Yıl 2019, Cilt 27, Sayı 2, Sayfalar 897 - 908 2019-03-15

Otistik Çocuklarda Hayali Resim Çizebilme Performansının Otizm Derecesi ve Gelişim Tarama Testleri İle İlişkili Olarak İncelenmesi
Examination of Imaginary Picture-Drawing In Autistic Children In Relation To Developmental Screening Tests

Oktay Taymaz Sarı [1]

13 28

Araştırma otistik çocuklarda hayali resim çizebilme performansının otizm derecesi ve gelişim tarama testleri ile ilişkili olarak incelenmesi amacı ile tasarlanmıştır. Araştırmaya, 5-8 yaş arası toplam 17 (5 kız,12 erkek) otizm tanısı almış,  Hayal ve Gerçek Ayrımı Ön Değerlendirme Çalışması’nda tüm aşamaları (sözcükleri anlama, resim çiftlerini ayırt etme ve resim tamamlama) doğru şekilde tamamlayan çocuklar alınmıştır. Otistik çocuklar gerçek ve imkânsız varlıklara dair hayali resim çizme durumu ve yaratıcı içerik puanı açısından değerlendirilmiştir. Ayrıca her çocuğa gelişim tarama testleri olan Ankara Gelişim Tarama Envanteri (AGTE), Otizm Davranış Kontrol Listesi (ABC), Peabody Resim Kelime Testi ve Gesell Gelişim Testi uygulanarak, hayali resim çizme durumu ve yaratıcı içerik puanı tarama testleri skorları açısından da incelenmiştir. Bulgularımız otistik çocukların resim çiftlerinde imkânsız resmi tanımlama ve eksik resmi imkansız içerikle uyumlu şekilde tamamlamayı başarmalarına rağmen, hayali imkansız resmi var olmayan bir şeyi tasarlayıp çizme çizmede, özellikle insan figüründe büyük ölçüde başarısız olmuşlardır. Otistik çocuklarda var olmayan bir şeyi tasarlayıp çizme çizebilme performansı artan otizm derecesi ile azalmakta, gelişim tarama test skorları ile doğru orantılı olarak artmaktadır. Otistik çocukların var olmayan bir şeyi tasarlayıp çizmede yaşadıkları zorluğun hayal etme ve içsel temsil oluşturmadan ziyade, planlama ve yürütme aşamalarında ortaya çıkabileceğine ve yaratıcılık, kognitif ve dil gelişim düzeyi ve otizm derecesi ile potansiyel ilişkisine işaret etmektedir.

The study was designed with the aim of examining the performance of imaginary drawing in autistic children in relation to autism levels and developmental screening tests. A total of 17 (5 girls, 12 boys) 5-8 years old children who has diagnosed with autism and completed all phases (understanding the words, distinguishing the picture pairs and completing the picture) correctly in the Imaginary and Real Distinction Pre-Assessment Study, were included in the study. Autistic children have been assessed in terms of the scores in imaginative picture-drawing and creative content of real and impossible beings/things. In addition, each child has been examined in terms of the screening test scores in his/her imaginary picture-drawing and creative content status, by applying the developmental screening tests; Ankara Developmental Screening Inventory (ADSI), Autism Behavior Checklist (ABC), Peabody Picture Vocabulary Test, and Gesell Development Test.

The results demonstrated that although autistic children have been successful in defining the impossible picture in picture pairs and completing the missing picture in a way that is compatible with the impossible content, they have been considerably unsuccessful in retrieval drawing of the imaginary impossible pictures particularly the human figures

  • Allen, M.L., & Craig, E. (2016). Brief Report: Imaginative Drawing in Children with Autism Spectrum Disorder and Learning Disabilities. Journal of Autism and Developmental Disorders, 46(2), 704-712.
  • American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). Washington, DC: Author
  • Berti, A. E., & Freeman, N. H. (1997). Representational change in resources for pictorial innovation: A threecomponent analy-sis. Cognitive Development, 12(4), 501-522.
  • Bodfish, J.W., Symons, F.J., Parker, D.E., & Lewis, M.H. (2000).Varieties of repetitive behavior in autism: Comparisons to mental retardation. Journal of Autism and Developmental Disorders, 30(3), 237-243.
  • Callaghan, T.C. (2000). Factors affecting children’s graphic symbol use in the third year: Language, similarity, and iconicity. Cognitive Development, 15(2), 185-214.
  • Cantez, E., & Girgin, Y. (1993). İstanbul’da Yaşayan 3-11 yaş grubundaki kız ve erkek çocuklara gesell gelişim testi’nin uygulanmasından elde edilen sonuçları Gesell Gelişim Testi normları ile karşılaştırılması ve normlara uygunluğunun araştırılması ile ilgili bir çalışma. VII. Ulusal Psikoloji Kongresi Bilimsel Çalışmaları. Ankara: Türk Psikologlar Derneği Yayınları.
  • Celani, G. (2002). Human beings, animals and inanimate objects: What do people with autism like? Autism, 6, 93–102.
  • Charman, T., & Baron-Cohen, S. (1993). Drawing development in autism: The intellectual to visual realism shift. British Jour-nal of Developmental Psychology, 11, 171-185.
  • Dunn, L.M., & Hottel, J.V. (1961). Peabody picture vocabulary test performance of trainable mentally retarded children. Ameri-can Journal of Mental Deficiency, 65, 448-452.
  • Eames, K., & Cox, M.V. (1994). Visual realism in the drawings of autistic, Down's syndrome and normal children. British Journal of Developmental Psychology, 12, 235-239.
  • Evirgen, N., Kayhan, E., & Erden, G. (2015). Gesell Gelişim Figürleri'nin Anasınıfı Çocuklarında Güvenirliğine Yönelik Bir Ön Çalışma. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi Cilt 2, No Ek 2 (2015) Haziran Uluslararası Katılımlı 3. Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Kongresi Eki.
  • Folstein, S.E., & Rosen-Sheidley, B. (2001). Genetics of austim: Complex aetiology for a heterogeneous disorder. Nature Reviews Genetics, 2(12), 943-955.
  • Frith, U., Happe, F., & Siddons, F. (1994). Autism and Theory of Mind in Everyday Life. Social Development, 3 (2), 108-124.
  • Gesell, A. (1925). Mental Growth in the Preschool Child. New York: MacMillan.
  • Hill, E. (2004). Executive dysfunction in autism. Trends in Cognitive Sciences, 8(1), 26-32.
  • Howlin, P., Goode, S., Hutton, J., & Rutter, M. (2009). Savant skills in autism: psychometric approaches and parental reports. Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences, 364(1522), 1359-1367.
  • Hughes, C. (1996). Brief report: Planning problems in autism at the level of motor control. Journal of Autism and Developmental Disorders, 26(1), 99-107.
  • Jarrold, C. (2003). A review of research into pretend play in autism. Autism, 7(4), 379–390.
  • Jolley, R.P., O'Kelly, R., Barlow, C.M., & Jarrold, C. (2013). Expressive drawing ability in children with autism. British Journal of Developmental Psychology, 31(Pt 1):143-149.
  • Karmiloff-Smith, A. (1990). Constraints on representational change: Evidence from children’s drawing. Cognition, 34(1), 57–83.
  • Kosslyn, S. M., Heldmeyer, K. H., & Locklear, E. P. (1977). Children's drawings as data about internal representations. Journal of Experimental Child Psychology, 23, 191-211.
  • Krug, D.A., Arick, J.R., & Almond, P.J. (1993). Autism screening instrument for educational planning - ASIEP 2, Pro-ed, Austin.
  • Lee, A., & Hobson, R.P. (2006). Drawing self and others: How do children with autism differ from those with learning diffi-culties? British Journal of Developmental Psychology, 24(3), 547-565.
  • Leevers, H.J., Harris, P.L. (1998). Drawing impossible entities: a measure of the imagination in children with autism, children with learning disabilities, and normal 4-year-olds. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 39(3), 399-410.
  • Lewis, V., & Boucher, J. (1998). Spontaneous,instrunted and elicited play in relatively able autistic children. British Journal of Developmental Psychology, 6, 325-339.
  • Low, J., Goddard, E., & Melser, J. (2009). Generativity and imagination in autism spectrum disorder: Evidence from individual differences in children’s impossible entity drawings. British Journal of Developmental Psychology, 27(2), 425-444.
  • Marsh, R. L., Landau, J. D., & Hicks, J. L. (1996). How examples may (and may not) constrain creativity. Memory and Cognition, 24(5), 669-680.
  • Mottron, L., & Belleville, S. (1993). A study of perceptual analysis in a high-level autistic subject with exceptional graphic abilities. Brain and Cognition, 23, 279-309.
  • Mottron, L., & Belleville, S. (1995). Perspective production in a savant autistic draughtsman. Psychological Medicine, 25, 639-648.
  • Özgüven, İ. E. (2000). Psikolojik Testler. Ankara: Opdrem Yayınları
  • Rapin, I. (1991). Autistic children: Diagnosis and clinical features. Pediatrics 87 (5), 751-760.
  • Savasır I., Sezgin, N., & Erol, N. (1998). Ankara Gelişim Tarama Envanteri. Ankara: Rekmay Ltd. Şti.
  • Scott, F. J., & Baron-Cohen, S. (1996). Imagining real and unreal things: Evidence of a dissociation in autism. Journal of Cog-nitive Neuroscience, 8(4), 371–382.
  • Tulu, Y. (2009). Ana dili Türkçe olan ve ana dili Türkçe olmayan (ikidilli) 4-7 yaş çocukların dil düzeyine etki eden faktörlerin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya
  • Türköz, Ö. & Erden, G. (2005). İlköğretim 1., 2. ve 3. Sınıf Çocuklarında Gesell Gelişim Figürlerinin Okuma Hızı Ve Okuduğunu Anlama İle İlişkisi. Yayınlanmamış Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, Ankara
  • Wing, L., & Gould, J. (1979). Severe impairments of social interaction and associated abnormalities in children: Epidemiology nd classification. Journal of Autism and Developmental Disorders, 9(1), 11-29.
  • Yılmaz Irmak, T., Tekinsav Sütçü, S., Aydın, A. & Sorias, O. (2007). Otizm Davranış Kontrol Listesinin (ABC) geçerlilik ve güvenirliliğinin saptanması. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi, 14, 13-23.
Birincil Dil tr
Konular Eğitim, Bilimsel Disiplinler
Yayımlanma Tarihi Mart-2019
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-7350-0909
Yazar: Oktay Taymaz Sarı

Bibtex @araştırma makalesi { kefdergi538190, journal = {Kastamonu Eğitim Dergisi}, issn = {}, eissn = {2147-9844}, address = {Kastamonu Üniversitesi}, year = {2019}, volume = {27}, pages = {897 - 908}, doi = {10.24106/kefdergi.3065}, title = {Otistik Çocuklarda Hayali Resim Çizebilme Performansının Otizm Derecesi ve Gelişim Tarama Testleri İle İlişkili Olarak İncelenmesi}, key = {cite}, author = {Sarı, Oktay Taymaz} }
APA Sarı, O . (2019). Otistik Çocuklarda Hayali Resim Çizebilme Performansının Otizm Derecesi ve Gelişim Tarama Testleri İle İlişkili Olarak İncelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 27 (2), 897-908. DOI: 10.24106/kefdergi.3065
MLA Sarı, O . "Otistik Çocuklarda Hayali Resim Çizebilme Performansının Otizm Derecesi ve Gelişim Tarama Testleri İle İlişkili Olarak İncelenmesi". Kastamonu Eğitim Dergisi 27 (2019): 897-908 <http://dergipark.gov.tr/kefdergi/issue/43884/538190>
Chicago Sarı, O . "Otistik Çocuklarda Hayali Resim Çizebilme Performansının Otizm Derecesi ve Gelişim Tarama Testleri İle İlişkili Olarak İncelenmesi". Kastamonu Eğitim Dergisi 27 (2019): 897-908
RIS TY - JOUR T1 - Otistik Çocuklarda Hayali Resim Çizebilme Performansının Otizm Derecesi ve Gelişim Tarama Testleri İle İlişkili Olarak İncelenmesi AU - Oktay Taymaz Sarı Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.24106/kefdergi.3065 DO - 10.24106/kefdergi.3065 T2 - Kastamonu Eğitim Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 897 EP - 908 VL - 27 IS - 2 SN - -2147-9844 M3 - doi: 10.24106/kefdergi.3065 UR - http://dx.doi.org/10.24106/kefdergi.3065 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Kastamonu Eğitim Dergisi Otistik Çocuklarda Hayali Resim Çizebilme Performansının Otizm Derecesi ve Gelişim Tarama Testleri İle İlişkili Olarak İncelenmesi %A Oktay Taymaz Sarı %T Otistik Çocuklarda Hayali Resim Çizebilme Performansının Otizm Derecesi ve Gelişim Tarama Testleri İle İlişkili Olarak İncelenmesi %D 2019 %J Kastamonu Eğitim Dergisi %P -2147-9844 %V 27 %N 2 %R doi: 10.24106/kefdergi.3065 %U 10.24106/kefdergi.3065
ISNAD Sarı, Oktay Taymaz . "Otistik Çocuklarda Hayali Resim Çizebilme Performansının Otizm Derecesi ve Gelişim Tarama Testleri İle İlişkili Olarak İncelenmesi". Kastamonu Eğitim Dergisi 27 / 2 (Mart 2019): 897-908. http://dx.doi.org/10.24106/kefdergi.3065