Yıl 2018, Cilt 5, Sayı 2, Sayfalar 112 - 116 2018-12-01

Güz zeytini (Elaeagnus umbellata Thunb.)’nin sert çelikle üretilmesinde bazı oksinlerin etkileri
Effects of some auxins on propagation by hardwood cutting of Autumn Olive (Elaeagnus umbellata Thunb.)

Ali BAYRAKTAR [1] , Nebahat YILDIRIM [2] , Fahrettin ATAR [3] , İbrahim TURNA [4]

79 168

Elaeagnaceae familyasına ait olan güz zeytini ya da diğer adıyla Japon iğdesi (Elaeagnus umbellata Thunb.) Güney Avrupa ve Doğu Asya'da doğal olarak yayılmaktadır. Kışın yaprağını döken, 6 m boya ve 9 m genişliğe kadar büyüyebilen çalı veya küçük ağaç formunda olan bir türdür. Yoğun dalları sayesinde yuvarlak forma sahiptir. Bitki köklerinde azotu depolayabilmektedir. Böylece, en verimsiz toprakta bile yaşama kabiliyetine sahiptir. Erozyonu önleme özelliği olan ve yaban hayvanlarının dikkatini çeken bir türdür. Ayrıca bazı tarımsal ormancılık uygulamalarında kullanılmaktadır. Parlak kırmızı veya sarı renk pigmentli meyveleri  olgunlaşınca yenilebilir ve özellikle kurutulmuş meyve olarak tüketilebilir. Ayrıca, meyvenin en büyük faydası sahip olduğu likopen miktarıdır. 100 gram meyvede aynı miktardaki domatesten 7 ila 17 kat daha fazla likopen içerir. Son derece yararlı olmalarının yanı sıra antioksidan içeren meyveleri bahçecilikte, yaprakları ve çiçekleri ise peyzajda kullanılabilir. Bu nedenle, türün Türkiye’deki kullanımları için üretilmesi gerekmektedir. Çalışma kapsamında, vejetatif üretim tekniklerinden biri olan sert çelikle üretim tekniği kullanılmıştır. Çalışmanın amacı, güz zeytini türünün sert çelik ile üretiminde perlit ortamı, 20±2°C hava sıcaklığı ve 25±2°C köklendirme masası alt sıcaklığına sahip sera koşullarında farklı oksin hormonlarının (IBA 1000 ppm, IBA 5000 ppm, NAA 1000 ppm and NAA 5000 ppm) etkisinin araştırılmasıdır. İlk kök oluşum tarihi, köklenme yüzdesi, kök uzunluğu ve kök sayısı değerleri belirlenmiştir. Çalışma sonucunda en yüksek köklenme yüzdesi NAA 5000 ppm ve IBA 5000 ppm uygulamasında olmak üzere %70 olarak bulunmuştur. Bu çalışma, vejetatif üretim yöntemleri kullanılarak yapılacak daha ileriki araştırmalar için bir altlık olacaktır.

Autumn olive (Elaeagnus umbellata Thunb.), belonging to Elaeagnaceae family, naturally spreads over Southern Europe and East Asia. It is a deciduous shrub or small tree growing up to 6 m in height and 9 m in width. Its form is rounded, with dense branches. The species can store the nitrogen in its roots. Thus, it has the ability to live even in the most inefficient soil. It is valued for its ability to prevent erosion and to attract wildlife and has been used in some agroforestry practices. When it is mature, the species has edible fruit with brilliant red or yellow pigmentation, and can be consumed especially as dried fruit. In addition, the greatest benefit of the fruit is the amount of lycopene it has. 100 grams of the fruit contains 7 to 17 times more lycopene than the same amount of tomatoes. Besides being extremely useful, antioxidant-containing fruits can be used in horticulture while leaves and flowers can be used in landscaping. Therefore, it is necessary to reproduce autumn olive for its uses in Turkey. Within the scope of this study, propagation of the species is carried out by hardwood cutting which is one of the vegetative propagation techniques. The objective of the present study is to investigate the effects of different auxins (IBA 1000 ppm, IBA 5000 ppm, NAA 1000 ppm and NAA 5000 ppm) on propagation of autumn olive by hardwood cutting in greenhouse condition with air temperature at 20±2°C, rooting table temperature at 25±2°C and perlite rooting media. The first root formation date, rooting percentage, root length and the number of roots were determined. The results showed that the highest rooting percentage occurred as 70% in NAA 5000 ppm and IBA 5000 ppm treatment. This study will provide a basis for further researches to be conducted using vegetative propagation methods.  

  • Ahmad, S. D., Sabir, S. M. ve Zubair, M., 2006. Ecotypes diversity in Autumn Olive (Elaeagnus umbellata Thunb): A Single plant with multiple micronutrient genes, Chemistry and Ecology, 22, 6, 509-521.
  • Akgün, B., Alma, M.H., Ertaş, M., Fidan, M.S., Kahramanmaraş yöresinde kullanılan geleneksel bitki türleri ve kullanım yerleri. Geleneksel Gıdalar Sempozyumu, 305-310, 23-24 Eylül 2004, Van.
  • Anonymous, 1948. Woody plant seed manual. Forest Service, U.S. Department of Agriculture Misc., Publication No. 654.
  • Bayraktar, A., 2017. Bazı süs bitkisi türlerinin çelik ile köklendirilmesinde farklı ortam ve hormon etkilerinin araştırılması, Yüksek Lisans Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Trabzon.
  • Belcher E.W., Karrfalt, R.P., 1979. Improved methods for testing the viability of Russian olive seed. Journal of Seed Technology, 4 (1): 57-64.
  • Bellamine, J., Penel, C., Greppin, H. And Gaspar, T., 1998. Confirmation of the role of auxin and calcium in the late phase of adventitious root formation. Plant Growth Regul. 26, 191–194.
  • Çelik, D., 2012. Güzyemişinin (Elaeagnus umbellata Thunb.) çelikle çoğaltılmasında çelik alma zamanı ve IBA uygulamalarının etkileri, Yüksek Lisan Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Samsun.
  • Davis, T. D., Haissig, B.E. and Sankhla, N., 1989. Adventitious root formation in cuttings. Advances in Plant Sciences Series, vol. 2. Dioscorides Press, Portland, Oregon, USA.
  • De Klerk, G.-J., Van Der Krieken, W. And De Jong, J.C., 1999. Review the formation of adventitious roots: new concepts, new possibilities. In Vitro Cellular & Developmental Biology-Plant, 35(3), 189-199.
  • Dirr, M. A., 1998. Manual of woody landscape plants: their identification, ornamental characteristics, culture, propagation and uses, Stipes, Champaign, III.
  • Fordham, I. M., Clevidence, B. A., Wiley, E. R., & Zimmerman, R. H. , 2001. Fruit of autumn olive: a rich source of lycopene. HortScience, 36(6), 1136-1137.
  • Genc, İ. ve Yağbasanlar, T., 1994. Bitki ıslahı, Çukurova Üniversitesi, Ziraat Fak. Genel Yayın No:59, Ders Kitapları Yayın No: 13, Adana.
  • Hamilton, D.F., Carpenter, P.L., 1975. Regulation of seed dormancy in Elaeagnus umbellata by endogenous growth substances. Canadian Journal of Botany, 53: 2303-2311.
  • Hartmann T H and Kester D E 1997. Plant propagation: Principles and Practices, Sixth Edition, Prentice Hall, s. 770.
  • Heit, C.E., 1967. Propagation from seed, 8. fall planting of fruit and hardwood seeds. American Nurseryman, 126 (4): 12-13, 85-90.
  • Lindquist, C.H., Cram, W.H., 1967. Propagation and disease investigations: Summary Report for the Tree Nursery. Indian Head, SK: Canadian Department of Agriculture, Prairie Farm Rehabilitation Administration, 42.
  • Nag, S., Saha, K. and Choudhuri, M.A., 2001. Role of auxin and polyamines in adventitious root formation in relation to changes in compounds involved in rooting. J. Plant Growth Regul. 20, 182–194.
  • Nordström, A. C., Jacobs, F. A. And Eliasson, L., 1991. Effect of exogenous indole-3-acetic acid and indole-3-butyric acid on internal levels of the respective auxins and their conjugation with aspartic acid during adventitious root formation in pea cuttings. Plant Physiol. 96, 856– 861.
  • Olson, D.F., Barbour, R.J., 2004. Elaeagnus L., In: woody plant seed manual, USDA Forest Service, National Seed Laboratory, Seed Technology Center Publications,USA.www.nsl.fs.fed.us/wpsm/Elaeagnus.pdf, ziyaret tarihi: 20.07.2004.
  • Parlak, S., 2007. Defne (Laurus nobilis L.)’nin tohumla ve çelikle üretimi esaslarının belirlenmesi üzerine araştırmalar, Doktora Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Trabzon.
  • Piotto, B., Bartolini, G., Bussotti, F., Asensio A., Garcia, C., Chessa, I., Ciccarese, C., Ciccarese, L.,Crosti, R., Cullum, F. J., Noi A. D., Garcia, P., Lambardi, M., Lisci, M., Lucci, S., Melini S.,Carlos, J., Reinoso, M., Murranca, S., Nieddu, G., Pacini, E., Pagni, G., Patumi, M., Garcia, F. P.,Piccini, C., Rossetto, M., Tranne, G., Tylkowski, T., 2003. Fact sheets on the propagation of Mediterranean trees and shrubs from seed. In: Piotto, B., Noi, A.D. (eds.), Seed Propagation of Mediterranean Trees and Shrubs, Italy, pp. 11–51.
  • Polat, B., 2012. Kayseri ve çevresinde yetişen bazı yabani meyvelerin biyoaktif özelliklerinin araştırılması, Yüksek Lisans Tezi, Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kayseri.
  • Ürgenç, S 1982. Orman ağaçları ıslahı. İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Yayın No: 293, İstanbul.
  • Wolf, H., Kamondo, B., 1993. Seed pre-sowing treatment. In: Albrecht, J. (Ed.), Tree Seed Handbook of Kenya, Kenya Forestry ResearchInstitute, Nairobi, Kenya,pp.55-62.
Birincil Dil en
Konular Fen
Yayımlanma Tarihi 2018
Dergi Bölümü Yetiştirme
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-8420-7089
Yazar: Ali BAYRAKTAR
Kurum: KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ, ORMAN FAKÜLTESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-1795-050X
Yazar: Nebahat YILDIRIM (Sorumlu Yazar)
Kurum: KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ, ORMAN FAKÜLTESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0003-4594-8148
Yazar: Fahrettin ATAR
Kurum: KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ, ORMAN FAKÜLTESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0003-4408-1327
Yazar: İbrahim TURNA
Kurum: KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ, ORMAN FAKÜLTESİ

Bibtex @araştırma makalesi { ogmoad401438, journal = {Ormancılık Araştırma Dergisi}, issn = {2149-0783}, eissn = {2149-0775}, address = {Orman Genel Müdürlüğü}, year = {2018}, volume = {5}, pages = {112 - 116}, doi = {10.17568/ogmoad.401438}, title = {Effects of some auxins on propagation by hardwood cutting of Autumn Olive (Elaeagnus umbellata Thunb.)}, key = {cite}, author = {TURNA, İbrahim and YILDIRIM, Nebahat and ATAR, Fahrettin and BAYRAKTAR, Ali} }
APA BAYRAKTAR, A , YILDIRIM, N , ATAR, F , TURNA, İ . (2018). Effects of some auxins on propagation by hardwood cutting of Autumn Olive (Elaeagnus umbellata Thunb.). Ormancılık Araştırma Dergisi, 5 (2), 112-116. DOI: 10.17568/ogmoad.401438
MLA BAYRAKTAR, A , YILDIRIM, N , ATAR, F , TURNA, İ . "Effects of some auxins on propagation by hardwood cutting of Autumn Olive (Elaeagnus umbellata Thunb.)". Ormancılık Araştırma Dergisi 5 (2018): 112-116 <http://dergipark.gov.tr/ogmoad/issue/37057/401438>
Chicago BAYRAKTAR, A , YILDIRIM, N , ATAR, F , TURNA, İ . "Effects of some auxins on propagation by hardwood cutting of Autumn Olive (Elaeagnus umbellata Thunb.)". Ormancılık Araştırma Dergisi 5 (2018): 112-116
RIS TY - JOUR T1 - Effects of some auxins on propagation by hardwood cutting of Autumn Olive (Elaeagnus umbellata Thunb.) AU - Ali BAYRAKTAR , Nebahat YILDIRIM , Fahrettin ATAR , İbrahim TURNA Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.17568/ogmoad.401438 DO - 10.17568/ogmoad.401438 T2 - Ormancılık Araştırma Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 112 EP - 116 VL - 5 IS - 2 SN - 2149-0783-2149-0775 M3 - doi: 10.17568/ogmoad.401438 UR - http://dx.doi.org/10.17568/ogmoad.401438 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Ormancılık Araştırma Dergisi Effects of some auxins on propagation by hardwood cutting of Autumn Olive (Elaeagnus umbellata Thunb.) %A Ali BAYRAKTAR , Nebahat YILDIRIM , Fahrettin ATAR , İbrahim TURNA %T Effects of some auxins on propagation by hardwood cutting of Autumn Olive (Elaeagnus umbellata Thunb.) %D 2018 %J Ormancılık Araştırma Dergisi %P 2149-0783-2149-0775 %V 5 %N 2 %R doi: 10.17568/ogmoad.401438 %U 10.17568/ogmoad.401438
ISNAD BAYRAKTAR, Ali , YILDIRIM, Nebahat , ATAR, Fahrettin , TURNA, İbrahim . "Güz zeytini (Elaeagnus umbellata Thunb.)’nin sert çelikle üretilmesinde bazı oksinlerin etkileri". Ormancılık Araştırma Dergisi 5 / 2 (Aralık 2018): 112-116. http://dx.doi.org/10.17568/ogmoad.401438