Year 2018, Volume 14, Issue 3, Pages 956 - 987 2018-12-25

Türkçe Ders Kitaplarında Hegemonik Erkeklik

Nurcan YÜREK [1] , F. Ayşe BALCI KARABOĞA [2]

80 152

Hegemonik erkeklik, Connell’in dört erkeklik tipinden biridir. Connell, bu kategoriyi oluşturan erkeklerin, kadınları ve geri kalan diğer erkek kategorilerini de baskıladığını söylemektedir. Erkeklik kategorilerinin sayıca en az olduğu bu grup erkekler, sistemin ihtiyaç duyduğu değişikliklere ayak uydurarak sürekli bir yenilenme halindedir. Hegemonik erkeklik toplumsal kurumlar tarafından yeniden ve yeniden üretilerek var olagelmektedir. Özellikle medya ve eğitim alanlarında hegemonik erkekliğin temsiliyetine dair çalışmalar son zamanlarda önem kazanmıştır. Okul, çocukların aileden sonra sosyalleştiği ikinci kurumdur. Çocuğun hayatının büyük bir kısmını kapsaması, öğretim ayağı ile birlikte eğitim ayağının da bulunması sebepleriyle okulun; çocukların kişiliklerine, duygusal ve düşünsel algılarına olan etkisi tartışmasızdır. Hegemonik erkeklik, toplumsal kurumlarca üretilmektedir. Bir toplumsal kurum ve çocuklar için sistematik bir eğitim öğretim kalıbı olan okullarda hegemonik erkeklik; ders materyalleri, öğretmen tutum ve davranışları gibi araçlarla yeniden üretilmektedir. Bu çalışma, hegemonik erkekliğin ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki yansımalarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Yapılan çalışmada literatürdeki hegemonik erkeklik tanımlarından yola çıkılarak elde edilen özellikler listelenmiş ve bu özelliklerin incelenen metinlerdeki erkek karakterler üzerinden görünürlüğü araştırılmıştır. Araştırma sonucunda hegemonik erkeklik imajına ait bazı özelliklerin metinlerde geçen erkek karakterlerce temsil edildiği görülmüştür.
Hegemonik erkeklik, ders kitaplarında cinsiyetçilik, eğitim, Türkçe dersi, eğirim materyallerinde cinsiyet
  • Adams, C. J. (2010). Etin cinsel politikası feminist- vejetaryen eleştirel kuram. (Çev. G. Tezcan ve M. E. Boyacıoğlu). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  • Akbalık, E. (2014). Dede Korkut kitabında bir cinsiyet rejimi olarak “erkeklik”. Türkbilig Dergisi, 27, 105- 119.
  • Akça, E. ve Ergül, S. (2014). Televizyon dizilerinde erkeklik temsili: Kuzey Güney dizisinde hegemonik erkeklik ve farklı erkekliklerin mücadelesi. Global Media Journal: TR Edition, 4 (8), 13-39.
  • Akça, E. ve Tönel, E. (2011). Erkek(lik) çalışmalarına teorik bir çerçeve: feminist çalışmalardan hegemonik erkekliğe. İlker Erdoğan. (Ed.). Medyada hegemonic erkek(lik) ve temsil (Birinci Baskı) içinde (s. 12-39). İstanbul. Kalkedon Yayınları.
  • Atay, T. (2004). Erkeklik en çok erkeği ezer. Toplum ve Bilim Dergisi, Güz(101), 11-30.
  • Bilgin, N. (2006). Sosyal bilimlerde içerik analizi. Ankara: Siyasal Kitabevi.
  • Bozok, M. (2011). Soru ve cevaplarla erkeklikler. İstanbul: SOGEP Yayınları.
  • Connell, R.W. (1995). Masculinities. Oxford: Polity Press.
  • Connell, R. W. (2017). Toplumsal cinsiyet ve iktidar. (Çev. C. Soydemir). İstanbul: Ayrıntı.
  • Çakır, C. (2015). Hegemonik erkekliğin yeniden üretildiği bir alan olarak spor medyası: spor haberlerinde erkeklik söylemleri üzerine bir inceleme. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Konya.
  • Çınar, E. K. (2013). Ortaokul Türkçe ders kitaplarında toplumsal cinsiyet. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Pamukkale Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Denizli.
  • Demirel, A. ve Özbay, V. (2016). İlköğretim Türkçe 8 ders kitabı. Ankara: Dikey Yayıncılık.
  • Erdal, N. (2016). İlköğretim Türkçe 6 ders kitabı. Ankara: Dörtel Yayıncılık.
  • Ergin, Muharrem (2008). Dede Korkut Kitabı-1, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  • Erikson E.H. (1968). İdentity: Youth and Crisis. New York: W.W. Norton.
  • Gökçe B. (2012). Toplumsal bilimlerde araştırma. Ankara: Savaş Yayınevi.
  • Karaçam, M. Ş. (2015). Vücut geliştirme alanında erkeklik kimliğinin inşasında besin desteği kullanımının yeri. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Ankara.
  • Işık, N. E. (2004). Kültürel bir kimlik olarak delikanlılığın yükselişi. Doğu Batı Dergisi, 15, 121-135.
  • Gramsci, A. (1986). Hapishane defterleri. (Çev. K. Somer). Ankara. Onur Yayınları.
  • Oktan, A. (2008). Türk sinemasında hegemonik erkeklikten erkeklik krizine: Yazı-Tura ve erkeklik bunalımının sırları. İletişim Journal, 5 (2), 152-166.
  • Onur H. ve Koyuncu B. (2004). “Hegenomik” erkekliğin görünmeyen yüzü: sosyalizasyon sürecinde erkeklik oluşumları ve krizleri üzerine düşünceler. Toplum ve Bilim Dergisi, 101, 31-49.
  • Özbay, C. (2013). Türkiye’de hegemonik erkekliği aramak. Doğu Batı Dergisi, 63, 185-204.
  • Özekici, M. (2014). Türkiye’de hegemonik erkeklik olgusu ve Serdar Akar filmleri. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. İstanbul.
  • Plumwood, V. (2004). Feminizm ve doğaya hükmetmek. İstanbul: Metis Yayınları.
  • Saatçioğlu, E. ve Sabuncuoğlu, A. (2016). İdealize edilmiş erkek bedeninin bir reklam çekiciliği olarak kullanımına yönelik bir araştırma. Global Media Journal: TR Edition, 12, 434-456.
  • Sancar, S. (2011). Erkeklik: imkânsız iktidar. İstanbul: Metis Yayınları.
  • Sarbay, A. (2015). İlköğretim Türkçe 7 ders kitabı. İstanbul: Meram Yayıncılık.
  • Selek, P. (2010). Sürüne sürüne erkek olmak. İstanbul: İletişim Yayınları.
  • Tetik, N., Zorlu, N., Türker, H., Polat, Z. (2016). Ortaokul ders kitabı Türkçe 5. Sınıf. Ankara: MEB.
  • Topçu, Ş. (2012). 1980 sonrası Türk öykülerinde erkek ve erkeklik olgusu. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Çanakkale On Sekiz Mart Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Çanakkale.
  • Türk, B. (2008). Eril tahakkümü yeniden düşünmek: erkeklik çalışmaları için bir imkân olarak Pierre Bourdieu. Toplum ve Bilim Dergisi, 112, 119-146.
  • Türk Dil Kurumu, (2005). Büyük Türkçe sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları
  • Yücel, E. (2006). Güç ilişkileri açısından delikanlılık kavramlaştırması. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi Sosyal Bililer Enstitüsü, Ankara.
Primary Language tr
Subjects Education, Scientific Disciplines
Journal Section Makaleler
Authors

Orcid: 0000-0002-8648-2236
Author: Nurcan YÜREK
Institution: MERSİN ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Orcid: 0000-0003-3958-6582
Author: F. Ayşe BALCI KARABOĞA
Institution: MERSİN ÜNİVERSİTESİ

Bibtex @research article { mersinefd462815, journal = {Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi}, issn = {}, eissn = {1306-7850}, address = {Mersin University}, year = {2018}, volume = {14}, pages = {956 - 987}, doi = {10.17860/mersinefd.462815}, title = {Türkçe Ders Kitaplarında Hegemonik Erkeklik}, key = {cite}, author = {YÜREK, Nurcan and BALCI KARABOĞA, F. Ayşe} }
APA YÜREK, N , BALCI KARABOĞA, F . (2018). Türkçe Ders Kitaplarında Hegemonik Erkeklik. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14 (3), 956-987. DOI: 10.17860/mersinefd.462815
MLA YÜREK, N , BALCI KARABOĞA, F . "Türkçe Ders Kitaplarında Hegemonik Erkeklik". Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 14 (2018): 956-987 <http://dergipark.gov.tr/mersinefd/issue/41501/462815>
Chicago YÜREK, N , BALCI KARABOĞA, F . "Türkçe Ders Kitaplarında Hegemonik Erkeklik". Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 14 (2018): 956-987
RIS TY - JOUR T1 - Türkçe Ders Kitaplarında Hegemonik Erkeklik AU - Nurcan YÜREK , F. Ayşe BALCI KARABOĞA Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.17860/mersinefd.462815 DO - 10.17860/mersinefd.462815 T2 - Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 956 EP - 987 VL - 14 IS - 3 SN - -1306-7850 M3 - doi: 10.17860/mersinefd.462815 UR - https://doi.org/10.17860/mersinefd.462815 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Mersin University Journal of the Faculty of Education Türkçe Ders Kitaplarında Hegemonik Erkeklik %A Nurcan YÜREK , F. Ayşe BALCI KARABOĞA %T Türkçe Ders Kitaplarında Hegemonik Erkeklik %D 2018 %J Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi %P -1306-7850 %V 14 %N 3 %R doi: 10.17860/mersinefd.462815 %U 10.17860/mersinefd.462815
ISNAD YÜREK, Nurcan , BALCI KARABOĞA, F. Ayşe . "Türkçe Ders Kitaplarında Hegemonik Erkeklik". Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 14 / 3 (December 2018): 956-987. https://doi.org/10.17860/mersinefd.462815