Yıl 2017, Cilt 20, Sayı , Sayfalar 222 - 226 2017-12-26

Nazilli Koşullarına Adapte Olabilecek İleri Pamuk Hatlarının Verim ve Lif Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi

Mehmet ÇOBAN [1] , Süleyman ÇİÇEK [2]

52 185

Bu çalışmada Nazilli koşullarına iyi adapte olabilecek verim bakımından kabul edilebilir, lif kalitesi bakımından daha iyi çeşit adaylarının geliştirilmesi amacıyla 2011 yılında resiproksuz diallel melez popülasyonlardan seçim yapılan tek bitkiler ile başlanmıştır. 2014 ve 2015  yıllarında tek bitki seleksiyonları yapılmış ve çalışmaya 2016 yılında sıra seçimleri yapılarak devam edilmiştir. Melezlemelerde GSN 12, Şahin 2000, BA 308, Lider ve Delcerro çeşitleri ebeveyn olarak kullanılmıştır. 2016 yılında, Nazilli Pamuk Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü deneme tarlalarında F5 kademesindeki 140 adet tek bitki Gloria, Claudia, BA 308 ve Şahin 2000 standart çeşit olarak kullanılarak tesadüf bloklarında augmented deneme desenine göre denenerek performansları belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmamızda tek bitkilerin randıman(%), verim (kg/da), lif verimi (kg/da), iplik olabilirlik indeksi (SCI), lif inceliği (mic), lif uzunluğu (mm), üniformite indeksi (UI %), kısa lif oranı (%), lif mukavemeti (g/teks), lif esnekliği (%), lif parlaklığı (Rd) ve elyaf sarılık değeri (+b) özellikleri standart çeşitler ile birlikte incelenerek sıra seçimleri yapılmıştır.

Varyans analizi sonuçlarına göre denemede yer alan genotipler arası farklardan randıman, lif verimi, iplik olabilirlik, lif uzunluğu, lif üniformitesi, lif mukavemeti ve lif esnekliği özellikleri bakımından elde edilen veriler önemli bulunmuştur. İleri hatlardan %45.5 ile çırçır randımanı bakımından 298 numaralı hattan, 713 kg ile dekara kütlü verimi bakımından 347 numaralı ileri hattan, 301 kg ile dekara lif verimi ile 298 numaralı hattan, 192 SCI ile iplik olabilirlik indeksi bakımından 141 numaralı hattan, 4.21 micronaire lif inceliği özelliğinde 42 numaralı hat, 34.34 mm lif uzunluğu, 40.1 g/teks lif mukavameti ve %4.8 kısa lif oranı bakımından 141 numaralı hattan elde edilen veriler ön plana çıkmıştır. En iyi elyaf parlaklık değeri 79 Rd ile 73 numaralı hat ve elyaf sarılık değeri bakımından 6.6. +b değeri ile 89 ve 234 numaralı hatlar önemli bulunmuştur. Elde ettiğimiz verilere göre 140 adet tek bitkiden 20 adetinin lif kalite değerleri ve verim unsurları birlikte değerlendirildiğinde sıra olarak seçilmesine ve ileri hat denemeleri kurularak bölge standart çeşitleri ile birlikte denenmesine karar verilmiştir. Bulgular birlikte değerlendirildiğinde verim ve lif kalitesi bakımından bölge standart çeşitlerine göre daha iyi özelliklere sahip olabilecek Türk tekstil sanayisinin kaliteli elyaf ihtiyaçlarını karşılayabilecek çeşit adaylarının geliştirilebileceği sonucuna varılmıştır.

Pamuk, verim, lif kalitesi, melezleme
  • Anonim, 2010. Pamuk Raporu. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Teşkilatlandırma Genel Müdürlüğü, Ankara.
  • Anonim, 2017. Cotton World Markets and Trade, United States Department of Agriculture, Foreign Agricultural Services, September 2017.
  • Akdemir, H., Gürel A., Karadayı, H.B. 2001. Ege bölgesi koşullarına uygun uzun-ince elyaflı pamukların adaptasyonu üzerine araştırmalar. Anadolu, Ege Tar. Arş. Ens. Derg., 11 (2): 56-75.
  • Culp, T.W., Harrell D.C. 1974. Breeding Quality Cotton at the PEE DEE Experiment Station Florence, S.C. USDA ARS-S-30, New Orleans, LA.
  • Culp, T.W. 1979. Notice to plant breeders and geneticists relative to release of five Noncommercial breeding stocks of extra-long staple upland cotton, Sealand 542, Earlistaple 7, Line F (Hybrid 330), FJA, and FTA. S.C. Agric. Exp. Stn Bull.
  • Gençer, O. 1978. Gossypium hirsutum L, ve Gossypium barbadense L. Türlerinden Sekiz Pamuk Çeşidinin Diallel Melezlerinde Verim ve Kalite ile İlgili Başlıca Özelliklerin Kalıtımı Üzerinde Araştırmalar. Çukurova Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Doçentlik Tezi, Adana .
  • Gençer, O. Yelin, D., 1983. Pamuk bitkisinde (Gossypium hirsutum L.) erkencilik kriterlerinin kalıtımı ve verimle ilişkileri üzerine bir araştırma. Bölge Pamuk Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü. Adana. Yayın No: 40.
  • Gürel A., Akdemir H., Emiroğlu Ş.H., Kadoğlu H., Karadayı H.B. 2000. Türkiye lif bitkileri. Türkiye Ziraat Mühendisliği V. Teknik Kongresi, 17-21 Ocak, Ankara, 525-566.
  • Smith, C.W., Cantrell, G.R., Moser, H.S., Oakley, S.R. 1999. History of cultivar development in the United States. In Cotton: Origin, History, Technology, and Production, (C.W. Smith and Cothren J.T. Eds.) John Wiley & Sons, pp. 99-171, New York.
Konular Fen
Dergi Bölümü TARLA BİTKİLERİ (Field Crops)
Yazarlar

Yazar: Mehmet ÇOBAN
Ülke: Turkey


Yazar: Süleyman ÇİÇEK

Bibtex @araştırma makalesi { ksudobil349210, journal = {KSÜ Doğa Bilimleri Dergisi}, issn = {}, eissn = {1309-1743}, address = {Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi}, year = {2017}, volume = {20}, pages = {222 - 226}, doi = {10.18016/ksudobil.349210}, title = {Nazilli Koşullarına Adapte Olabilecek İleri Pamuk Hatlarının Verim ve Lif Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi}, key = {cite}, author = {ÇOBAN, Mehmet and ÇİÇEK, Süleyman} }
APA ÇOBAN, M , ÇİÇEK, S . (2017). Nazilli Koşullarına Adapte Olabilecek İleri Pamuk Hatlarının Verim ve Lif Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi. KSÜ Doğa Bilimleri Dergisi, 20 (), 222-226. DOI: 10.18016/ksudobil.349210
MLA ÇOBAN, M , ÇİÇEK, S . "Nazilli Koşullarına Adapte Olabilecek İleri Pamuk Hatlarının Verim ve Lif Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi". KSÜ Doğa Bilimleri Dergisi 20 (2017): 222-226 <http://dergipark.gov.tr/ksudobil/issue/33092/349210>
Chicago ÇOBAN, M , ÇİÇEK, S . "Nazilli Koşullarına Adapte Olabilecek İleri Pamuk Hatlarının Verim ve Lif Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi". KSÜ Doğa Bilimleri Dergisi 20 (2017): 222-226
RIS TY - JOUR T1 - Nazilli Koşullarına Adapte Olabilecek İleri Pamuk Hatlarının Verim ve Lif Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi AU - Mehmet ÇOBAN , Süleyman ÇİÇEK Y1 - 2017 PY - 2017 N1 - doi: 10.18016/ksudobil.349210 DO - 10.18016/ksudobil.349210 T2 - KSÜ Doğa Bilimleri Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 222 EP - 226 VL - 20 IS - SN - -1309-1743 M3 - doi: 10.18016/ksudobil.349210 UR - http://dx.doi.org/10.18016/ksudobil.349210 Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 KSÜ Doğa Bilimleri Dergisi Nazilli Koşullarına Adapte Olabilecek İleri Pamuk Hatlarının Verim ve Lif Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi %A Mehmet ÇOBAN , Süleyman ÇİÇEK %T Nazilli Koşullarına Adapte Olabilecek İleri Pamuk Hatlarının Verim ve Lif Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi %D 2017 %J KSÜ Doğa Bilimleri Dergisi %P -1309-1743 %V 20 %N %R doi: 10.18016/ksudobil.349210 %U 10.18016/ksudobil.349210
ISNAD ÇOBAN, Mehmet , ÇİÇEK, Süleyman . "Nazilli Koşullarına Adapte Olabilecek İleri Pamuk Hatlarının Verim ve Lif Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi". KSÜ Doğa Bilimleri Dergisi 20 / (Aralık 2017): 222-226. http://dx.doi.org/10.18016/ksudobil.349210