Yıl 2017, Cilt 20, Sayı , Sayfalar 211 - 215 2017-12-26

Bazı Patates Genotipleri Arasında Yapılan Melezlemelerde Farklı Rakım ve Ortamların Tohum Tutma Oranına Etkileri

Özge KOYUTÜRK [1] , Güngör YILMAZ [2]

49 236

Patateste uygun ebeveynler arasında melezlemeler yapılarak geniş bir varyasyon oluşturulması yeni çeşitlerin geliştirilmesinin temelinin oluşturmaktadır. Bu araştırmada, üstün özelliklere sahip ileri patates klonları ile bazı yerel ve ticari patates çeşitleri arasında yapılan melezlemelerden oluşan melez tohumlar kullanılarak varyasyon oluşturulması amaçlanmıştır.

Araştırma, Tokat/Kazova (640 m) tül sera, Tokat/Artova (1200 m) tül sera ve açık alan koşullarında 2015 yılında yürütülmüştür. Araştırmada A3/15 x Bafana, Başçiflik Beyazı x Slaney, Başçiflik Beyazı x Lady Olympia, T5/4 x Marfona, T5/4 x Bafana, Slaney x T5/4, Aleddiyan Sarısı x Alegria olmak üzere yedi farklı kombinasyon kullanılmıştır.

Elde edilen bulgulara göre; meyve tutma oranı ve alınan melez tohum sayısına kombinasyon uyumları başta olmak üzere, melezleme yapılan ortam ve farklı yükseltilerin etkili olduğu belirlenmiştir. Kombinasyonlar içinde melez tohum sayısı bakımından en iyi sonucu A3/15 x Bafana  (10 845 adet) verirken, meyve tutma oranı %32,7 ile en yüksek kombinasyon Başçiflik Beyazı x Slaney olmuştur. Melezleme ortamları bakımından düşük rakımlı yerlerde tül sera şartlarının, yüksek rakımlı yerlerde ise açık alan veya arazi şartlarının daha iyi sonuç verdiği görülmüştür. Artova tül sera ve açık alanda yapılan melezlemelerde sırasıyla melezlenen çiçek sayısı 688-1053 adet; elde edilen meyve sayısı 178-228 adet ve melez tohum sayısı ise 10 139-12 166 adet olmuştur. Kazova koşullarında ise açık alanda melez tohum elde edilemezken, tül sera koşullarında 4113 adet tohum elde edilmiştir. Kombinasyonlar içinde en fazla melezleme 688 adet ile Başçiflik Beyazı x Slaney melez ailesinde yapılmış olup, bu kombinasyondan toplam 3 260 adet tohum elde edilmiştir.

Yükseltiler ve ortamlar dikkate alındığında; meyve tutma oranı en yüksek (%25,7) tül sera şartları olsa da Artova açık alanda daha fazla çiçekte melezleme yapılabildiği için toplamda en fazla tohum sayısına ulaşılmıştır. Bu sebeple melezleme başarısı en yüksek ortamın Tokat-Artova (1200 m) açık alan olduğu tespit edilmiştir.

Patates, Solanum tuberosum L., Melezleme, Melez patates tohumu, Melezleme ortamı, Rakım
  • Acquaah, G., 2007. Principles of Plant Genetics and Breeding. Balckwell Publishing. p. 537. Usa.
  • Almekinders C.J.M., Struik P.C., 1996. Shoot Development and Flowering in Potato (Solanum tuberosum L). Pot Res., 39 : 581-607.
  • Anonim, 2017a. http://www.tarim.gov.tr/BUGEM/TTSM/Sayfalar/Detay.aspx?SayfaId=85 (10.08.2017).
  • Anonim,2017b. http://bolge11.ormansu.gov.tr/ Doğa Turizmi Master Plan (10.08.2017).
  • Barone, A., 2004. Molecular Marker-Assisted Selection for Potato Breeding. American Journal of Potato Research, 81: 111-117.
  • Bradshaw, J.E., Mackay, G.R., 1994. Breeding strategies for clonally propagated potatoes. Wallingford, UK:CAB. International, 467-498.
  • Bradshaw, J.E., 2007. The Breeding of Potato. Industry Highlights Principles of Plant Genetics and Breeding (Editörü: Acquaah, G.), Blackwell Publishing, p: 539-542.
  • Gebhardt, C., Bellin, D., Henselewski, H., Lehmann, W., Schwarzfischer, J., Valkonen, J.P.T., 2006. Marker Assisted Combination of Major Genes for Pathogen Resistance in Potato. Theoretical and Applied Genetics, 112: 1458-1464.
  • Gopal, J., 1994. Flowering Behaviour, Male Sterility, and Berry Setting in Tetraploid Solanum tuberosum Germplasm. Euphytica. 72:133- 142.
  • Gopal J., 2006. Considerations for Successful Breeding. p. 77-108. (Editör: Khurana SMP) Hand book of Potato Production, Improvement, and Postharvest Management. Food Products Press, New York.
  • Mullins, E.,Milboune, D., Petti, C., Doyle-Prestwich, B., Meade, C., 2006. Potato in the Age of Biotechnology. Trends in Plant Science, 11: 254-260.
  • Sleper, D.A. ve Poehlman J.M., 2006. Breeding Field Crops, 5th ed. Blackwell Publishing Professional. 2121 State Avenue, Ames, Iowa.
  • Sliwka, J.,Jakuczun, H., Kaminski, P., ZimnochGuzowska, E., 2010. Marker Assisted Selection of Diploid and Tetraploid Potatoes Carrying Rpi-Phu1, A Major Gene for Resistance to Phytophtora infestans. Journal of Applied Genetics, 51: 133-140.
  • Yılmaz, G. Karan, Y.B., 2011. Farklı Alanlarda Üretilen Patates (Solanum tuberosum L.) Tohumluklarının Tokat-Artova Şartlarındaki Performansları. Uluslararası Katılımlı I. Ali Numan Kıraç Tarım Kongresi 27-30 Nisan 2011.
Konular Fen
Dergi Bölümü TARLA BİTKİLERİ (Field Crops)
Yazarlar

Yazar: Özge KOYUTÜRK
Ülke: Turkey


Yazar: Güngör YILMAZ

Bibtex @araştırma makalesi { ksudobil349203, journal = {KSÜ Doğa Bilimleri Dergisi}, issn = {}, eissn = {1309-1743}, address = {Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi}, year = {2017}, volume = {20}, pages = {211 - 215}, doi = {10.18016/ksudobil.349203}, title = {Bazı Patates Genotipleri Arasında Yapılan Melezlemelerde Farklı Rakım ve Ortamların Tohum Tutma Oranına Etkileri}, key = {cite}, author = {KOYUTÜRK, Özge and YILMAZ, Güngör} }
APA KOYUTÜRK, Ö , YILMAZ, G . (2017). Bazı Patates Genotipleri Arasında Yapılan Melezlemelerde Farklı Rakım ve Ortamların Tohum Tutma Oranına Etkileri. KSÜ Doğa Bilimleri Dergisi, 20 (), 211-215. DOI: 10.18016/ksudobil.349203
MLA KOYUTÜRK, Ö , YILMAZ, G . "Bazı Patates Genotipleri Arasında Yapılan Melezlemelerde Farklı Rakım ve Ortamların Tohum Tutma Oranına Etkileri". KSÜ Doğa Bilimleri Dergisi 20 (2017): 211-215 <http://dergipark.gov.tr/ksudobil/issue/33092/349203>
Chicago KOYUTÜRK, Ö , YILMAZ, G . "Bazı Patates Genotipleri Arasında Yapılan Melezlemelerde Farklı Rakım ve Ortamların Tohum Tutma Oranına Etkileri". KSÜ Doğa Bilimleri Dergisi 20 (2017): 211-215
RIS TY - JOUR T1 - Bazı Patates Genotipleri Arasında Yapılan Melezlemelerde Farklı Rakım ve Ortamların Tohum Tutma Oranına Etkileri AU - Özge KOYUTÜRK , Güngör YILMAZ Y1 - 2017 PY - 2017 N1 - doi: 10.18016/ksudobil.349203 DO - 10.18016/ksudobil.349203 T2 - KSÜ Doğa Bilimleri Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 211 EP - 215 VL - 20 IS - SN - -1309-1743 M3 - doi: 10.18016/ksudobil.349203 UR - http://dx.doi.org/10.18016/ksudobil.349203 Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 KSÜ Doğa Bilimleri Dergisi Bazı Patates Genotipleri Arasında Yapılan Melezlemelerde Farklı Rakım ve Ortamların Tohum Tutma Oranına Etkileri %A Özge KOYUTÜRK , Güngör YILMAZ %T Bazı Patates Genotipleri Arasında Yapılan Melezlemelerde Farklı Rakım ve Ortamların Tohum Tutma Oranına Etkileri %D 2017 %J KSÜ Doğa Bilimleri Dergisi %P -1309-1743 %V 20 %N %R doi: 10.18016/ksudobil.349203 %U 10.18016/ksudobil.349203
ISNAD KOYUTÜRK, Özge , YILMAZ, Güngör . "Bazı Patates Genotipleri Arasında Yapılan Melezlemelerde Farklı Rakım ve Ortamların Tohum Tutma Oranına Etkileri". KSÜ Doğa Bilimleri Dergisi 20 / (Aralık 2017): 211-215. http://dx.doi.org/10.18016/ksudobil.349203