Yıl 2019, Cilt 27, Sayı 1, Sayfalar 139 - 150 2019-01-15

Fen Bilimleri Dersi Etkinliklerinin Çok Yüzeyli Rasch Modeliyle Analizi
The Analysıs Of Elementary Science Education Course Actıvıtıes Through Many-Facet Rasch Model

Gülden Kaya Uyanık [1] , Neşe Güler [2] , Gülşen Taşdelen Teker [3] , Süleyman Demir [4]

4 60

Bu araştırmanın amacı, altıncı sınıf fen bilimleri ders kitabında yer alan sekiz ünitenin içerisinde bulunan etkinliklerin çok yüzeyli Rasch ölçme modeli ile incelenmesidir. Araştırmada yapılandırmacı eğitimin, öğrenciyi merkeze alma ve üründen çok süreci değerlendirmeye yönelik tutumunun etkin kullanım alanı olan etkinliklere odaklanılmıştır. Araştırmada fen bilimleri dersi 6. sınıf ders kitabında yer alan sekiz etkinlik; üçü fen bilimleri, üçü program geliştirme ve üçü ölçme ve değerlendirme olmak üzere toplam dokuz alan uzmanından oluşan puanlayıcılar tarafından incelenmiştir. Puanlayıcılar etkinlikleri 13 ölçütten oluşan etkinlik değerlendirme formu ile değerlendirmişlerdir. Elde edilen bulgulara göre puanlayıcılar etkinlikleri tutarlı olarak puanlamışlardır. Etkinliklerin, değerlendirme ölçütlerine göre benzer özelliklere sahip olduğu ve ölçütlerin ise güçlük düzeyleri açısında farklılık gösterdikleri bulguları elde edilmiştir. Ayrıca, ölçütlerin kategori düzeylerinin yeterli ve uygun işlev gösterdikleri belirlenmiştir. Çalışmadan elde edilen tüm bulgulara göre; birden fazla yüzeyin yer aldığı ve tüm yüzeylerin ayrıntılı olarak incelenmek istendiği çalışmalarda çok yüzeyli Rasch ölçme modelinin oldukça açıklayıcı ve faydalı sonuçlar sağladığı sonucuna varılmıştır.

This study aims at analysing the activities included in eight units of the 6th grade textbook of elementary science education course through many-facet Rasch model.  The study focuses on the activities in which the tendency of constructivist education to put learners into the centre and to assess the process rather than the outcome is actively used. The eight activities were evaluated by nine raters three of whom were elementary science education experts, three of whom were curriculum development experts and three of whom were measurement and evaluation experts. The raters evaluated the activities on the basis of activity evaluation form containing 13 criteria. Accordingly, the raters rated the activities consistently. It was concluded that the activities had similar properties in terms of evaluation criteria, but that the criteria differed in terms of difficulty levels. It was also found that the levels of categories of the criteria were adequate and that they functioned appropriately. Based on all the data obtained in the research, it was concluded that many-facet Rasch model was quite explanatory and yielded beneficial results in studies having more than one facet and intending to analyse all facets in details; and feedback as well as views in relation to the elementary science education course activities were also included in this study.

  • Akdeniz, A. R.,Yiğit, N. & Kurt, S. (2002). Yeni Fen Bilgisi Öğretim Programları ile İlgili Öğretmenlerin Düşünceleri. V. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi, 22-25 Eylül, ODTÜ, Ankara.
  • Akın, Ö. & Baştürk, R. (2012). Keman eğitiminde temel becerilerin Rasch ölçme modeli ile değerlendirilmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31(1), 175- 187.
  • Arsan, N. (2012). Buz pateni hakem değerlendirmelerinin genellenebilirlik kuramı ve rasch modeli ile incelenmesi, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi: Ankara,
  • Aydın, S. & Çakıroğlu, J. (2010). İlköğretim Fen Bilimleri dersi öğretim programına ilişkin öğretmen görüşleri: Ankara örneği. İlköğretim Online, 9(1), 301-315.
  • Ayvacı, Ş. & Ernas, S. (2009). Öğretmen Kılavuz Kitaplarının Yapılandırmacı Kurama Göre Öğretmen Görüşlerine Dayalı Olarak Değerlendirilmesi, Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen Ve Matematik Eğitimi Dergisi (Efmed), 3 (2), 212-225.
  • Bakar, E., Keleş, Ö., & Çolakoğlu, M. (2009). Öğretmenlerin MEB 6. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi Kitap Setleriyle İlgili Görüşlerinin Değerlendirilmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 10 (1), 41-50.
  • Bakırcı, H., & Öçsoy, K. (2017). An Investigation of the Activities in Science Textbooks in terms of the Concept of Entrepreneurship. Adıyaman Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi 7(2).
  • Baştürk, R. (2008). Applying the many facet Rasch model to evaluate PowerPoint presentation performance in higher education. Assessment and Evaluation in Higher Education, 33(4), 431-444.
  • Baştürk, R. (2010). Bilimsel araştırma ödevlerinin çok yüzeyli Rasch ölçme modeli ile değerlen-dirilmesi. Eğitimde ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Dergisi, 1(1), 51-57.
  • Baştürk, R. & Işıkoğlu, N. (2008). Okul Öncesi Eğitim Kurumlarının İşlevsel Kalitelerinin Çok-yüzeyli Rasch Ölçme Modeli ile Analizi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 8(1), 7-32.
  • Ceylan, E., & Berberoğlu, G. (2010). Öğrencilerin fen başarısını açıklayan etmenler: Bir model-leme çalışması. Eğitim ve Bilim, 32(144), 36-48.
  • Ceylan, E., Sağırekmekçi, H., Tatar, E., & Bilgin, İ. (2015). Ortaokul Öğrencilerinin Merak, Tutum ve Motivasyon Düzeylerine Göre Fen Bilgisi Dersi Başarılarının İncelenmesi. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2015(25).
  • Çelik, E., Eroğlu, B., & Selvi, M. (2012). Fen eğitiminde probleme dayalı öğrenme yaklaşımının öğrencilerin akademik başarısı ile fen ve teknoloji dersine yönelik tutumlarına etkisi. Kasta-monu Eğitim Dergisi, 20(1), 187-202.
  • Çam Tosun, F. & Çevik, C. (2011). Fen bilgisi öğretmenliği öğrencilerinin fen ve teknoloji ders programı hakkındaki görüşleri. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31(1), 153-177.
  • Demirbaş, M. (2008). İlköğretim 6. sınıf fen ve teknoloji ders kitaplarının belirli değişkenler bakımından incelenmesi, Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi 11, 53-68.
  • Dindar, H. & Taneri, A. (2011). MEB’in 1968, 1992, 2000 ve 2004 yıllarında geliştirdiği fen programlarının amaç, kavram ve etkinlik yönünden karşılaştırılması. Kastamonu Eğitim Der-gisi, 19(2), 363-378.
  • Doğan, Y. (2010). Fen ve teknoloji dersi programının uygulanması sürecinde karşılaşılan so-runlar. Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(1), 86-106.
  • Dökme, İ. (2005). Millî Eğitim Bakanlığı İlköğretim Altıncı Sınıf Fen Bilgisi Ders Kitaplarının Bilimsel Süreç Becerileri Yönünden Değerlendirilmesi. İlköğretim-online, 4(1).
  • EARGED. (2005). Milli Eğitim Bakanlığı Eğitimi Araştırma ve Geliştirme Başkanlığı, OECD PISA-2003 Araştırmasının Türkiye İle İlgili Sonuçları, PISA 2003 Projesi, Ulusal Nihai Ra-por, http://earged.meb.gov.tr/pisa/dokuman/2003/rapor/PISA_RAPOR_2003.pdf. Engelhard, G. (1994). Examining Rater Errors in the Assessment of Written Composition with a Many-Faceted Rasch Model. Journal of Educational Measurement. 31, 2, 93-112.
  • Erdoğan, M. (2007). Yeni geliştirilen dördüncü ve beşinci sınıf fen bilimleri dersi öğretim prog-ramının analizi: Nitel bir çalışma, Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(2), 221-259.
  • Gömleksiz, M. N., & Bulut, i. (2007). Yeni fen ve teknoloji dersi öğretim programının uygula-madaki etkililiğinin değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 32(32).
  • Güler, N. & Gelbal, S. (2010). A Study Based on Classical Test Theory and Many Facet Rasch Model. Eurasian Journal of Educational Research, 38, 108-125.
  • İlhan, M. (2016). A Comparision of the Ability Estimations of Classical Test Theory and the Many Faceet Rasch Model in Measurements with Open-ended Questions. Hacettepe Univer-sity Journal of Educaiton. DOI: 10.16986/HUJE.2016015182.
  • Kaptan, F. & Kuşakcı, F. (2002). Fen öğretiminde beyin fırtınası tekniğinin öğrenci yaratıcılığı-na etkisi. V. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi Bildiriler Kitabı (s. 197-202). ODTÜ : Ankara.
  • Karatay, R., Timur, S. & Timur, B. (2013). 2005 ve 2013 yılı fen dersi öğretim programlarının karşılaştırılması. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(15),Yıl:6, Sa-yı:15, 233- 264.
  • Kaya, S., & Elgün, A. (2015). Eğitsel oyunlar ile desteklenmiş fen öğretiminin ilkokul öğrenci-lerinin akademik başarısına etkisi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 23(1), 329-342.
  • Karakolcu-Yazıcı, E., & Özmen, H. (2015). Fen ve teknoloji öğretim programında yer alan deney ve etkinliklerin uygulanabilirliğine ilişkin öğretmen görüşleri. Amasya Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(1), 92-117.
  • Kırıkkaya E. (2009). İlköğretim okullarındaki fen öğretmenlerinin fen ve teknoloji programına ilişkin görüşleri. Turkish Science Education, 6(1), 133-148.
  • Köse, i. A., Usta H. G., & Yandı, A. (2016). Sunum yapma becerilerinin çok yüzeyli rasch analizi ile değerlendirilmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(4), 1853-1864.
  • Küçüköner, Y. (2011). 2005 Fen Bilimleri dersi öğretim programının uygulanmasında karşılaşı-lan sorunlar ve öğretmen gözüyle çözüm önerileri. Erzincan Eğitim Fakültesi Dergisi. 13(2), 11-37.
  • Linacre, J. M. (2007). A User’s Guide to FACETS: Rasch Model Computer Programs. Chica-go, IL.
  • Linacre, J. M. & Wright B. D. (2002). Construction of Measures from Many-facet Data. Jour-nal of Applied Measurement, 3, 486-512.
  • Looney, M. A. (2012). Judging Anomalies at the 2010 Olympics in Men’s Figure Skating. Measurement in Physical Education and Exercise Science, 16, 55-68.
  • Lumbantobing, R. (2004). Comparative study on process skills in the elementary science curri-culum and textbooks between Indonesia and Japan. Bulletin of the Graduate School of Educa-tion, Hiroshima University. Part. II, Arts and Science Education, 53, 31-38.
  • Lunz, M. E., Wright, B. D. & Linacre, J. M. (1990). Measuring the Impact of Judge Severity on Examination Scores. Applied Measurement in Education. 3, 4, 331-345.
  • Martin, D. J. (1997). Elementary science methods: A constructivist approach. (Eds: Erin J. O’conner & Timothy Coleman). Delmar Publishers: New York. MEB. (2006). İlköğretim fen ve teknoloji dersi öğretim programı ve kılavuzu (6., 7. ve 8. sınıflar). Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
  • MEB. (2010). TIMSS 2007 Ulusal Raporu. TIMSS 2010 Ulusal Matematik ve Fen Raporu 8. Sınıflar. Milli Eğitim Bakanlığı Eğitimi Araştırma ve Geliştirme Dairesi Başkanlığı.
  • MEB. (2013). PISA 2012 Ulusal Ön Raporu. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı
  • MEB. (2018). Fen bilimleri dersi öğretim programı (ilk ve ortaokul 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar). Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
  • Mulqueen C., Baker D. & Dismukes R.K. (2000) Using Multifacet Rasch Analysis to Examine the Effectiveness of Rater Training. SIOP
  • Myford, C. M. & Wolfe, E. W. (2003). Detecting and measuring rater effects using many-facet Rasch measurement: Part I. Journal of Applied Measurement, 4(4), 386-422.
  • Nakamura, N. (2002). Teacher Assessment and Peer Assessment in Practice. Educational Studies. 44, 143, 204-215.
  • Randall, J. & Engelhard, G. Jr. (2009). Examining Teacher Grades Using Rasch Measurement Theory. Journal of Educational Measurement, 46, 1, 1-18.
  • Semerci, Ç. (2011). Mikro Öğretim Uygulamalarının Çok-Yüzeyli Rasch Ölçme Modeli ile Analizi. Eğitim ve Bilim/ Education and Science, 36 (161), 14-25.
  • Semerci, Ç. (2012). Öğrencilerin BÖTE Bölümüne İlişkin Görüşlerinin Rasch Ölçme Modeline Göre Değerlendirilmesi (Fırat Üniversitesi Örneği). NWSA: Education Sciences, 7(2), 777-784.
  • Semerci, Ç., Semerci, N., & Duman, B. (2013). Yüksek lisans öğrencilerinin seminer sunu performanslarının çok-yüzeyli Rasch modeli ile analizi. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25, 7-22.
  • Serin, G. (2010). İlköğretim 7. Sınıf Öğrencilerin Fene Karşı Meraklarının İncelenmesi, Musta-fa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(13), 237 – 252.
  • Sudweeks, R. R., Reeve, S. & Bradshaw, W. S. (2005). A comparison of generalizability theo-ry and many-facet Rasch measurement in an analysis of college sophomore writing. Assessing Writing, 9, 239-261.
  • Tekbıyık, A. & Akdeniz A. R. (2008). İlköğretim fen bilimleri dersi öğretim programını kabul-lenmeye ve uygulamaya yönelik öğretmen görüşleri. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 2(2), 23-37
  • Turner, J. (2003). Examining on Art Portfolio Assessment Using A Many Facet Rasch Measu-rement Model. Unpublished dissertation thesis. Boston College, Boston.
  • Tüysüz, C. & Aydın, H. (2009). İlköğretim Fen Bilimleri dersi öğretmenlerinin yeni Fen Bilim-leri programına yönelik görüşleri. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29 (1), 37-54.
  • Wright, B. D., & Linacre, M. (1994). Reasonable mean-square fit values. Rasch Measurement Transactions 8: 3. Retrieved, 23(01), 2004.
  • Yazıcı, M. & İnce, F. (2015). Ortaokul fen ve teknoloji öğretiminde kullanılan çalışma kitaplarının kullanım durumunun öğretmen görüşleri doğrultusunda incelenmesi. KSU, Sosyal Bilimler Dergisi, 12(2), 227-260.
  • Yıldırım, K. (2011). Uluslararası araştırma verilerine göre Türkiye'de ilköğretim ikinci kademe fen bilimleri derslerindeki öğretim uygulamaları, Türk Fen Eğitimi Dergisi, 8(1), 159-174
  • Yıldız, E., & Tatar, N. (2012). Fen ve teknoloji ders kitaplarındaki etkinliklerin bilimsel süreç becerilerine ve yapısal özelliklerine göre incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 37(164).
  • Yılmaz H. & Yiğit, N. (2011). Fen ve teknoloji dersi 6. sınıf öğretim programına yönelik öğren-ci görüş ve beklentileri. Millî Eğitim Dergisi, 40(190), 269-292.
  • Yüzüak, A. V., Yüzüak, B., & Kaptan, F. (2015). Performans görevinin akran gruplar ve öğ-retmen yaklaşımları doğrultusunda çok-yüzeyli rasch ölçme modeli ile analizi. Eğitimde ve Psi-kolojide Ölçme ve Değerlendirme Dergisi, 6(1), 1-11.
Birincil Dil tr
Konular Eğitim, Bilimsel Disiplinler
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-8100-6994
Yazar: Gülden Kaya Uyanık

Orcid: 0000-0002-2836-3132
Yazar: Neşe Güler

Orcid: 0000-0003-3434-4373
Yazar: Gülşen Taşdelen Teker

Orcid: 0000-0003-3136-0423
Yazar: Süleyman Demir

Bibtex @araştırma makalesi { kefdergi511266, journal = {Kastamonu Eğitim Dergisi}, issn = {}, eissn = {2147-9844}, address = {Kastamonu Üniversitesi}, year = {2019}, volume = {27}, pages = {139 - 150}, doi = {10.24106/kefdergi.2417}, title = {Fen Bilimleri Dersi Etkinliklerinin Çok Yüzeyli Rasch Modeliyle Analizi}, key = {cite}, author = {Demir, Süleyman and Güler, Neşe and Taşdelen Teker, Gülşen and Kaya Uyanık, Gülden} }
APA Kaya Uyanık, G , Güler, N , Taşdelen Teker, G , Demir, S . (2019). Fen Bilimleri Dersi Etkinliklerinin Çok Yüzeyli Rasch Modeliyle Analizi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 27 (1), 139-150. DOI: 10.24106/kefdergi.2417
MLA Kaya Uyanık, G , Güler, N , Taşdelen Teker, G , Demir, S . "Fen Bilimleri Dersi Etkinliklerinin Çok Yüzeyli Rasch Modeliyle Analizi". Kastamonu Eğitim Dergisi 27 (2019): 139-150 <http://dergipark.gov.tr/kefdergi/issue/42585/511266>
Chicago Kaya Uyanık, G , Güler, N , Taşdelen Teker, G , Demir, S . "Fen Bilimleri Dersi Etkinliklerinin Çok Yüzeyli Rasch Modeliyle Analizi". Kastamonu Eğitim Dergisi 27 (2019): 139-150
RIS TY - JOUR T1 - Fen Bilimleri Dersi Etkinliklerinin Çok Yüzeyli Rasch Modeliyle Analizi AU - Gülden Kaya Uyanık , Neşe Güler , Gülşen Taşdelen Teker , Süleyman Demir Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.24106/kefdergi.2417 DO - 10.24106/kefdergi.2417 T2 - Kastamonu Eğitim Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 139 EP - 150 VL - 27 IS - 1 SN - -2147-9844 M3 - doi: 10.24106/kefdergi.2417 UR - http://dx.doi.org/10.24106/kefdergi.2417 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Kastamonu Eğitim Dergisi Fen Bilimleri Dersi Etkinliklerinin Çok Yüzeyli Rasch Modeliyle Analizi %A Gülden Kaya Uyanık , Neşe Güler , Gülşen Taşdelen Teker , Süleyman Demir %T Fen Bilimleri Dersi Etkinliklerinin Çok Yüzeyli Rasch Modeliyle Analizi %D 2019 %J Kastamonu Eğitim Dergisi %P -2147-9844 %V 27 %N 1 %R doi: 10.24106/kefdergi.2417 %U 10.24106/kefdergi.2417
ISNAD Kaya Uyanık, Gülden , Güler, Neşe , Taşdelen Teker, Gülşen , Demir, Süleyman . "Fen Bilimleri Dersi Etkinliklerinin Çok Yüzeyli Rasch Modeliyle Analizi". Kastamonu Eğitim Dergisi 27 / 1 (Ocak 2019): 139-150. http://dx.doi.org/10.24106/kefdergi.2417