Yıl 2017, Cilt 9, Sayı 20, Sayfalar 4947 - 515 2017-09-30

MOBBING ALGISI İLE MOTİVASYON İLİŞKİSİ: KAMU VE ÖZEL KURUM ÇALIŞANLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA - THE RELATIONSHIP BETWEEN MOTIVATIONS WITH THE PERCEPTION OF MOBBING: A STUDY ON PUBLIC AND PRIVATE SECTOR EMPLOYEES

Perihan GÖZÜM [1] , Süleyman KARAÇOR [2]

347 470

Bu araştırmanın odak noktası kamu ve özel sektör çalışanlarının işyerlerindeki mobbing (psikolojik taciz) algı düzeylerini tespit etmek; görev yaptıkları kamu ve özel kurumlardaki motivasyonları üzerine etkilerinin olup olmadığını yaş, ünvan, medeni durum, cinsiyet ve çalışma süresi değişkenlerine bağlı olan etkilerini incelemektir. Bu araştırmanın çalışma evrenini; özel sektör ve kamu kurumlarında  görev yapan yönetici ve çalışanlarının, Ankara ilinde, 155 Devlet Hava Meydanları Genel Müdürlüğü Çalışanı, 151 Tümaş çalışanı, 77 Uzaltaş çalışanı, 71 Özel Veni Vici Hastanesi çalışanı, Erzurum ilinde, Karayolları İl Müdürlüğünde 98 çalışan ile birlikte, 253 kamu çalışanı ve 299 özel sektör çalışanı olmak üzere toplamda 552 kişi çalışma evrenini oluşturmaktadır. Bu araştırmanın toplamda 552 kişilik çalışma evrenine tam sayım yöntemi uygulanmıştır. Yapılan anket çalışmasında elde edilen veriler SPSS 13.0 istatistik programı yardımıyla analiz edilmiş ve değerlendirilmiştir. Çalışanların iş hayatında maruz kaldıkları olumsuz davranışlar düzeyinin motivasyonlarına nasıl bir etki yaptığını ölçtüğümüz korelasyon analizleri sonuçlarına göre; çalışanlar iş yaşamlarında çok düşük bir düzeyde olumsuz davranışlarla karşılaştıklarını belirtmişler ve buna paralel olarak da olumsuz davranışların motivasyona etki düzeyi çok düşük çıkmıştır. Araştırmaya katılan çalışanların iş ortamındaki motivasyon düzeyleri hem genelde hem de motivasyon ölçeğinin alt boyutlarında orta düzeyde görülmektedir. Sadece içsel benlik boyutunda çalışanların motivasyon düzeyleri 5,29 ortalama ile orta düzeyin üzerinde çıkmıştır. Buna göre çalışanlar yeteneklerine uygun bir işte çalışmakla daha yüksek motivasyona sahip olduklarını belirtmişlerdir. Bu bağlamda çalışanlar iş yaşamlarında onları küçük düşürecek, psikolojik yönden etkileyecek düzeyde olumsuz davranışlara maruz kalmayıp, daha dolaylı olumsuz davranışlarla da nadiren karşılaştıklarını düşünmektedirler. Bu da onların işleriyle ilgili motivasyon düzeylerini hemen hemen hiç etkilememektedir.

Kamu Kurumu, Özel Sektör, Mobbing (Psikolojik Taciz), Motivasyon
  • Acar, G. (2011), Okul Yöneticilerinin Etik Liderlik Davranışlarının Beden Eğitim Öğretmenlerinin Örgütsel Adalet ve Motivasyon Düzeyleriyle İlişkisi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • Acar, G. (2014), Etik Liderlik, Örgütsel Adalet ve Motivasyon Kavramlarının Gelişimi, Türkiye Âlim Kitapları, Saabrücken, Deutschland.
  • Altuntaş, C. (2010), Çalışan Destek Programları, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 12 Sayı:1, (57-75).
  • Aşan, Ö. (2001), Motivasyon, Yönetim ve Organizasyon, ed. Salih Güney, Nobel Yayın Dağıtım, Ankara.
  • Arseven, A. D. (2001), Alan Araştırma Yöntemleri İlkeler, Teknikler, Örnekler, (2.Baskı). Gündüz Eğitim ve Yayıncılık, Ankara.
  • Baysal, C. -Tekarslan, E. (1987), Davranış Bilimleri. (Birinci Baskı). Bayrak Matbaacılık, İstanbul.
  • Cemaloğlu, N. (2007), “Örgütlerin Kaçınılmaz Sorunu: Yıldırma”, Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi, 42, (111-126).
  • Einarsen, S. (1996), Bullying and Harassment at Work: Epidemiological and Psychosocial Aspects, Doctoral Dissertation, Department of Psychosocial Science, University of Bergen.
  • Eren, E. (2000), Örgütsel Davranış ve Yönetim Psikolojisi, Beta Yayın, İstanbul.
  • Eren, E. (2001), Yönetim ve Organizasyon, Beta Yayın Dağıtım, İstanbul.
  • Eroğlu, F. (2009), Davranış Bilimleri, 9.Baskı, Beta Basım Yayım Dağıtım A.Ş., İstanbul.
  • Ersarı, G. - Nakyıyok, A. (2012), “İşgörenin İçsel ve Dışsal Motivasyonunda Stresle Mücadele Tekniklerinin Rolü”, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt:16 Sayı:1, (81-101).
  • Güngör, M. (2008), Çalışma Hayatında Psikolojik Taciz, (1.Baskı). Derin yayınları, İstanbul.
  • Hubert, B.A. - Veldhoven, M.V. (2001), “Risk Sectors for Undesirable Behaviour And Mobbing”. European Journal Of Work And Organizational Psychology, Vol:10 (415-424).
  • Karakale, S.B. (2011), “Mobbing ve Mobbingle Başa Çıkma Yöntemleri: Mobbing Mağdurlarına Yönelik Bir Araştırma”, Yüksek Lisans Tezi, Yalova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yalova.
  • Karakaş, S. (2011), “Mobbinge Maruz Kalan Hemşirelere Verilen Atılganlık Eğitiminin Mobbinle Başetmeye Etkisi”, Atatürk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Psikiyatri Hemşireliği Anabilimdalı, Erzurum.
  • Kaya Cicerali, L. (2011). “Mobbinge Maruz Kalanların Kişilik Profillerine Bağlı Psikolojik Sağlıkta Bozulma Göstergeleri”, Yayınlanmamış Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi, Adli Tıp Enstitüsü Sosyal Bilimler Anabilim Dalı, İstanbul.
  • Kurt, B. (2013), “İlkokul ve Ortaokul Yöneticilerinin Öğretim Liderliği Davranışlarının Öğretmen Motivasyonuna Etkisi”. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  • Leymann H. (1990), “Mobbing and psychological terror at workplaces”. Violence Vict; Vol:5, (119-126).
  • Önen, L. - Tüzün, M. B. (2005), Motivasyon, 1.Baskı, Epsilon Yayıncılık, İstanbul.
  • Özer, P. S. - Topaloğlu, T. (2008), Motivasyon ve Motivasyon Teorileri, Liderlik ve Motivasyon: Geleneksel ve Güncel Yaklaşımlar, ed. Celalettin Serinkan, 1.Baskı, Nobel Yayın Dağıtım, Ankara.
  • Osterloh, M. - Frey, B. S. (2000), “Motivation, Knowledge Transform and Organizational Forms”, Organization Science, Vol:11 No: 5, (538-550).
  • Özen, S. (2007), “İşyerinde Psikolojik Şiddet ve Nedenleri”, İş Güç Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, Cilt: 9, Sayı:3, (1-24).
  • Sabuncuoğlu, Z. - Tüz, M. (2003), Örgütsel Psikoloji, 4.Baskı, Furkan Ofset, Bursa.
  • Sürekli, D. - Tevruz, S.(1997), Davranış Düzeltme’de Güdü Teorilerinin Katkısı. S. Tevruz (Editor). Endüstri ve Örgüt Psikolojisi. (İkinci Baskı). Şelale Matbaası, Ankara.
  • Peker, Ö. - Aytürk, N. (2002), Yönetim Becerileri, Öğrenilebilir ve Geliştirilebilir. Yargı Yayınevi, Ankara.
  • Şimşek, M.S. - Akgemci, T. - Çelik, A. (2003), Davranış Bilimlerine Giriş ve Örgütlerde Davranış. (Üçüncü Baskı). Adım Ofset, Konya.
  • Tınaz, P. (2000), Çalışma Yaşamında Motivasyon Kuramları. Mercek Yayıncılık, İstanbul.
  • Tınaz, P. (2005), Çalışma Yaşamından Örnek Olaylar, 1.Baskı, Beta Yayım Dağıtım A.Ş., İstanbul.
  • Tınaz P. (2006), İşyerinde Psikolojik Taciz (Mobbing). Beta Basım Yayın Dağıtım, İstanbul.
  • Tınaz, P. (2009), Çalışma Yaşamından Örnek Olaylar. (İkinci Baskı). Beta Basım, İstanbul.
  • Toker Gökçe A. (2008), Mobbing: İşyerinde Yıldırma Nedenleri ve Başa Çıkma Yöntemleri, Pegem Yayınevi, Ankara.
  • Tutar, H. (2004), İş Yerinde Psikolojik Şiddet (3.Baskı). Barış Kitap Basın Yayın Dağıtım, Ankara.
  • Vartia, M. (1996), “Identification Of Mobbing Activities”, Europan Journal of Work and Organizational Psychology, Vol: l5 No: 2, (251-275).
Konular Sosyal
Yayımlanma Tarihi Eylül
Dergi Bölümü Araştırma Makaleleri
Yazarlar

Yazar: Perihan GÖZÜM
Ülke: Turkey


Yazar: Süleyman KARAÇOR
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { makusobed315828, journal = {Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi}, issn = {1309-1387}, eissn = {1309-1387}, address = {Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi}, year = {2017}, volume = {9}, pages = {4947 - 515}, doi = {10.20875/makusobed.315828}, title = {MOBBING ALGISI İLE MOTİVASYON İLİŞKİSİ: KAMU VE ÖZEL KURUM ÇALIŞANLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA - THE RELATIONSHIP BETWEEN MOTIVATIONS WITH THE PERCEPTION OF MOBBING: A STUDY ON PUBLIC AND PRIVATE SECTOR EMPLOYEES}, key = {cite}, author = {KARAÇOR, Süleyman and GÖZÜM, Perihan} }
APA GÖZÜM, P , KARAÇOR, S . (2017). MOBBING ALGISI İLE MOTİVASYON İLİŞKİSİ: KAMU VE ÖZEL KURUM ÇALIŞANLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA - THE RELATIONSHIP BETWEEN MOTIVATIONS WITH THE PERCEPTION OF MOBBING: A STUDY ON PUBLIC AND PRIVATE SECTOR EMPLOYEES. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9 (20), 4947-515. DOI: 10.20875/makusobed.315828
MLA GÖZÜM, P , KARAÇOR, S . "MOBBING ALGISI İLE MOTİVASYON İLİŞKİSİ: KAMU VE ÖZEL KURUM ÇALIŞANLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA - THE RELATIONSHIP BETWEEN MOTIVATIONS WITH THE PERCEPTION OF MOBBING: A STUDY ON PUBLIC AND PRIVATE SECTOR EMPLOYEES". Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 9 (2017): 4947-515 <http://dergipark.gov.tr/makusobed/issue/31299/315828>
Chicago GÖZÜM, P , KARAÇOR, S . "MOBBING ALGISI İLE MOTİVASYON İLİŞKİSİ: KAMU VE ÖZEL KURUM ÇALIŞANLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA - THE RELATIONSHIP BETWEEN MOTIVATIONS WITH THE PERCEPTION OF MOBBING: A STUDY ON PUBLIC AND PRIVATE SECTOR EMPLOYEES". Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 9 (2017): 4947-515
RIS TY - JOUR T1 - MOBBING ALGISI İLE MOTİVASYON İLİŞKİSİ: KAMU VE ÖZEL KURUM ÇALIŞANLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA - THE RELATIONSHIP BETWEEN MOTIVATIONS WITH THE PERCEPTION OF MOBBING: A STUDY ON PUBLIC AND PRIVATE SECTOR EMPLOYEES AU - Perihan GÖZÜM , Süleyman KARAÇOR Y1 - 2017 PY - 2017 N1 - doi: 10.20875/makusobed.315828 DO - 10.20875/makusobed.315828 T2 - Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 4947 EP - 515 VL - 9 IS - 20 SN - 1309-1387-1309-1387 M3 - doi: 10.20875/makusobed.315828 UR - http://dx.doi.org/10.20875/makusobed.315828 Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi MOBBING ALGISI İLE MOTİVASYON İLİŞKİSİ: KAMU VE ÖZEL KURUM ÇALIŞANLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA - THE RELATIONSHIP BETWEEN MOTIVATIONS WITH THE PERCEPTION OF MOBBING: A STUDY ON PUBLIC AND PRIVATE SECTOR EMPLOYEES %A Perihan GÖZÜM , Süleyman KARAÇOR %T MOBBING ALGISI İLE MOTİVASYON İLİŞKİSİ: KAMU VE ÖZEL KURUM ÇALIŞANLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA - THE RELATIONSHIP BETWEEN MOTIVATIONS WITH THE PERCEPTION OF MOBBING: A STUDY ON PUBLIC AND PRIVATE SECTOR EMPLOYEES %D 2017 %J Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi %P 1309-1387-1309-1387 %V 9 %N 20 %R doi: 10.20875/makusobed.315828 %U 10.20875/makusobed.315828
ISNAD GÖZÜM, Perihan , KARAÇOR, Süleyman . "MOBBING ALGISI İLE MOTİVASYON İLİŞKİSİ: KAMU VE ÖZEL KURUM ÇALIŞANLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA - THE RELATIONSHIP BETWEEN MOTIVATIONS WITH THE PERCEPTION OF MOBBING: A STUDY ON PUBLIC AND PRIVATE SECTOR EMPLOYEES". Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 9 / 20 (Eylül 2017): 4947-515. http://dx.doi.org/10.20875/makusobed.315828