonding. Journal of Chemical Education, 76, 124–128.
  • Briggs, H. ve Holding, B. (1986). Aspects of secondary students’ understanding of elementary ideas in chemistry. Research Report, CLISP, University of Leeds, UK.
  • Butts, B., ve Smith, R. (1987). HSC chemistry students’ understanding of the structure and properties of Molecular And İonic Compounds. Research in Science Education, 17, 192–201.
  • Can, Ş. ve Harmandar, M. (2004). Fen bilgisi öğretmenliği ve sınıf öğretmenliği öğrencilerinin Kimyasal Bağlar konusundaki kavramsal yanılgıları. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(8).
  • Chen, C-C., Lin, H-S., Lin. M-L. (2002) Developing a two-tier diagnostic instrument to assess high school students’ understanding – the formation of images by a plane mirror. Proceedings of the National Science Council, ROC (D), 12(3), 106–121.
  • Chi, M. ve Roscoe, R. (2002). The processes and challenges of conceptual change. [Electronic version]. Behavioral Science. 2, 3-27.
  • Chiu, M.H. (2002) Exploring mental models and causes of high school students’ misconceptions in acids-bases, particle theory and chemical equilibrium. Project Report in National Science Council.
  • Chiu, M.H., Chiu, M. L., Ho, C.Y. (2002) Using dynamic representations to diagnose students’ mental models of characteristics of particles. Paper presented at the Asia Pacific Symposium on Information and Communication Technology in Chemical Education, Research and Development (ICTinCERD), Kuala Lumpur, Malaysia.
  • Coll, R. K. ve Taylor, T. (2001). Alternative conceptions of Chemical Bonding held by upper secondary and tertiary students. Research in Science and Technological Education , 19, 171–191.
  • Coştu, B., Ayas, A., Çalık, M., Ünal, S. ve Karataş, F. Ö.(2005). Fen öğretmen adaylarının çözelti hazırlama ve laboratuvar malzemelerinin kullanma yeterliliklerinin belirlenmesi. Hacettepe Üniversitesi Egitim Fakültesi Dergisi 28, 65-72.
  • Çakmak, G. (2009). Altıncı sınıfta yer alan bazı temel kimya kavramlarının öğretimine yönelik hazırlanan yapılandırmacı temelli materyallerin etkililiğinin araştırılması. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, KTÜ, Trabzon.
  • Çalık, M. Ayas, A. (2005). 7.-10. Sınıf öğrencilerinin seçilen Çözelti kavramlarıyla ilgili anlamalarının farklı karışımlar üzerinde incelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 3, 3, 329-347.
  • Çalık, M. (2006). Bütünleştirici öğrenme kuramına göre lise 1 çözeltiler konusunda materyal geliştirilmesi ve uygulanması. Yayınlanmamış doktora tezi, KTÜ, Trabzon.
  • Demirci, N., & Efe, S. (2007). İlköğretim öğrencilerinin ses konusundaki kavram yanılgılarının belirlenmesi. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi. 1(1). 23-56.
  • Demirci, Ö. (2011). 8. Sınıf öğrencilerinin asitler ve bazlar konusuyla ilgili yanılgılarını gidermede animasyon destekli kavramsal değişim metinlerinin etkililiğinin araştırılması. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, KTÜ,Trabzon.
  • Ebenezer, J. V. ve Fraser, M. D. (2001). First year chemical engineering students' conception of Energy in solution processes: Phenomenographic Categories for Common Knowledge Construction. Science Education, 85, 509-535. 2001.
  • Garnett, P.J. ve Treagust, D.F. (1992). conceptual difficulties experienced by senior high school students of chemistry: electrochemical (galvanic) and electrolytic cells, Journal of Research in Science Teaching, 29, 10, 1079-1099.
  • Gilbert, J. K., Justi, R., Van Driel, J. H., De Jong, O. ve Treagust, D. F. (2004). Securing a future for chemical education. Chemistry Education: Research and Practice, 5(1), 5-14.
  • Griffiths, A. K. ve Preston, K. R. (1992). Grade-12 students’ misconceptions relating to fundamental characteristics of atoms and molecules. Journal of Research in Science Teaching, 29, 611–628.
  • Gussarsky, E. Gorodetsky, M. (1990). On the Concept Chemical Equilibrium: The Associative Framework. Journal of Research in Science Teaching, 27, 3, 197-204.
  • Gürdal, A., Şahin, F ve Çağlar, A. (2001). Fen Eğitimi: İlkeler, Stratejiler ve Yöntemler. Marmara Üniversitesi yayın No: 662, Atatürk Eğitim Fakültesi Yayını No: 39. İstanbuGürdal, H. (2008). İlköğretim 5. Sınıf fen ve teknoloji dersi, maddenin değişimi ve tanınması ünitesinde öğrencilerde oluşan kavram yanılgılarının tespitinde iki aşamalı soruların kullanılabilirliği üzerine bir araştırma. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Celal Bayar Üniversitesi, Manisa.
  • Haslam, F. & Treagust, D. F. (1987). Diagnosing Secondary Students’ Misconceptions of Photosynthesis and Respiration in Plants Using a Two-Tier Multiple Choice Instrument, Journal of Biological Education, 21, 3, 203-211.
  • Jang, N. H. (2003). Developing and validating a chemical bonding instrument for korean high school students. Dissertation. University of Missouri: The Faculty Graduate School University.
  • Kabapınar, F. (2001). Ortaöğretim öğrencilerinin çözünürlük kavramına ilişkin yanılgılarını besleyen düşünce birimleri. Yeni Bin Yılın Başında Türkiye’ de Fen Bilimleri Eğitimi Sempozyumu, Maltepe Üniversitesi, İstanbul.
  • Kalın, B., Arıkıl, G. (2010). Çözeltiler konusunda üniversite öğrencilerinin sahip olduğu kavram yanılgıları. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi (EFMED) , 4 (2), 177-206.
  • Kara, F. ve Ergül, S. (2012). Fen bilgisi öğretmen adaylarının Çözünme ile ilgili temel kavramlar hakkındaki bilgilerinin incelenmesi. Journal of Research in Education and Teaching. 1, (2), 2146-9199.
  • Karaer, H. (2007). Sınıf öğretmeni adaylarının Madde konusundaki bazı kavramların anlaşılma düzeyleri ile kavram yanılgılarının belirlenmesi ve bazı değişkenler açısından incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi , 15,1,199-210.
  • Karataş, F.Ö., Köse, S. ve Costu, B. (2003). Öğrenci yanılgılarını ve anlama düzeylerini belirlemede kullanılan iki aşamalı testler. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(1), 54-69.
  • Konur, K. ve Ayas, A. (2008). Sınıf öğretmeni adaylarının bazı kimya kavramlarını anlama seviyeleri. Kastamonu Eğitim Dergisi, 16,1, 83-90.
  • Koray, Ö., ve Tatar, N. (2005). İlköğretim sekizinci sınıf öğrencilerinin “Genetik” ünitesi hakkındaki kavram yanılgılarının belirlenmesi. [Electronic version]. Kastamonu Eğitim Dergisi. 13 (2), 415-426.
  • Liew, C.W. ve Treagust, D.F. (1998). The Effectiveness of Predict-Observe-Explain Tasks in Diagnosing Students’ Understanding of Science and in Identifying Their Levels of Achievement, Paper Presented at the Annual Meeting of The American Educational Research Association, San Diego.
  • Mann, M., Treagust, D. F. (1998). A Pencil and Paper Instrument to DiagnoseStudents’ Conception of Breathing, Gas Exchange and Respiration, Australian Science Teachers Journal, 44, 2, 55-59
  • Meşeci, B., Tekin, S. ve Karamustafaoğlu, S. (2013). Maddenin tanecikli yapısıyla ilgili kavram yanılgılarının tespiti. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(9), 20-40.
  • Mintzes, J. J., Wandersee, J. H. & Novak, J. D. (2001). Assessing understanding in bi-ology, Journal of Biological Education, 35(3), 118-125
  • Novak, J. D., & Gowin, D. B. (1984). Learning how to learn. New York: Cambridge University Press.
  • Nicoll, G. (2010). A report of undergraduates' Bonding misconceptions. International Journal of Science Education, 23( 7), 707 -30.
  • Odom, A. L., & Barrow, L. H. (1995). "Development and Application of A Two-Tier Diagnostic Test Measuring College Biology Students’ Understand of Diffusion and Osmo-sis After A Course of İnstruction." Journal of Research in Science Teaching, 32(1): 45-1.
  • Osborne, R. J. & Gilbert, J. (1980). A Method for the Investigation of Concept Unders-tanding in Science, European Journal of Science Education. 2 ,3,311-321.
  • Özalp, D. (2008). İlköğretim ve ortaöğretim öğrencilerinin maddenin tanecikli yapısı konusundaki kavram yanılgılarının ontoloji temelinde belirlenmesi. Yayınlanmamış yük-sek lisans tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
  • Peterson, R.F., Treagust, D.F., Garnett, P. (1989) Development and application of a diagnostic instrument to evaluategrade 11 and 12 students’ concepts of covalent bonding and structure following a course of instruction. Journal of Research in Science Teaching, 26, 301–314.
  • Papageorgıou, G. ve Sakka, D. (2000). Primary school teachers’ views on fundamental chemical concepts. Chemistry Education,1(2), 237-247.
  • Sağır, Ş. U., Tekin, S. ve Karamustafaoğlu, S. (2012). Sınıf öğretmeni adaylarının bazı kimya kavramlarını anlama düzeyleri. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi 112 (19), 112-135.
  • Sarıkaya, M. (2007). Prospective teachers’ misconceptions about the atomic structure in the context of electrification by friction and an activity in order to remedy them. Inter-national Education Journal. 8(1), 40-63.
  • FSay, F. S. (2011). Kavram karikatürlerinin 7. sınıf öğrencilerinin Madenin Yapısı ve Özelikleri” konusunu öğrenmelerine etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Karadeniz Teknik Üniver-sitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Trabzon.
  • Şen, Ş. ve Yılmaz, A. (2012). Erime ve Çözünmeyle ilgili kavram yanılgılarının onto-loji temelinde incelenmesi. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 1 (1), 54-72.
  • Taber, K. S. (1998). An alternative conceptual framework from chemistry education. International Journal of Science Education. , 20 (5), 597-608.
  • Tan, K. C. D., Goh, K. N., Chia, S. L. and Treagust, D. F. (2002). Development and application of a two-tier multiple choice diagnostic instrument to assess high school stu-dents’ understanding of inorganic chemistry qualitative analysis, Journal of Research in Science Teaching, 39(4), 283-301.
  • Tan, D.K-C., Treagust, D.F. (1999) Evaluating students’ understanding of chemical bonding. School Science Review, 81, 75–83.
  • Tamir, P., 1989. Some issues related to the use of justifications to multiple-choice answers. Journal of Biological Education, 23(4), 285–292.
  • Treagust, D. F. & Haslam, F. (1986). “Evaluating secondary students’ misconceptions of photosynthesis and respiration in plants using a two-tier diagnostic instrument”. 59. National Association for Research in Science Teaching Kongesine sunulmuş bildiri.
  • Treagust, D. F. (1988). “Development and use of diagnostic tests to evaluate students’ misconceptions in science”, International Journal of Science Education. Cilt: 10, Sayı: 2. (159-169)
  • Treagust, D. F. (1995). Diagnostic assessment of students’ science concepts. In S. Glynn & R. Duit (Eds.), Learning science in the schools: Research reforming practice (pp. 327–346). Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
  • Treagust, D. F. and Chandrasegaran, A. L., 2007. The Taiwan national science concept learning study in an international perspective. International Journal of Science Education, 29(4), 391-403.
  • Tyson, L., Treagust, D. F., Bucat, D.F. (1999) The complexity of teaching and lear-ning chemical equilibrium. Journal of Chemical Education, 35, 1031–1055.
  • Ulusoy, F. (2011). Kimya eğitiminde model uygulamalarının ve bilgisayar destekli öğ-retimin öğrenme ürünlerine etkisi: 12. sınıf kimyasal bağlar örneği. Yayınlanmamış dokto-ra tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
  • Uslu, S. (2011). İlköğretim II. kademede fen ve teknoloji öğretiminde çalışma yaprak-larının akademik başarı üzerine etkisinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Adıyaman Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.
  • Uzun, B. (2010). Fen ve teknoloji öğretiminde kavramsal değişim stratejilerine dayalı olarak Maddenin Yapısı ve Özellikleri ünitesinin öğretimi. Dokuz Eylül Üniversitesi Eği-tim Bilimleri Enstitüsü. İzmir.
  • Uzuntiryaki, E. (2003). Effectiveness of constructivist approach on students’ unders-tanding of Chemical Bonding concepts. Doctor Of Phılosophy. The Graduate School of Natural And Applıed Scıences. The Mıddle East Technıcal Unıversıty. Ankara.
  • Uzuntiryaki, E. ve Geban, Ö. (2005). Effect of Conceptual Change Approach accom-panied with concept mapping on understanding of Solution concepts Instructional Science , 33, 311–339.
  • Ülgen, G. (2001). Kavram Geliştirme. Ankara: PegemA Yayıncılık.
  • Ürek, R. Ö. ve Tarhan, L. (2005). “Kovalent Bağlar” konusundaki kavram yanılgıları-nın giderilmesinde yapılandırmacılığa dayalı bir aktif öğrenme uygulaması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi ,28, 168-177.
  • Valanides, N. (2000). Primary student teachers’ understanding of the Particulate Natu-re of Matter and its transformations during dissolving. Chemistry Education, 1(2), 249-262.
  • Voska, K. W. and Heikkinen, H. W., 2000. Identification and analysis of student con-ception used to solve chemical equilibrium problems, Journal of Research in Science Teaching, 37(2), 160-176.
  • Yang, E., Andre, T., Greenbowe, T. J. ve Tibell, L. (2003). Spatial ability and the im-pact of visualization/animation on learning electrochemistry. International Journal of Science Education, 25(3), 329-34.
  • Yürük, N. ve Çakır, Ö. S. (2000). Lise öğrencilerinde oksijenli ve oksijensiz solunum konusunda görülen kavram yanılgılarının saptanması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fa-kültesi Dergisi, 18, 85-191.
Birincil Dil tr
Konular Eğitim Bilimleri
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Yazar: Filiz Avcı
Kurum: İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ, HASAN ALİ YÜCEL EĞİTİM FAKÜLTESİ, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ BÖLÜMÜ, FEN BİLGİSİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI

Yazar: Burçin Acar Şeşen
Kurum: İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ, HASAN ALİ YÜCEL EĞİTİM FAKÜLTESİ, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ BÖLÜMÜ, FEN BİLGİSİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI

Yazar: Fatma Gülay Kırbaşlar
Kurum: İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ, HASAN ALİ YÜCEL EĞİTİM FAKÜLTESİ, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ BÖLÜMÜ, FEN BİLGİSİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI

Bibtex @araştırma makalesi { kefdergi434239, journal = {Kastamonu Eğitim Dergisi}, issn = {}, eissn = {2147-9844}, address = {Kastamonu Üniversitesi}, year = {2018}, volume = {26}, pages = {1007 - 1019}, doi = {10.24106/kefdergi.434239}, title = {Maddenin Yapısı ve Özelikleri Ünitesine Yönelik İki Aşamalı Teşhis Testinin Geliştirilmesi}, key = {cite}, author = {Avcı, Filiz and Kırbaşlar, Fatma Gülay and Acar Şeşen, Burçin} }
APA Avcı, F , Acar Şeşen, B , Kırbaşlar, F . (2018). Maddenin Yapısı ve Özelikleri Ünitesine Yönelik İki Aşamalı Teşhis Testinin Geliştirilmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 26 (4), 1007-1019. DOI: 10.24106/kefdergi.434239
MLA Avcı, F , Acar Şeşen, B , Kırbaşlar, F . "Maddenin Yapısı ve Özelikleri Ünitesine Yönelik İki Aşamalı Teşhis Testinin Geliştirilmesi". Kastamonu Eğitim Dergisi 26 (2018): 1007-1019 <http://dergipark.gov.tr/kefdergi/issue/38336/434239>
Chicago Avcı, F , Acar Şeşen, B , Kırbaşlar, F . "Maddenin Yapısı ve Özelikleri Ünitesine Yönelik İki Aşamalı Teşhis Testinin Geliştirilmesi". Kastamonu Eğitim Dergisi 26 (2018): 1007-1019
RIS TY - JOUR T1 - Maddenin Yapısı ve Özelikleri Ünitesine Yönelik İki Aşamalı Teşhis Testinin Geliştirilmesi AU - Filiz Avcı , Burçin Acar Şeşen , Fatma Gülay Kırbaşlar Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.24106/kefdergi.434239 DO - 10.24106/kefdergi.434239 T2 - Kastamonu Eğitim Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 1007 EP - 1019 VL - 26 IS - 4 SN - -2147-9844 M3 - doi: 10.24106/kefdergi.434239 UR - http://dx.doi.org/10.24106/kefdergi.434239 Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 Kastamonu Eğitim Dergisi Maddenin Yapısı ve Özelikleri Ünitesine Yönelik İki Aşamalı Teşhis Testinin Geliştirilmesi %A Filiz Avcı , Burçin Acar Şeşen , Fatma Gülay Kırbaşlar %T Maddenin Yapısı ve Özelikleri Ünitesine Yönelik İki Aşamalı Teşhis Testinin Geliştirilmesi %D 2018 %J Kastamonu Eğitim Dergisi %P -2147-9844 %V 26 %N 4 %R doi: 10.24106/kefdergi.434239 %U 10.24106/kefdergi.434239
ISNAD Avcı, Filiz , Acar Şeşen, Burçin , Kırbaşlar, Fatma Gülay . "Maddenin Yapısı ve Özelikleri Ünitesine Yönelik İki Aşamalı Teşhis Testinin Geliştirilmesi". Kastamonu Eğitim Dergisi 26 / 4 (Temmuz 2018): 1007-1019. http://dx.doi.org/10.24106/kefdergi.434239