Yıl 2017, Cilt 2, Sayı 1, Sayfalar 1 - 16 2017-11-24

Alışveriş Merkezlerinin (AVM) Mekânsal Kullanımlarının ve Kullanıcı Eğilim ve Beklentilerin İrdelenmesi; Isparta Kenti Örneği

Fatih UZUN [1] , İskender Emre GÜL [2] , Atila Gül [3] , İsmail UZUN [4] , Ömer Faruk UZUN [5]

227 756

Türkiye’de 1990’lı yılından itibaren sayıları hızla artan alışveriş merkezleri (AVM) kentsel yaşamın önemli bir parçası ve bağımlısı haline gelmişlerdir.  Ancak AVM lerin yakın bir gelecekte beraberinde bu merkezlerin bir kısmı için cazibenin azalması ve atıl hale gelmesi de mümkün olabilecektir. Türkiye’deki ekonomik ve sosyal ortam tam olarak değerlendirilmeden, dünyadaki popüler alışveriş merkezleri örneklerine benzer tasarımlar yapılması nedeniyle Türkiye’deki kullanıcı beklentilerine cevap verememesi sonucunu beraberinde getirecektir. Bu çalışmanın amacı Isparta kentinde mevcut olan ve faaliyet gösteren IYAS ve CENTRAL Park AVM’lerin kullanıcı eğilim ve beklentilerinin belirlenmesi ve irdelenmesidir. Çalışmada yüz yüze anket çalışması yapılarak anket sonuçları SPSS programı kullanılarak yüzde değerleri ve ki kare önemli düzeyleri belirlenmiş ve yorumlanmıştır. Çalışmanın sonucunda, Isparta mevcut AVM’lerin mekânsal işlevsellikleri açısında yeterli olmadığı ve eksikliklerin bulunduğu ortaya çıkmıştır. Bu eksiklik ve yetersizliklerin başında; AVM’lerin kapalı, suni ve tekdüze mekan konseptinde olması ve dış mekan ile kombine edilmemesi, mevcut otopark kapasitesi, kültürel etkinlik alanları, yetişkinlere yönelik etkinlik mekanları, mağaza ve dükkan sayısı ve çeşitliliği gibi sıralanmıştır. Sonuçta, AVM'lerin sadece alışveriş yapma ve gezme mekanları olarak değil, aynı zamanda kent kültürü ve kentsel mekanla uyumlu olacak şekilde her kesimin rekreasyonel ihtiyaçlarının karşılanacağı bir mekan olarak kurgulanması gerektiği önerilmektedir.    

_______________________________________________________

Investigation of Spatial Uses of Shopping Centers and User Trends and Demands; Isparta City Example

Abstract

Shopping Centers (SC), which have been increasing rapidly since 1990 in Turkey, have become an important part and addict of urban life. However, it may be possible for the shopping malls to become less attractive and idle for some of these centers in the near future. Without fully evaluating the economic and social environment in Turkey, similar designs to popular shopping malls in the world will not be able to respond to user expectations in Turkey. The purpose of this study is to determine and examine trends and expectations in spatial usage of IYAS and CENTRUM Garden Shopping Centers that are present and active in Isparta. In the study, a questionnaire survey was conducted and the results of the questionnaires were determined and interpreted using the SPSS program.

As a result of the study, it became clear that existing shopping malls in Isparta were not sufficient in terms of spatial functionalities and there were deficiencies. At the beginning of these deficiencies; Shopping malls are in the concept of closed, artificial and uniform spaces and are not combined with outdoor spaces, inadequate parking lots, insufficient cultural activity areas, inadequate space for adults, lack of shops and shops and diversity.  As a result, it is suggested that shopping malls should be constructed not only as shopping and traveling places but also as a place to meet the recreational needs of every segment in order to be compatible with urban culture and urban space.

Alışveriş Merkezleri, Isparta, mekan tasarımı, IYAS AVM
  • Backes, N., 1997. Reading the Shopping Mall City”, Journal of Popular Culture, 31 (3) 1-17.
  • Birol, G., 2003. Evolution of Trade Centres in Relation to Changing Trade Activities, basıl-mamış Doktora Tezi, İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, 2003.
  • Birol, G. 2005. Çağdaş Alışveriş Merkezlerinde Kent Dokusunun Yeniden Yorumlanması. Gazi Üniv. Müh. Mim. Fak. Der. Cilt 20, No 4, 2005.
  • Ceylan, M.N. 2010. Tüketim Toplumunun Yeni Kentsel Mekanı: Alışveriş Merkezleri. T.C. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyoloji Ana Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi Konya – 2010
  • Erkip, F. 2005. The rise of the shopping mall in Turkey: the use and appeal of a mall in Ankara, Cities, 2 (22), 89–108.
  • Gruen, V. 1960. Shopping Towns USA, Van Nostrand Reinhold, New York, 1960.
  • Gruen, V. 1973. Centers for the Urban Environment: Survival of the Cities, Van Nostrand Reinhold Company, New York.
  • Kowinski, W. S. 1985. The Malling Of America: An Inside Look At The Great Consumer Paradise, W. Morrow, New York.
  • Odabaşı, Y. 1999. Tüketim Kültürü: Yetinen Toplumun Tüketen Topluma Dönüşmesi, Sistem Yayıncılık, İstanbul.
  • Özaydın, G. 2009. Büyük Kentsel Projeler Olarak Alışveriş Merkezlerinin İstanbul Örneğinde Değerlendirilmesi. MİMARLIK 347, Mayıs-Haziran,2009. http://www.mimarlikdergisi.com/index.cfm?sayfa=mimarlik&DergiSayi=361&RecID=2074.
  • Özer, S., Önal, E. 2016. Alışveriş merkezlerinin mevsimlere göre rekreasyonel tercih nedenlerinin belirlenmesi; Erzurum Kenti Örneği. International Winter Cities Symposium. Proceedings.10-12 February 2016. Erzurum. P.684-698. ISBN No: 978-975-442-811-7 http://wintercities2016.atauni.edu.tr/
  • Tokatlı, N. ve Boyacı, Y. 1999. The Changing Morphology of Commercial Activity in Istanbul, Cities, 3 (16),181-193. Urban Land Institute (ULI). 2016. Kaynak //http://www.gazete2023.com/ekonomi/avm-mi-cadde-magazaciligi-mi-h53616.html Gazete2023 (Erişim Tarihi: 15.Eylül 2016).
  • Vural Aslan, T. 2003. Değişen Üretim-Tüketim İlişkileri ve Alışveriş Merkezleri: Eleştirel bir Bakış, Arredamento Mimarlık, 6, 82-87.
  • Vural Aslan, T. 2009. Türkiye’deki Alışveriş Merkezleri İncelemelerine Eleştirel Bir Bakış: Yorumlar, Eleştiriler, Tartışmalar. Uludağ Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, Cilt 14, Sayı 1, 2009.
  • Yazıcıoğlu, Y., Erdoğan, S. 2004. SPSS Uygulamalı Bilimsel Araştırma Yöntemleri, Detay Yayıncılık , Ankara.
  • White, R., Sutton, A. 2001. Social Planning for Mall Redevelopment: an Australian Case Study, Local Environment, Cilt 6, No 1, 65-80, 2001.
  • Zukin, S. 1998. Urban Lifestyles: Diversity and Standardisation in Spaces of Consumption, Urban Studies, Cilt:35, Sayı:5-6, ss.825-839.
Birincil Dil tr
Konular Mühendislik ve Temel Bilimler
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Yazar: Fatih UZUN
E-posta: fatihuzun575@gmail.com
Ülke: Turkey


Yazar: İskender Emre GÜL
E-posta: iskenderemregul@gmail.com
Ülke: Turkey


Yazar: Atila Gül
E-posta: atilagul@sdu.edu.tr
Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi
Ülke: Turkey


Yazar: İsmail UZUN
E-posta: ismailuzun@sdu.edu.tr
Ülke: Turkey


Yazar: Ömer Faruk UZUN
E-posta: omerfarukuzun01@gmail.com
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { mbud337883, journal = {Mimarlık Bilimleri ve Uygulamaları Dergisi (MBUD)}, issn = {2548-0170}, address = {Süleyman Demirel Üniversitesi}, year = {2017}, volume = {2}, pages = {1 - 16}, doi = {10.30785/mbud.337883}, title = {Alışveriş Merkezlerinin (AVM) Mekânsal Kullanımlarının ve Kullanıcı Eğilim ve Beklentilerin İrdelenmesi; Isparta Kenti Örneği}, key = {cite}, author = {UZUN, İsmail and GÜL, İskender Emre and UZUN, Ömer Faruk and UZUN, Fatih and Gül, Atila} }
APA UZUN, F , GÜL, İ , Gül, A , UZUN, İ , UZUN, Ö . (2017). Alışveriş Merkezlerinin (AVM) Mekânsal Kullanımlarının ve Kullanıcı Eğilim ve Beklentilerin İrdelenmesi; Isparta Kenti Örneği. Mimarlık Bilimleri ve Uygulamaları Dergisi (MBUD), 2 (1), 1-16. DOI: 10.30785/mbud.337883
MLA UZUN, F , GÜL, İ , Gül, A , UZUN, İ , UZUN, Ö . "Alışveriş Merkezlerinin (AVM) Mekânsal Kullanımlarının ve Kullanıcı Eğilim ve Beklentilerin İrdelenmesi; Isparta Kenti Örneği". Mimarlık Bilimleri ve Uygulamaları Dergisi (MBUD) 2 (2017): 1-16 <http://dergipark.gov.tr/mbud/issue/32190/337883>
Chicago UZUN, F , GÜL, İ , Gül, A , UZUN, İ , UZUN, Ö . "Alışveriş Merkezlerinin (AVM) Mekânsal Kullanımlarının ve Kullanıcı Eğilim ve Beklentilerin İrdelenmesi; Isparta Kenti Örneği". Mimarlık Bilimleri ve Uygulamaları Dergisi (MBUD) 2 (2017): 1-16
RIS TY - JOUR T1 - Alışveriş Merkezlerinin (AVM) Mekânsal Kullanımlarının ve Kullanıcı Eğilim ve Beklentilerin İrdelenmesi; Isparta Kenti Örneği AU - Fatih UZUN , İskender Emre GÜL , Atila Gül , İsmail UZUN , Ömer Faruk UZUN Y1 - 2017 PY - 2017 N1 - doi: 10.30785/mbud.337883 DO - 10.30785/mbud.337883 T2 - Mimarlık Bilimleri ve Uygulamaları Dergisi (MBUD) JF - Journal JO - JOR SP - 1 EP - 16 VL - 2 IS - 1 SN - 2548-0170-2548-0170 M3 - doi: 10.30785/mbud.337883 UR - http://dx.doi.org/10.30785/mbud.337883 Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 Mimarlık Bilimleri ve Uygulamaları Dergisi (MBUD) Alışveriş Merkezlerinin (AVM) Mekânsal Kullanımlarının ve Kullanıcı Eğilim ve Beklentilerin İrdelenmesi; Isparta Kenti Örneği %A Fatih UZUN , İskender Emre GÜL , Atila Gül , İsmail UZUN , Ömer Faruk UZUN %T Alışveriş Merkezlerinin (AVM) Mekânsal Kullanımlarının ve Kullanıcı Eğilim ve Beklentilerin İrdelenmesi; Isparta Kenti Örneği %D 2017 %J Mimarlık Bilimleri ve Uygulamaları Dergisi (MBUD) %P 2548-0170-2548-0170 %V 2 %N 1 %R doi: 10.30785/mbud.337883 %U 10.30785/mbud.337883