Yıl 2017, Cilt 20, Sayı , Sayfalar 351 - 355 2017-12-26

Yozgat Koşullarında Yetiştirilen Yeşil Mercimek Genotiplerinin Verimine Ekim Sıklığının Etkisi

Özge Doğanay ERBAŞ KÖSE [1] , Hatice BOZOĞLU [2] , Zeki MUT [3]

67 398

Türkiye dünya mercimek üretiminin yaklaşık % 7’sini karşılamaktadır. Mercimek üretimimizin % 6.7’sini oluşturan yeşil mercimek, genellikle Orta Anadolu ve Geçit Bölgelerinde yetiştirilmektedir. Yozgat 35.4 bin dekar ile en fazla yeşil mercimek ekimi yapılan ilimizdir. Bu çalışma, Yozgat koşullarında 4 farklı ekim sıklığının (150-225-300-375 bitki/m2), 5 tescilli (Sultan 1, Meyveci 2001, Gümrah, Bozok ve Karagül) ve 4 yerel yeşil mercimek çeşidinin verimine etkisini belirlemek için 2 yıl süre ile yürütülmüştür. Deneme bölünmüş parseller deneme deseninde; ana parsellere genotipler, alt parsellere sıklıklar yerleştirilerek üç tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Bu makalede, bitki boyu, dolu bakla sayısı ve tane verimi özelliklerine ait sonuçlar verilmiştir. Yapılan varyans analizi sonucu incelenen özelliklere genotiplerin; bitkide bakla sayısı ve tane verimine ise sıklıkların istatistiki etkisi olduğu tespit edilmiştir. En uzun bitki boyu (41.79 cm) ve en fazla bitkide bakla sayısı (43.42 adet) Yerel-3, en fazla 1000 tane ağırlığı (65.7 g) Karagül, en yüksek tane verimi (200.5 kg/da) ise Bozok çeşidinden elde edilmiştir. Tane verimi ve bitkide bakla sayısına hasat sırasında belirlenen m2’deki bitki sayıları dikkate alınarak regrasyon analizine tabi tutulmuş ve analiz sonucu bitki sıklığının tane verimine ikinci dereceden, bakla sayısına ise birinci dereceden önemli (P<0.01) etkisi olduğu belirlenmiştir. Elde edilen regrasyon denklemi dikkate alınarak tane verimleri hesaplandığında denenen bitki sıklıklarında (91, 154, 194, 252) verimin sırasıyla 107.45, 162.90, 186.01, 201.55 kg/da; bitkide bakla sayısının ise 28.97, 24.89, 22.24, 18.41adet olduğu tespit edilmiştir. 

Yeşil mercimek, ekim sıklığı, verim, Yozgat
  • Akdağ C 1996. Yemeklik Tane Baklagiller. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları. Tokat.
  • Anonymous 1985. Lentil Descriptors. International Board for Plant Genetic Resources (IBPGR) and International Center for Agricultural Research in The Dry Areas (ICARDA), AGPG: IBPGR/85/117. http://www.bioversityinternational.org
  • Bozdemir Ç 2007. Yazlık Yeşil Mercimek Hatlarının Ankara Ekolojisinde Performanslarının Belirlenmesi. Selçuk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, 98 s.
  • Coşkuner Y. Karababa E 1998. Türkiye’de Mercimek Üretim Potansiyeli ve İşleme Teknolojisi. Gıda Dergisi, 23 (3): 201-209.
  • Çokkızgın A 2007. Güney ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinden Toplanan Bazı Kırmızı Mercimek (Lens culinaris medik.) Yerel Genotiplerinin Bitkisel ve Tarımsal Özelliklerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma. Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri ABD, Doktora Tezi, 127 s.
  • FAO 2014. Statistical Databases, http://faostat.fao.org/site/567/default.aspx#ancor, (Mart 2017).
  • Hussain N. Yaqoob M. Rashid A 2014. Genetic Competition among Lentil (Lens culinaris) Candidate Lines for Yield and Yield Components Under Rainfed Conditions. J. Agric. Res., 52 (1): 53-66.
  • Katiyar M. Kant R 2015. Multivariate Analysis for Genetic Divergence in Lentil (Lens culinaris Medik). Indian Journal Appled Researche 5 (3): 37-39.
  • Kaya F 2010. Ülkemizde Yetiştirilen Bazı Mercimek Çeşitlerinin Bileşimlerinin Belirlenmesi. Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Gıda Bilimleri Anabilim Dalı, Doktora Tezi, 50 s.
  • Mekonnen F. Mekbib F. Kumar S. Ahmed S. Sharma T R 2014. Phenotypic Variability and Characteristics of Lentil (Lens culinaris Medik.) Germplasm of Ethiopia by Multivariate Analysis. Journal of Agricultural and Crop Research, 2 (6): 104-116.
  • Ruisi P. Longo M. Martinelli F. Di Miceli G. Frenda A S. Saia S. Carimi F. Giambalvo D. Amato G 2015. Morpho-Agronomic and Genetic Diversity among Twelve Sicilian Agro-Ecotypes of lentil (Lens culinaris). The Journal of Animal & Plant Sciences, 25 (3): 716-728.
  • Tantekin M 2008. Diyarbakır Ekolojik Koşullarında Bazı Kışlık Kırmızı Mercimek (Lens culinaris Medic.) Çeşitlerinde Farklı Ekim Sıklıklarının Verim ve Verim ile İlgili Özelliklere Etkisi Üzerine Bir Araştırma. Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, 63 s.
  • TÜİK 2015. Tarımsal İstatistikleri Veri Tabanı. T.C. Başbakanlık Türkiye İstatistik Kurumu, Ankara, www.tuik.gov.tr, (01.05.2017).
  • Zulkadir G. Çölkesen M. İdikut L. Çokkızgın A. Girgel Ü. Tanrıkulu A. Canbolat M. Güneş M 2015. Kahramanmaraş Koşullarında Farklı Mercimek (Lens culinaris Medic.) Genotiplerinde Bitki Sıklığının Verim ve Verim Unsurlarına Etkisinin Araştırması. Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 19 (3): 135-143.
Konular Fen
Dergi Bölümü TARLA BİTKİLERİ (Field Crops)
Yazarlar

Yazar: Özge Doğanay ERBAŞ KÖSE
Ülke: Turkey


Yazar: Hatice BOZOĞLU

Yazar: Zeki MUT

Bibtex @araştırma makalesi { ksudobil349244, journal = {KSÜ Doğa Bilimleri Dergisi}, issn = {}, eissn = {1309-1743}, address = {Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi}, year = {2017}, volume = {20}, pages = {351 - 355}, doi = {10.18016/ksudobil.349244}, title = {Yozgat Koşullarında Yetiştirilen Yeşil Mercimek Genotiplerinin Verimine Ekim Sıklığının Etkisi}, key = {cite}, author = {ERBAŞ KÖSE, Özge Doğanay and BOZOĞLU, Hatice and MUT, Zeki} }
APA ERBAŞ KÖSE, Ö , BOZOĞLU, H , MUT, Z . (2017). Yozgat Koşullarında Yetiştirilen Yeşil Mercimek Genotiplerinin Verimine Ekim Sıklığının Etkisi. KSÜ Doğa Bilimleri Dergisi, 20 (), 351-355. DOI: 10.18016/ksudobil.349244
MLA ERBAŞ KÖSE, Ö , BOZOĞLU, H , MUT, Z . "Yozgat Koşullarında Yetiştirilen Yeşil Mercimek Genotiplerinin Verimine Ekim Sıklığının Etkisi". KSÜ Doğa Bilimleri Dergisi 20 (2017): 351-355 <http://dergipark.gov.tr/ksudobil/issue/33092/349244>
Chicago ERBAŞ KÖSE, Ö , BOZOĞLU, H , MUT, Z . "Yozgat Koşullarında Yetiştirilen Yeşil Mercimek Genotiplerinin Verimine Ekim Sıklığının Etkisi". KSÜ Doğa Bilimleri Dergisi 20 (2017): 351-355
RIS TY - JOUR T1 - Yozgat Koşullarında Yetiştirilen Yeşil Mercimek Genotiplerinin Verimine Ekim Sıklığının Etkisi AU - Özge Doğanay ERBAŞ KÖSE , Hatice BOZOĞLU , Zeki MUT Y1 - 2017 PY - 2017 N1 - doi: 10.18016/ksudobil.349244 DO - 10.18016/ksudobil.349244 T2 - KSÜ Doğa Bilimleri Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 351 EP - 355 VL - 20 IS - SN - -1309-1743 M3 - doi: 10.18016/ksudobil.349244 UR - http://dx.doi.org/10.18016/ksudobil.349244 Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 KSÜ Doğa Bilimleri Dergisi Yozgat Koşullarında Yetiştirilen Yeşil Mercimek Genotiplerinin Verimine Ekim Sıklığının Etkisi %A Özge Doğanay ERBAŞ KÖSE , Hatice BOZOĞLU , Zeki MUT %T Yozgat Koşullarında Yetiştirilen Yeşil Mercimek Genotiplerinin Verimine Ekim Sıklığının Etkisi %D 2017 %J KSÜ Doğa Bilimleri Dergisi %P -1309-1743 %V 20 %N %R doi: 10.18016/ksudobil.349244 %U 10.18016/ksudobil.349244
ISNAD ERBAŞ KÖSE, Özge Doğanay , BOZOĞLU, Hatice , MUT, Zeki . "Yozgat Koşullarında Yetiştirilen Yeşil Mercimek Genotiplerinin Verimine Ekim Sıklığının Etkisi". KSÜ Doğa Bilimleri Dergisi 20 / (Aralık 2017): 351-355. http://dx.doi.org/10.18016/ksudobil.349244