Yıl 2017, Cilt 9, Sayı 22, Sayfalar 358 - 374 2017-12-31

YENİ SAĞ VE DEMOKRATİKLEŞME ARASINDAKİ İLİŞKİ: TURGUT ÖZAL DÖNEMİ TÜRKİYE’Sİ ÖRNEĞİ - THE RELATIONSHIP BETWEEN THE NEW RIGHT AND DEMOCRATIZATION: THE CASE OF TURGUT ÖZAL PERIOD IN TURKEY

İsmail KURUN [1]

218 246

Öz

Yeni Sağ, klasik liberalizmin iktisadî yönü ile muhafazakar siyasetin bir araya gelmesi sonucu oluşmuş eklektik hükümet programlarına verilen addır. 20. yüzyılın son çeyreğinde ortaya çıkan Yeni Sağ’ın, Huntington’un üçüncü demokrasi dalgası şeklinde isimlendirdiği siyasi olguya paralel bir gidişat izlemesi dikkat çekicidir. Bu makalede yaygın bir şekilde Yeni Sağ’ın Türkiye temsilcisi olarak görülen Turgut Özal’ın iktisadî ve siyasî politikaları ile demokratikleşme arasındaki ilişki incelenmektedir. Makalenin bulgularına göre Özal, ekonomide liberalizasyon, bireysel hak ve hürriyetlerin güçlendirilmesi ve genişletilmesi, sosyopolitik yaşamda sivilleşme ve demilitarizasyon, kamu bürokrasisinde daralma ve devlet teşkilatlanmasında yerelleşme olmak üzere Türkiye’nin demokratikleşmesine çeşitli katkılarda bulunmuştur. Makale, bu yönden, liberalizasyon politikaları nedeniyle Yeni Sağ ile demokratikleşme arasında paralel bir ilişki bulunduğuna dair genel bir çıkarım ile son bulmaktadır.


Abstract

The New Right is the name attributed to an eclectical governmental program which formed with the fusion of classical liberal economy and political conservatism. Appeared in the late 20th century, the New Right seems to be related with a paralel political phenomenon that came to be dubbed by Huntington as “the third wave of democracy.” This article examines the relationship between democratization in 1980s and the politico-economic policies of Turgut Özal who has commonly been deemed the Turkish represantative of the New Right. The findings of this study suggest that Özal contributed to democratization in Turkey by liberalizing Turkish economy, widening the frame of individual rights and freedoms and strengthening them, demilitarizing the sociopolitical life, shrinking public bureaucracy and localizing the state organization. From this respect, this article concludes that there is a positive relation between the New Right and democratization because of the liberalization policies of the New Right.

Yeni Sağ, demokratikleşme, Türkiye, Özal
  • Aktan, C. C. (Ekim 1988). "Reaganomics, Thatcherism ve Özal Ekonomisi." Banka ve Ekonomik Yorumlar, 47-55.
  • Aktürk, Ş. (2015). Almanya, Rusya ve Türkiye'de Etnisite Rejimleri ve Milliyet. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  • Anavatan Partisi 6 Kasım 1983 Seçim Beyannamesi, 1983. https://www.tbmm.gov.tr/eyayin/GAZETELER/WEB/KUTUPHANEDE%20BULUNAN%20DIJITAL%20KAYNAKLAR/KITAPLAR/SIYASI%20PARTI%20YAYINLARI/198604150%20ANAVATAN%20PARTISI%20PROGRAMI%20%20ANAVATAN%20PARTISI%206%20KASIM%201983%20SECIM%20BEYANNAMESI%20HUKUMET%20PROGRAMI/198604150.pdf. 2 Haziran 2016'da erişildi.
  • Anavatan Partisi Programı, 1983. https://www.tbmm.gov.tr/eyayin/GAZETELER/WEB/KUTUPHANEDE%20BULUNAN%20DIJITAL%20KAYNAKLAR/KITAPLAR/SIYASI%20PARTI%20YAYINLARI/198604150%20ANAVATAN%20PARTISI%20PROGRAMI%20%20ANAVATAN%20PARTISI%206%20KASIM%201983%20SECIM%20BEYANNAMESI%20HUKUMET%20PROGRAMI/198604150.pdf. 2 Aralık 2016'da erişildi.
  • Ball, T., Dagger, R. ve O’Neill, D. I. (2014). Political Ideologies and the Democratic Ideal (9th ed.). Upper Saddle River, NJ: Pearson.
  • Birand, M. A. (Yönetmen). (1999). "Özal'lı Yıllar" Belgeseli (10 Bölüm).
  • Bora, T. (2013). "Turgut Özal." T. B. Gültekingil içinde. Modern Türkiye'de Siyasi Düşünce: Cilt 7 Liberalizm. s. 589-601. İstanbul: İletişim Yayınları.
  • Buchanan, J. M. (1979). What Should Economist Do? Indianapolis: Liberty Press.
  • Butler, E. (2012). Public Choice: A Primer. London: The Institute of Economic Affairs.
  • Cemal, H. (2013). Özal Hikayesi. İstanbul: Everest Yayınları.
  • Dagi, I. (2001). "Human Rights, Democratization and the European Community in Turkish Politics: The Özal Years 1983-1987." Middle Eastern Studies, 37:1, 17-40.
  • Duman, M. Z. (2010). Türkiye'de Liberal Muhafazakar Siyaset ve Turgut Özal. Ankara: Kadin Yayınları.
  • Erdoğan, N. O. (Dec. 2014). "Turgut Özal Döneminde Türkiye'de Siyasi Liberalizm." JOBEPS (Journal of Business, Economics and Political Science), 3:6, 35-53.
  • Eştürk, Ö. (2006). Türkiye'de Liberalizm: 1983-1989 Turgut Özal Dönemi Örneği. Mustafa Kemal Üniversitesi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
  • Hayek, F. von (1945). "The Use of Knowledge in Society." The American Economic Review, 35:5, 519-30.
  • Hayek, F. von (2013). Kölelik Yolu. Çev. Y. A. Turhan Feyzioğlu. Ankara: Liberte Yayınları.
  • Hayek, F. von (2013). Özgürlüğün Anayasası. Çev. Y. Z. Çelikkaya. Ankara: BigBang Yayınları.
  • Heper, M. (2015). Türkiye'de Devlet Geleneği. Çev. Nalan Soyarık. İstanbul: Doğu Batı Yayınları.
  • Heper, M. (Apr. 1992). "Consolidating Turkish Democracy." Journal of Democracy, 3:2, 105-117.
  • Heywood, A. (2011). Siyasi İdeolojiler. A. K. Bayram vd. Ankara: Adres Yayınları.
  • Heywood, A. (2013). Siyaset. B. B. Özipek vd. Ankara: Adres Yayınları.
  • Horkheimer, M. (2013). Akıl Tutulması. Çev. O. Koçak. İstanbul: Metis Yayınları.
  • Huntington, S. P. (1991). The Third Wave: Democratization in the Late Twentieth Century. Norman: The University of Oklahoma Press.
  • İzmirli, R., Gökbunar, R. ve Özer, B. (Ekim 2014). "Dönüşümcü Bir Lider Olarak Turgut Özal." Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 42, 245-56.
  • King, D. S. (Oct. 1988). "New Right Ideology, Welfare State Form and Citizenship: A Comment on Conservative Capitalism." Comparative Studies in Society and History, 30:4, 792-99.
  • Kuru, A. (2009). Secularism and State Policies Toward Religion: The United States, France, and Turkey. Cambridge, UK: Cambridge University Press.
  • Marchak, M. P. (1991). The Integrated Circus: The New Right and the Restructuring of Global Markets. Montreal, Kingston: McGill-Queen's University Press.
  • Mises, L. von (2007). Sosyalizm. Çev. Y. Şahin. Ankara: Liberte Yayınları.
  • Mises, L. von (2010). Bürokrasi. Çev. F. Ergin ve A. Yayla. Ankara: Liberte Yayınları.
  • Niskanen, W. A. (2007). Bureaucracy and Representative Government. New Brunswick, N. J.: Aldine Transaction.
  • Özbudun, E. (2011). Otoriter Rejimler, Seçimsel Demokrasiler ve Türkiye. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları
  • Özdemir, H. (2014). Turgut Özal: Biyografi. İstanbul: Doğan Kitap.
  • Rothbard, M. N. (2009). Eşitlikçilik: Doğaya Karşı İsyan. Çev. M. Acar. Ankara: Liberte Yayınları.
  • Rothbard, M. N. (2009). İnsan, İktisat ve Devlet (2 Cilt). Çev. A. Uzun ve A. M. Uzun. Ankara: Liberte Yayınları.
  • Rothbard, M. N. (2009). Özgürlüğün Etiği. Çev. R. Tapramaz. Ankara: Liberte Yayınları.
  • Rothbard, M. N. (2012). Ekonomiyi Anlamak. Çev. N. Kandemir. Ankara: Liberte Yayınları.
  • Sargent, L. T. (2009). Contemporary Political Ideologies: A Comparative Analysis (14th ed.). Belmont, CA: Wadsworth
  • T.C. 45. Hükümet Programı, 1983. https://www.tbmm.gov.tr/eyayin/GAZETELER/WEB/KUTUPHANEDE%20BULUNAN%20DIJITAL%20KAYNAKLAR/KITAPLAR/SIYASI%20PARTI%20YAYINLARI/198604150%20ANAVATAN%20PARTISI%20PROGRAMI%20%20ANAVATAN%20PARTISI%206%20KASIM%201983%20SECIM%20BEYANNAMESI%20HUKUMET%20PROGRAMI/198604150.pdf. 2 Haziran 2016'da erişildi.
  • Tümtürk, Y. (Yönetmen) ve Barlas, M. (Sunucu). (2004). "Turgut Özal: Yeni Türkiye'nin Mimarı" Belgeseli.
  • Türköz, E. N. (Ocak 2016). "Özal'lı ANAP Döneminde Muhafazakar Düşüncenin Gelişimi." Niğde Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9:1, 103-116.
  • Uluç, A. V. (2014). "Liberal-Muhafazakar Siyaset ve Turgut Özal'ın Siyasi Düşüncesi." Yönetim Bilimleri Dergisi, 12:23, 107-140.
  • Vincent, A. (2010). Modern Political Ideologies. Malden, MA: Wiley-Blackwell.
  • Yayla, A. (2012). Siyaset Teorisine Giriş. İstanbul: Kesit Yayınları.
  • Yayla, A. (2013). "Özal, Özal Reformları ve Liberalizm." T. B. Gültekingil içinde. Modern Türkiye'de Siyasi Düşünce: Cilt 7 Liberalizm. s. 584-588. İstanbul: İletişim Yayınları.
  • Yayla, A. (Ocak-Şubat 1999). "Liberalizm ve Demokrasi: Mükemmel Olmayan Birliktelik, Tahammülü Güç Ayrılık." Yeni Türkiye, 25, 123-29.
  • Zürcher, E. Jan (2013). Modernleşen Türkiye’nin Tarihi. İstanbul: İletişim Yayınları.
Konular Sosyal
Yayımlanma Tarihi Aralık
Dergi Bölümü Araştırma Makaleleri
Yazarlar

Yazar: İsmail KURUN
Kurum: NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ (DR)
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { makusobed292823, journal = {Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi}, issn = {1309-1387}, eissn = {1309-1387}, address = {Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi}, year = {2017}, volume = {9}, pages = {358 - 374}, doi = {10.20875/makusobed.292823}, title = {YENİ SAĞ VE DEMOKRATİKLEŞME ARASINDAKİ İLİŞKİ: TURGUT ÖZAL DÖNEMİ TÜRKİYE’Sİ ÖRNEĞİ - THE RELATIONSHIP BETWEEN THE NEW RIGHT AND DEMOCRATIZATION: THE CASE OF TURGUT ÖZAL PERIOD IN TURKEY}, key = {cite}, author = {KURUN, İsmail} }
APA KURUN, İ . (2017). YENİ SAĞ VE DEMOKRATİKLEŞME ARASINDAKİ İLİŞKİ: TURGUT ÖZAL DÖNEMİ TÜRKİYE’Sİ ÖRNEĞİ - THE RELATIONSHIP BETWEEN THE NEW RIGHT AND DEMOCRATIZATION: THE CASE OF TURGUT ÖZAL PERIOD IN TURKEY. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9 (22), 358-374. DOI: 10.20875/makusobed.292823
MLA KURUN, İ . "YENİ SAĞ VE DEMOKRATİKLEŞME ARASINDAKİ İLİŞKİ: TURGUT ÖZAL DÖNEMİ TÜRKİYE’Sİ ÖRNEĞİ - THE RELATIONSHIP BETWEEN THE NEW RIGHT AND DEMOCRATIZATION: THE CASE OF TURGUT ÖZAL PERIOD IN TURKEY". Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 9 (2017): 358-374 <http://dergipark.gov.tr/makusobed/issue/33082/292823>
Chicago KURUN, İ . "YENİ SAĞ VE DEMOKRATİKLEŞME ARASINDAKİ İLİŞKİ: TURGUT ÖZAL DÖNEMİ TÜRKİYE’Sİ ÖRNEĞİ - THE RELATIONSHIP BETWEEN THE NEW RIGHT AND DEMOCRATIZATION: THE CASE OF TURGUT ÖZAL PERIOD IN TURKEY". Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 9 (2017): 358-374
RIS TY - JOUR T1 - YENİ SAĞ VE DEMOKRATİKLEŞME ARASINDAKİ İLİŞKİ: TURGUT ÖZAL DÖNEMİ TÜRKİYE’Sİ ÖRNEĞİ - THE RELATIONSHIP BETWEEN THE NEW RIGHT AND DEMOCRATIZATION: THE CASE OF TURGUT ÖZAL PERIOD IN TURKEY AU - İsmail KURUN Y1 - 2017 PY - 2017 N1 - doi: 10.20875/makusobed.292823 DO - 10.20875/makusobed.292823 T2 - Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 358 EP - 374 VL - 9 IS - 22 SN - 1309-1387-1309-1387 M3 - doi: 10.20875/makusobed.292823 UR - http://dx.doi.org/10.20875/makusobed.292823 Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi YENİ SAĞ VE DEMOKRATİKLEŞME ARASINDAKİ İLİŞKİ: TURGUT ÖZAL DÖNEMİ TÜRKİYE’Sİ ÖRNEĞİ - THE RELATIONSHIP BETWEEN THE NEW RIGHT AND DEMOCRATIZATION: THE CASE OF TURGUT ÖZAL PERIOD IN TURKEY %A İsmail KURUN %T YENİ SAĞ VE DEMOKRATİKLEŞME ARASINDAKİ İLİŞKİ: TURGUT ÖZAL DÖNEMİ TÜRKİYE’Sİ ÖRNEĞİ - THE RELATIONSHIP BETWEEN THE NEW RIGHT AND DEMOCRATIZATION: THE CASE OF TURGUT ÖZAL PERIOD IN TURKEY %D 2017 %J Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi %P 1309-1387-1309-1387 %V 9 %N 22 %R doi: 10.20875/makusobed.292823 %U 10.20875/makusobed.292823
ISNAD KURUN, İsmail . "YENİ SAĞ VE DEMOKRATİKLEŞME ARASINDAKİ İLİŞKİ: TURGUT ÖZAL DÖNEMİ TÜRKİYE’Sİ ÖRNEĞİ - THE RELATIONSHIP BETWEEN THE NEW RIGHT AND DEMOCRATIZATION: THE CASE OF TURGUT ÖZAL PERIOD IN TURKEY". Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 9 / 22 (Aralık 2017): 358-374. http://dx.doi.org/10.20875/makusobed.292823