Yıl 2018, Cilt 33, Sayı 2, Sayfalar 162 - 169 2018-06-22

Morphology, minerology properties and classification of vertisols formed on two different parent material
Farklı iki anamateryal üzerinde oluşmuş vertisol toprakların morfolojisi, minerolojik özellikleri ve sınıflaması

fatma esra gürsoy [1] , Orhan Dengiz [2]

68 141

The aims of this study are i-) to determine morphology, mineralogy, chemical and physical properties of four different soil profiles formed on two different parent materials and order, ii-) to classified according to soil taxonomy, and iii-) to investigate between physical characteristic and mineralogical properties. According to this study’s results, four soil profiles were classified as Calci Haplustert, Entic Haplustert, Chromic Haplustert, Typic Calciustert and it was determined that montmonilinite which is one of the swellable 2:1 smectite groups was found as dominate clay mineral followed by nontronite and kaolinite. Liquid limit and plastic limit of soils were determined between 53-70% and 27-40%, respectively. In surface horizon, liquid limit was found the highest value in Calci Haplustert while, Entic Haplustert has the highest plastic limit value. According to USCS classification, all soils were classified as high plasticity, inorganic clay (CH). In addition as classified according to their activity values, they were classified as no active clay. According to index properties and clay mineral all profiles can be said as swellable soils.

According to analysis results, it can be said that studied soils including high amount of swellable smectite clay minerals have problem by taking into consideration of physical ground and soil engineering.

Yapılan çalışmanın başlıca amaçları; Samsun ekolojik koşulları altında farklı iki ana materyal (bazalt ve marn) üzerinde oluşmuş dört farlı toprak profilinin morfoloji,  mineroloji, fiziksel ve kimyasal özelliklerini belirlemek, ii-) toprakların toprak sınıflamasına göre sınıflamasını yapmak ve iii-) fiziksel özellikler ile minerolojik özellikler arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Çalışma sonucuna göre topraklar alt gurup düzeylerde Calci Haplustert, Entic Haplustert, Chromic Haplustert, Typic Calciustert olarak sınıflandırılmıştır. Toprakların baskın olarak kil minerali simektit grubu 2:1 tipi şişen kil minerallerinden montmorillonit olup, çok az olarakta nontronit ve kaolinit belirlenmiştir.

Fiziksel özelliklerden toprakların likit limit ve plastiklik indeksi değerleri sırasıyla %53-%70 ve %27-%40 arasında değişim göstermektedir. Yüzey horizonlarda likit limit değerleri Calci Haplustert topraklar en yüksek değere sahip iken, Entic Haplustert topraklar ise en yüksek plastiklilik indeks değerine sahip oldukları belirlenmiştir. Birleştirilmiş toprak sınıflama sistemi (USCS)’ne göre ise tüm topraklar yüksek plastisiteli inorganik killer (CH) olarak sınıflandırılmıştır. Aktivite değerlerine göre sınıflandırıldıklarında, aktif olmayan killer sınıfları içerisinde değerlendirilmiştir. İndeks özelliklerine ve aktiviteye bağlı olarak, toprak genişleyebilir killerinin değerlendirilmesi yapıldığında çoğunluğunu genişleyebilen toprakların oluşturduğu görülmektedir. Ayrıca minerolojik testlerin sonuçları, hem indeks özelliklerin sonucu elde edilen değerleri, hem de şişme değerlendirmesi ile elde edilen genişleyebilir toprak özellikleri arasında uyum tespit edilmiştir.

Simektit kil minerallerini fazla düzeyde içeren çalışma alanına ait topraklar, fiziksel ve zemin mühendisliği yönünden elde edilen analiz sonuçları değerlendirildiğinde bu toprakların sorunlu olabileceği söylenebilir.

  • Abdulaemma Mandhour Alfatlawi, E., (2011) . Swelling Potentıal And Mıneralogy Of Thı – QarUnıversıty Soil. Journal of Thi-QarUniversity number1 Vol.7
  • Ahmad, N. 1983. Vertisols. In Wilding, L.P., Smeck, N.E. & Hall, G.F. (Eds), Pedogenesis and Soil Taxonomy, The Soil Orders. Developments in Soil Science.
  • Altınbaş, Ü. ve Zorba, M., 1990, Yamanlar Dağı Yöresi (İzmir) Kireçsiz Kahverengi Büyük Toprak Grubunun Zemin Mekaniği Yönünden Kimi Mühendislik Özellikleri Üzerine Araştırmalar, Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi Cilt:26, Sayı:1, Bornova.
  • Atterberg, A., (1911); Dieplastizitat der tone, Intern Mitteil Bodenkunde, 1, 4-37.
  • Atterberg, A.,Diemecanische Bodenenalyeseunddie klassifikation der mineral böden s echwedens. Int. Mitt. Bodenk., 2, 312-342, 1912.
  • Campbell, D.J., Liquid and plasticlimits. In ‘Soilanalaysis – physical methods’ (Eds KA Smith, CE Mullins) DekkerInc., 367-398 New York, 1911.
  • Canbolat, M.Y, K. Barik, M. Özgül ,1999. Erzurum Yöresinde Farklı Ana Materyaller Üzerinde Oluşmuş Üç Toprak Profilinin Kıvam Limitleri Ve Şişme-Büzülme Karakteristikleri. Atatürk Üniv. Ziraat Fak. Derg. 30 (2), 121-129.
  • Canbolat, M.Y., T. Öztaş, M. Akgül, K. Barik, 1998. Erzurum Daphan Ovası Topraklarının Mekaniksel Özellikleri. Doğu Anadolu Tarım Kongresi, Erzurum.
  • Casagrende, A. 1934. Diearaometer-methotezur Bestimmum der kornverteilungvon Bodenundan derenmaterialen. Springer J.
  • De Jong, E., D.F. Acton, H. B. Ststonehouse, 1990. Estimating the Atterberg Limits of Southern Saskatchewan Soils From Texture and Carbon Contents. Can. J. Soil Sci., 70: 543- 554.
  • Dumbleton, M. J. and West, G., (1966); Some Factors Affecting The Relation Between The Clay Minerals in Soils And Their Plasticity. 6, 179.
  • FAO/ISRIC. 2006. World Referances Base For Soil Resources World Soil Rep., No, 103. Rome, 128p.
  • Gillot E.J:, 1987, Clay in Engineering Geology. Elsevier, Amsterdam, 468p.
  • Gougazeh, M. and Al-shabatat, A. (2013). Geologicaland Geotecnical Properties Of Soil Materials at Tannur Dam, Wadi Al Saha, South Jordan. Journal of Taibah University for Science. 216-222
  • Grim, R.E., 1949, Minerological composition in relation to the properties of certain soils: Geotechnique, 1, 139-147.
  • Karacan, E. ve Arslan, A.T. (2001). Kanak Barajı (Sivas-Şarkışla) inşaatında Kullanılacak Olan Geçirimsiz Toprak Malzemelerin Minerolojisi ve Jeoteknik Özellikleri. Yer bilimleri dergisi, C.14, S. 15-26.
  • Nagaraj, T.S. and Jayadeva M.S., (1983); Critical reapprasial of plasticity index of soils, J. Geotech. Eng. Div. ASCE, 109(7), 994-1000.
  • Seed, H.B., WoodWArd, R.J., and Lundgren,R., 1962, prediction of swellingpotentialfor compactedclays: proc. ASCE Jour. Soil Mech. and Found. Division, 88, 57-88.
  • Sivapullah, P.V.,and Sridharan, A., (1985) Liquid Limid Of Soil Mixtures, Geotech, Testing., 8(3) 11-116.
  • Skempton, A.W., 1953, the colloidal activity of clays. Proc. 3rd Intl. Conf. Soil Mechs. Found. Eng., Zurich, I, 57-61.
  • Soil Survey Staff. 1999. Soil Taxonomy. A Basic of Soil Classification for Making and Interpreting Soil Survey. U.S.D.A Handbook No: 436, Washington D.C.
  • Soil Survey Staff. 1983. USDA NationalHandbook 20013, Washington D.C
  • SSSA, 1997. Glossary of soil science terms. , SSSA, Wisconsin.
  • Tan, T.S.,Goh, T.C., Kuranaretne, G.P., and Lee, S.L., (1994); Shearstrength of very soft clay-sand mixtures, Geotech, Testing.,J., 17(1), 27-37.
  • Terzaghi, K., and Peck, R.B., 1967, soil mechanics in engineering practice: new York, John Wiley and Sons, Inc., 729p.
  • Wagner, A.A. 1957. The use of the Unified Soil Classification System by the Bureau of Reclamation: Proceedings, 4th International Conference on Soil Mechanics and Foundation Engineering (London), Vol. 1, p. 125.
  • Wan Der Mewe, D.H., 1964, the predictionof heave fromthe plasticityindex and percentage clay friction of soils. Civil Engineering in South Africa, 6(6), 103-106.
  • Yılamz, I., 2009, Swell Potantial and Shear Strength Estimation of Clays.Applıed Clay Science. 46, 376-384.
  • Yılmaz, I.,and Karacan, R., (1997). Bull. IAEG, No. 55, 159.
Birincil Dil tr
Konular Fen
Dergi Bölümü Toprak Bilimi ve Bitki Besleme
Yazarlar

Yazar: fatma esra gürsoy
Kurum: ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Yazar: Orhan Dengiz
Kurum: ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { omuanajas329810, journal = {Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi}, issn = {1308-8750}, eissn = {1308-8769}, address = {Ondokuz Mayıs Üniversitesi}, year = {2018}, volume = {33}, pages = {162 - 169}, doi = {10.7161/omuanajas.329810}, title = {Farklı iki anamateryal üzerinde oluşmuş vertisol toprakların morfolojisi, minerolojik özellikleri ve sınıflaması}, key = {cite}, author = {gürsoy, fatma esra and Dengiz, Orhan} }
APA gürsoy, f , Dengiz, O . (2018). Farklı iki anamateryal üzerinde oluşmuş vertisol toprakların morfolojisi, minerolojik özellikleri ve sınıflaması. Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi, 33 (2), 162-169. DOI: 10.7161/omuanajas.329810
MLA gürsoy, f , Dengiz, O . "Farklı iki anamateryal üzerinde oluşmuş vertisol toprakların morfolojisi, minerolojik özellikleri ve sınıflaması". Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi 33 (2018): 162-169 <http://dergipark.gov.tr/omuanajas/issue/37594/329810>
Chicago gürsoy, f , Dengiz, O . "Farklı iki anamateryal üzerinde oluşmuş vertisol toprakların morfolojisi, minerolojik özellikleri ve sınıflaması". Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi 33 (2018): 162-169
RIS TY - JOUR T1 - Farklı iki anamateryal üzerinde oluşmuş vertisol toprakların morfolojisi, minerolojik özellikleri ve sınıflaması AU - fatma esra gürsoy , Orhan Dengiz Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.7161/omuanajas.329810 DO - 10.7161/omuanajas.329810 T2 - Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 162 EP - 169 VL - 33 IS - 2 SN - 1308-8750-1308-8769 M3 - doi: 10.7161/omuanajas.329810 UR - http://dx.doi.org/10.7161/omuanajas.329810 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi Farklı iki anamateryal üzerinde oluşmuş vertisol toprakların morfolojisi, minerolojik özellikleri ve sınıflaması %A fatma esra gürsoy , Orhan Dengiz %T Farklı iki anamateryal üzerinde oluşmuş vertisol toprakların morfolojisi, minerolojik özellikleri ve sınıflaması %D 2018 %J Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi %P 1308-8750-1308-8769 %V 33 %N 2 %R doi: 10.7161/omuanajas.329810 %U 10.7161/omuanajas.329810
ISNAD gürsoy, fatma esra , Dengiz, Orhan . "Farklı iki anamateryal üzerinde oluşmuş vertisol toprakların morfolojisi, minerolojik özellikleri ve sınıflaması". Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi 33 / 2 (Haziran 2018): 162-169. http://dx.doi.org/10.7161/omuanajas.329810