Yıl 2017, Cilt 7, Sayı 13, Sayfalar 440 - 458 2017-12-29

Ergenlerde Çocukluk Örselenme Düzeyleri ile Sosyal Destek Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
An Investigation of The Relationship Between Childhood Trauma Experience of Adolescents and Perceived Social Support

Ayşegül Turan [1] , Zeliha Traş [2]

180 247

Bu araştırmanın amacı, ergenlerde çocukluk örselenme yaşantıları ve algılanan sosyal destek arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırma Bursa ili Osmangazi ve Yıldırım ilçelerinde bulunan liselerde yapılmıştır. 9,10, 11 ve 12. sınıfa devam eden, 15-18 yaş arasındaki (X= 16.37, Ss= 1.06)  348’i kız (%58 ), 219’u erkek (%36,5) toplam 567 ergen üzerinde yürütülmüştür. Verilerin toplanmasında Çocukluk Örselenme Yaşantıları Ölçeği Ergen Formu ve Algılanan Sosyal Destek Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde t testi ve Pearson Korelasyon Katsayısı istatistik teknikleri kullanılmıştır. Araştırma sonuçları fiziksel, duygusal ve cinsel istismarın cinsiyete göre erkek ergenlerin lehine anlamlı olarak farklılaştığını göstermektedir. Ergenlerde fiziksel, duygusal ve cinsel istismar yaşantıları ile aile, arkadaş ve öğretmenden algılanan sosyal destek düzeyleri arasında p<.001 düzeyinde negatif yönlü orta düzeyde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. 

The aim of this research is to examine the relationship between childhood traumatic experiences and perceived social support in adolescents. The research was carried out in the high school located in the districts of Osmangazi and Yıldırım in Bursa The study conducted on 9th, 10th, 11th, 12th grade students, the age range 15-18 (X= 16.37 , Ss=1.06 ). The sample consisted of 348 female (%58), 219 male (%36,5) total 567 adolescents. To collect data “Childhood Trauma Questionnaire” and  “Scale of Perceived Social Support” have been applied to the students.  T test and Pearson Product Momentum Coefficient statistical techniques have been calculated in the analysis of the data. The results of the research show that there is significant difference in physical, emotional and sexual abuse in favour of male adolescents by gender. All variables correlations coefficients were significantly correlated at p<.001 negative direction moderately level significant relation.

  • Aral, N. ve Gürsoy, F. (2001). Çocuk Hakları Çerçevesinde Çocuk İhmal ve İstismarı. Milli Eğitim Dergisi, 151, 36–39.
  • Arıcıoğlu, A. (2003). Sekizinci Sınıf Öğrencilerinin Algıladıkları Duygusal İstismarın Yordanması. Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  • Aslan, S.H. ve Alparslan, N. (1999). The Validity, Reliability and Factor Structure of the Childhood Trauma Questionnaire Among a Group of University Students. Turkish Journal of Psychiatry, 10 (4), 275–285.
  • Atamer, A. A. (1998). Characteristics of Childhood Sexual Abuse Among Turkish University Students. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Boğaziçi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  • Atamer A. A. (2005). Çocuk İstismarı Tarama Anketi: Geliştirme, Geçerlilik ve Güvenirlilik Çalışması. Yayımlanmamış Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi Adli Tıp Enstitüsü, İstanbul.
  • Bal, S. (2010). Çocukluk Örselenme Yaşantıları, Ana-Baba-Ergen İlişki Biçimleri ve Sosyal Destek Algısının, Kural Dışı Davranışlarla İlişkisi. Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
  • Bekçi, B. (2006). İlköğretim İkinci Kademe Öğrencilerinde Aile içi Çocuk İstismarı ve Öfke Tetikleyicileri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  • Bilge, F. (2006). Çocuk İstismarı ve İhmali. Okullarda Şiddet ve Çocuk Suçluluğu, (Editör: Ş. Şule Erçetin). Ankara: HEGEM Yayınları, 216-260.
  • Budak, B. (1999). Lise Öğrencilerinde Algılanan Sosyal Destek Düzeyi ile Problem Çözme Becerileri Arasındaki İlişki. Yüksek Lisans Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Samsun.
  • Büke, A. S. (2006). Travma. Çocukluk Çağı Travmaları, (Editör: Rıza Doğan, İrfan Taştepe, Tuba Liman). Ankara: MN Medikal ve Nobel Tıp Kitap Sarayı, 767-788.
  • Byers, J. (1999). Çocuk İstismarını Önleme: Önleyici Programlar ve Halk Eğitimi, Çocuk İstismarı ve İhmali. Ankara: Pelin Ofset.
  • Çağlarırmak, A. (2006). Yerleşik Olan ve Olmayan Ailelerde Çocuk İstismarı Yaygınlığının İncelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
  • Dayıoğlu, B. (2008). Resilience in University Entrance Examination Applicants: The Role of Learned Resourcefulness, Perceived Social Support, and Gender. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi,, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  • Deniz, M. E. (2006), Ergenlerde Bağlanma Stilleri İle Çocukluk İstismarları ve Suçluluk-Utanç Arasındaki İlişki. Eurasian Journal of Educational Research, 22, 89-99.
  • Finkelhor, D. (1993). Epidemiological Factors in the Clinical İdentification of Child Sexual Abuse. Child Abuse and Neglect, 17, 67-70.
  • Higgins, G. O’Connell (1994). Resilient Adults: Overcoming A Cruel Past. San Fransisco: Jossey-Bass.
  • Hilal, A. (2005). Çocukta Fiziksel İstismar. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi, 14, 403- 409.
  • Karaca, N. (2001). Duygusal İstismara Uğramış Ergenlerin Bazı Kişilik Özelliklerinin İncelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
  • Karadağ, İ. (2007). İlköğretim Beşinci Sınıf Öğrencilerinin Akademik Başarılarının Sosyal Destek Kaynakları Açısından İncelenmesi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi, Adana.
  • Karasar, N. (1994). Bilimsel Araştırma Yöntemi: Kavramlar, İlkeler, Teknikler. Ankara: 3A Araştırma Eğitim Danışmanlık Ltd.
  • Kars, Ö. (1996a). Çocuk İstismarı ve İhmalinin Nedenleri ve Okul Başarısına Etkisi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  • Kars, Ö. (1996b). Çocuk istismarı: Nedenleri ve Sonuçları. Ankara: Bizim Büro Basımevi.
  • Keskin, G. ve Çam,O. (2005). Çocuk Cinsel İstismarına Psikodinamik Hemşirelik Yaklaşımı. Yeni Symposium, 43(3), 118-125.
  • Kırımsoy, E. (2003). Suç İşlemiş ve Suç İşlememiş Ergenlerin Algıladıkları Duygusal İstismarın ve Benlik Saygılarının Karşılaştırmalı Olarak İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • Korkut, Ş. (2012). Lise Öğrencilerinde Çocukluk Örselenme Yaşantıları ve Öfke İfade Biçimleri ile Benlik Saygısı ve Yaşam Doyumu Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
  • Özcan, K. (2009). Yetişkin Bireylerin Algılanan Duygusal İstismar Düzeyleri. Yüksek Lisans Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Samsun. Polat, O. (2001). Çocuk ve Şiddet. İstanbul: Der Yayınları.
  • Siyez, D. M. (2003). Duygusal İstismara Maruz Kalan ve Kalmayan Ergenlerin Benlik Algıları ile Depresyon ve Kaygı Düzeylerinin Karşılaştırılması. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
  • Taner, Y. ve Gökler, B. (2004). Çocuk İstismarı ve İhmali: Psikiyatrik Yönleri. Hacettepe Tıp Dergisi, 35, 82–86.
  • Tokay, M. (2013). http://www.turkpaylasim.com/board/archives.php/internet-cocuk
  • Topçu, S. (2009). Çocuk ve Gençlerin Cinsel İstismarı. Ankara: Phoneix Yayınları.
  • Traş, Z. ve Arslan, E. (2011). Ergenlerde Sosyal Yetkinliğin Algılanan Sosyal Destek Açısından İncelenmesi. 11. PDR Kongresi Bildiriler Kitabı. 3-5 Ekim. İzmir.
  • Uzman, E. (2001). Sosyal Destek Düzeyleri Farklı Üniversite Öğrencilerinin Kimlik Statüleri. Eğitim Araştırmaları, 15, 110–121.
  • Ünal, F. (2008). Ailede Çocuk İstismarı ve İhmali. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi. 12 (3), 9-18.
  • Yavuzer, H. (2000). Anne-Baba ve Çocuk (13.Basım). İstanbul: Remzi Kitabevi.
  • Yenibaş, R. (2002). Aile İçi İstismarın Ergenin Umutsuzluk Düzeyi İle İlişkisi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Ünivers tesi, İstanbul.
  • Yıldırım, İ. (1997). Algılanan Sosyal Destek Ölçeğinin Geliştirilmesi, Geçerliği ve Güvenirliği. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 13,81-87.
  • Yıldırım, İ. (2004). Lise Son Sınıf Öğrencilerinin Akademik Başarılarının Yordayıcısı Olarak Sınav Kaygısı, Boyun Eğici Davranışlar ve Sosyal Destek. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 27, 241–250.
  • Yıldız, S. (2007). İlköğretim İkinci Kademesindeki Çocuklara Yönelik İstismarın ve İhmalin Çeşitli Değişkenler Yönünden İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.
  • Ziyalar, N. (1993). Çocukta Fiziksel İstismar ve Bunun Adli Tıp Açısından İncelenmesi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Adli Tıp Enstitüsü, İstanbul.
Konular Eğitim Bilimleri
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Orcid: orcid.org/0000-0002-3491-3778
Yazar: Ayşegül Turan
Kurum: MEB
Ülke: Turkey


Orcid: orcid.org/0000-0003-2670-0868
Yazar: Zeliha Traş
Kurum: NECMETTİN ERBAKAN UNIVERSITY AHMET KELESOGLU EDUCATION FACULTY
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { opus349223, journal = {OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi}, issn = {2528-9527}, eissn = {2528-9535}, address = {ADAMOR Toplum Araştırmaları Merkezi}, year = {2017}, volume = {7}, pages = {440 - 458}, doi = {10.26466/opus.349223}, title = {Ergenlerde Çocukluk Örselenme Düzeyleri ile Sosyal Destek Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi}, key = {cite}, author = {Traş, Zeliha and Turan, Ayşegül} }
APA Turan, A , Traş, Z . (2017). Ergenlerde Çocukluk Örselenme Düzeyleri ile Sosyal Destek Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 7 (13), 440-458. DOI: 10.26466/opus.349223
MLA Turan, A , Traş, Z . "Ergenlerde Çocukluk Örselenme Düzeyleri ile Sosyal Destek Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi". OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi 7 (2017): 440-458 <http://dergipark.gov.tr/opus/issue/33358/349223>
Chicago Turan, A , Traş, Z . "Ergenlerde Çocukluk Örselenme Düzeyleri ile Sosyal Destek Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi". OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi 7 (2017): 440-458
RIS TY - JOUR T1 - Ergenlerde Çocukluk Örselenme Düzeyleri ile Sosyal Destek Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi AU - Ayşegül Turan , Zeliha Traş Y1 - 2017 PY - 2017 N1 - doi: 10.26466/opus.349223 DO - 10.26466/opus.349223 T2 - OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 440 EP - 458 VL - 7 IS - 13 SN - 2528-9527-2528-9535 M3 - doi: 10.26466/opus.349223 UR - http://dx.doi.org/10.26466/opus.349223 Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi Ergenlerde Çocukluk Örselenme Düzeyleri ile Sosyal Destek Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi %A Ayşegül Turan , Zeliha Traş %T Ergenlerde Çocukluk Örselenme Düzeyleri ile Sosyal Destek Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi %D 2017 %J OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi %P 2528-9527-2528-9535 %V 7 %N 13 %R doi: 10.26466/opus.349223 %U 10.26466/opus.349223
ISNAD Turan, Ayşegül , Traş, Zeliha . "Ergenlerde Çocukluk Örselenme Düzeyleri ile Sosyal Destek Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi". OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi 7 / 13 (Aralık 2017): 440-458. http://dx.doi.org/10.26466/opus.349223