Yıl 2018, Cilt , Sayı 32, Sayfalar 379 - 393 2018-07-13

Uluslararası Vergi Anlaşmaları Kapsamında Kurumlar Vergisi Sorunsalının Değerlendirilmesi

Zeynep Demirci [1]

88 104

Gelir Vergisi Kanunu’nun 2. maddesinde belirtilen gelir unsurlarının kurumlar tarafından elde edilmesiyle Kurumlar Vergisi’nin konusu oluşmaktadır. Bu kapsamda kurumlar tarafından elde edilen gelirlerin nasıl vergilendirileceğine yönelik 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun hükümleri uygulanmaktadır. Ancak sermayenin mobilitesinin artması ve küreselleşmeyle beraber dünyanın büyük bir pazar haline dönüşmesi, kurumların yurt içi ve yurt dışı faaliyetlerini belirlenemez hale getirmiştir. Aynı zamanda kurumların karlarını yükseltmek ve daha az vergi ödemek için çeşitli uygulamalara başvurması da Kurumlar Vergisi’nin işlerliğini azaltmaktadır. Bu şekilde iç içe geçmiş durumların varlığı uluslararası hukuk çerçevesinde çeşitli sorunlara yol açmıştır. Kurumlar Vergisi açısından önemli bir sorun olan çifte vergilendirmenin ve Kurumlar Vergisi’nin etkinliğini azaltacak uygulamaların önlenmesi amacıyla ülkeler kendi mevzuatlarındaki düzenlemelere ek olarak vergi anlaşmaları yapma yoluna da başvurmuşlardır. Yapılan düzenleme ve anlaşmalara da güvenlik amacıyla hükümler konulması kaçınılmaz olmuştur. Bu kapsamda, çalışmada Kurumlar Vergisi’ne ilişkin vergisel anlamda sorun teşkil edecek olan uygulamalar belirtildikten sonra, Türkiye’nin imzalamış olduğu bazı vergi anlaşmalarındaki durum kurumlar vergisi çerçevesinde incelenecektir.

Kurumlar Vergisi, Transfer Fiyatlandırması, Vergi Cennetleri, Kontrol Edilen Yabancı Kurum Kazancı, Vergi Anlaşmaları
  • Acar, B. (2006). “Yeni Kurumlar Vergisi Kanununa Göre Yurt İçi Yurt Dışı İştirak Kazançları ve Yurt Dışı Şube Kazançları İstisnası”, Vergi Dünyası Dergisi, 302, (http://www.vergidunyasi.com.tr/Makaleler/4227 , 18 Mart 2018’de erişildi). Altay, S. (2007). “Yeni Kurumlar Vergisi Kanunu’nda Öngörülen Vergi Cennetlerine Yapılan Ödemelere Yönelik Uygulamalar”, Vergide Gündem, 1, (http://www.vergidegundem.com/tr_TR/publicationPaper?categoryName=Vergide&publicationNumber=1&publicationYear=2007&publicationId=66666577 / 25 Kasım 2015’te erişildi). Arıoğlu, O. (2001). “Yurtdışı İşlerde Vergi Sorunları”, Vergi Dünyası Dergisi, 235, http://www.vergidunyasi.com.tr/Makaleler/2581 , 18 Mart 2018’de erişildi). Avcı, O. (2017). “Gelir Vergisi Yönünden Uluslararası Vergi Anlaşması Sorunsalına Genel Bir Bakış”, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15/2, 85-106. Aydın, E. (2009). “Vergi Cennetleri ve Kurumlar Vergisi Kanunu Açısından Değerlendirilmesi”, Vergi Sorunları Dergisi, 253, (http://www.vergisorunlari.com.tr/makale_yazdir.aspx?makaleno=2612 / 22 Kasım 2015’te erişildi). Aydın, E. (2015). “Kurumlar Vergisi Bakımından Yabancı Ulaştırma Kurumlarında Vergilendirme Sorunları”, Marmara Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 37/1, 71-93. Başak, L. (2002a). “Yabancı Ülke Kuruluşlarının Türkiye’de Faaliyet Gösteren İrtibat Bürolarının Kurumlar Vergisi Kanunu Karşısındaki Durumu-II”, Vergi Sorunları Dergisi, 168, 67-78. Başak, L. (2002b). “Yabancı Ülke Kuruluşlarının Türkiye’de Faaliyet Gösteren İrtibat Bürolarının Kurumlar Vergisi Kanunu Karşısındaki Durumu-I”, Vergi Sorunları Dergisi, 167, 100-115. Başak, L. (2012). “Kurumlar Vergisi Tevkifatı İle İlgili Olarak Uygulamada Karşılaşılan Sorunlu Bir Husus ve Çözüm Önerisi”, Vergi Sorunları Dergisi, 280, 63-68. Başak, L. (2010). “Yurtdışında Yerleşik Adi veya Kollektif Şirketlerce Türkiye’de Açılan Şubeler Kurumlar Vergisi Mükellefi Midir?”, Vergi Sorunları Dergisi, 265, (http://www.vergisorunlari.com.tr/makale_yazdir.aspx?makaleno=2915 25 Kasım 2015’te erişildi). Batırel, Ö. F. (1990). “Çifte Vergilemeyi Önleme Konusunda OECD Model Antlaşması ve Kurumlar Vergisi Uyumu”, Vergi Dünyası Dergisi, 111, (http://www.vergidunyasi.com.tr/Makaleler/819 , 18 Mart 2018’de erişildi). Bilici, N. (2014). Türk Vergi Sistemi, Savaş Yayınevi, Ankara. Bilici, N. (2015). Vergi Hukuku, Savaş Yayınevi, Ankara. Çamlıca, M. (1996). “Uluslararası Vergiden Kaçınma, Vergi Kaçakçılığı ve Vergi ANLAŞMALARININ İstismarı”, Vergi Sorunları Dergisi, 93, (http://www.vergisorunlari.com.tr/makale_yazdir.aspx?makaleno=3435 25 Kasım 2015’te erişildi). Değirmencioğlu, C. (2013). “Kontrol Edilen Yabancı Kurum Kazancının Zararlı Vergi Rekabetine Etkisi”, Mali Çözüm Dergisi, 119, 163-170. Dündar, M. ve Türkiş, İ. (1995). “Yurtdışında Yapılan İnşaat, Onarım, Montaj ve Teknik Hizmetlerden Sağlanan Kazançlarla İlgili Kurumlar Vergisi İstisnası Uygulamasında Karşılaşılması Muhtemel Sorunların Tespiti ve Çözüm Önerileri”, Vergi Sorunları Dergisi, 86, (http://www.vergisorunlari.com.tr/makale.aspx?makaleno=3541 23 Kasım 2015’te erişildi). Ekinci, F. (2007). “5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nda Vergi Güvenlik Müesseselerine İlişkin Yeni Düzenlemeler”, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17, (http://birimler.dpu.edu.tr/app/views/panel/ckfinder/userfiles/17/files/DERG_/17/288-296.pdf 19 Kasım 2015’te erişildi). Erdoğan, E. (2011). “5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu Kapsamında Yurtdışı İştirak Hisselerinin Elden Çıkarılmasına İlişkin İstisna Uygulaması ve Yasal Düzenleme Gerektiren Noktalar”, Vergi Dünyası Dergisi, 363, 132-137. Gelir İdaresi Başkanlığı, http://www.gib.gov.tr/sites/default/files/fileadmin/CifteVergilendirme/cifte_vergilendirme.htm , 20 Kasım 2015’te erişildi. Gençyürek, L. (2000). “Kurumlar Vergisi Kanunu’nda Örtülü Sermaye”, Vergi Sorunları Dergisi, 141, 44-48. Gülçiçek, A. (2008). “Dar Mükellefiyete Tabi Kurumlara Yapılan Ödemelerin Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 30. Maddesi Kapsamında Değerlendirilmesi”, Vergi Sorunları Dergisi, 240, (http://www.vergisorunlari.com.tr/makale/dar-mukellefiyete-tabi-kurumlara-yapilan-odemelerin-kurumlar-vergisi-kanununun-30-madde-kapsaminda-degerlendirilmesi/2271 30 Kasım 2015’te erişildi). Güngör, A. F. (1997). “Uluslararası Hukuksal Cifte Vergilendirmenin Önlenmesi ve Türkiye Uygulaması”, Vergi Dünyası Dergisi, 190, 30-38. Güzel, B. (1997). “Uluslararası Vergi Anlaşmaları Kapsamında Temettülerin Vergilendirilmesi-I”, Vergi Sorunları Dergisi, 107, (http://www.vergisorunlari.com.tr/makale_yazdir.aspx?makaleno=3179 25 Kasım 2015’te erişildi). Kavan, A. (2013). “Yurtdışında Yapılan İnşaat, Onarım, Montaj İşleri İle Teknik Hizmetlerden Sağlanan Kazançlara İlişkin Kurumlar Vergisi İstisna Uygulaması”, Vergi Sorunları Dergisi, 292, 62-68. Kırbaş, S. (2015). Vergi Hukuku, Siyasal Kitabevi, Ankara. Koçak, B. (2013). “Yurtdışı İştirak Kazancının Kontrol Edilen Yabancı Kurumlarca Hangi Dönem Elde Edildiğinin Önemi”, Vergi Sorunları Dergisi, 298, 52-59. Mcintyre, M. J. (2003). Legal Nature and Effect of Tax Treaties, Int’l Tax. Öner, E. (2015). Türk Vergi Sistemi, Seçkin Kitabevi, Ankara. Öner, C. (2014). “Dar Mükellefiyette Ticari Kazancın Türkiye’de Elde Edilmiş Sayılmadığı Haller Üzerine”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 63/2, 365-395. Öz, E. (1999). “Dar Mükellef Kurumlara Ödenen Serbest Meslek Ödemelerinin Kurumlar Tevkifatı ve Katma Değer Vergisi Karşısındaki Durumu”, Vergi Dünyası Dergisi, 219, (http://www.vergidunyasi.com.tr/Makaleler/2218 , 18 Mart 2018’de erişildi). Pehlivan, S. ve Gökbunar, A. R. (2010). “Ülkemizde Transfer Fiyatlandırmasının Yol Açtığı Tahmini Kurumlar Vergisi Kaybı”, Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 17/1, 99-120. Saraçoğlu, F. ve Kaya, E. (2006). “Yeni Kurumlar Vergisi Kanunu ve Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı”, Vergi Sorunları Dergisi, 216, (http://www.vergisorunlari.com.tr/makale_yazdir.aspx?makaleno=1940 20 Kasım 2015’te erişildi). Tokmakkaya, M. (1996). “Uluslararası Vergi Anlaşmaları ve Türkiye Uygulaması”, Vergi Dünyası Dergisi, 182, (http://www.vergidunyasi.com.tr/Makaleler/1604 19 Nisan 2017’de erişildi). Tuğlu, A. (2001). “Dar Mükellef Kurumların Elde Ettiği Gelirlerde Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 24. maddesine Göre Yapılan Vergileme”, Vergi Dünyası Dergisi, 243, (http://vergidunyasi.com.tr/dergiler.php?id=2777 27 Kasım 2015’te erişildi). Tuncer, S. (1974). Çifte Vergileme ve Milletlerarası Vergi Anlaşmaları, Ankara. Ufuk, M. T. (2011). “Yurtdışı İştirak Kazançları İstisnası”, Vergi Dünyası Dergisi, 354, 21-24. Uyanık, N. K. (2009). “Mükelleflerin Yurtdışı Faaliyetlerinin Vergi İnceleme Yetkisi Açısından Değerlendirilmesi”, Vergi Dünyası Dergisi, 331, (http://www.vergidunyasi.com.tr/Makaleler/4922 , 18 Mart 2018’de erişildi). Vural, İ. (2006). “Yeni Kurumlar Vergisi Kanunu Tasarısına Göre Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı”, Vergi Sorunları Dergisi, 212, 77-87. Yağmur, M. C. (2013). “Yurtdışında Ödenen Kurumlar Vergisinin Mahsubu ve Özellik Arz Eden Hususlar”, Vergi Sorunları Dergisi, 300, 125-129. www.gib.gov.tr , 13 Aralık 2015’te erişildi. Kurumlar Vergisi Kanunu (13 Haziran 2006). Resmi Gazete, 5520/ 26205. Gelir Vergisi Kanunu (31 Aralık 1960). Resmi Gazete, 193/10700. Vergi Usul Kanunu (4 Ocak 1961). Resmi Gazete, 213/ 10703, 10704, 10705.
Birincil Dil tr
Konular İşletme
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Yazar: Zeynep Demirci (Sorumlu Yazar)
Kurum: İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ

Bibtex @araştırma makalesi { pausbed440225, journal = {Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi}, issn = {1308-2922}, eissn = {2147-6985}, address = {Pamukkale Üniversitesi}, year = {2018}, volume = {}, pages = {379 - 393}, doi = {10.30794/pausbed.440225}, title = {Uluslararası Vergi Anlaşmaları Kapsamında Kurumlar Vergisi Sorunsalının Değerlendirilmesi}, key = {cite}, author = {Demirci, Zeynep} }
APA Demirci, Z . (2018). Uluslararası Vergi Anlaşmaları Kapsamında Kurumlar Vergisi Sorunsalının Değerlendirilmesi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (32), 379-393. DOI: 10.30794/pausbed.440225
MLA Demirci, Z . "Uluslararası Vergi Anlaşmaları Kapsamında Kurumlar Vergisi Sorunsalının Değerlendirilmesi". Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (2018): 379-393 <http://dergipark.gov.tr/pausbed/issue/38315/440225>
Chicago Demirci, Z . "Uluslararası Vergi Anlaşmaları Kapsamında Kurumlar Vergisi Sorunsalının Değerlendirilmesi". Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (2018): 379-393
RIS TY - JOUR T1 - Uluslararası Vergi Anlaşmaları Kapsamında Kurumlar Vergisi Sorunsalının Değerlendirilmesi AU - Zeynep Demirci Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.30794/pausbed.440225 DO - 10.30794/pausbed.440225 T2 - Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 379 EP - 393 VL - IS - 32 SN - 1308-2922-2147-6985 M3 - doi: 10.30794/pausbed.440225 UR - http://dx.doi.org/10.30794/pausbed.440225 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Uluslararası Vergi Anlaşmaları Kapsamında Kurumlar Vergisi Sorunsalının Değerlendirilmesi %A Zeynep Demirci %T Uluslararası Vergi Anlaşmaları Kapsamında Kurumlar Vergisi Sorunsalının Değerlendirilmesi %D 2018 %J Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi %P 1308-2922-2147-6985 %V %N 32 %R doi: 10.30794/pausbed.440225 %U 10.30794/pausbed.440225
ISNAD Demirci, Zeynep . "Uluslararası Vergi Anlaşmaları Kapsamında Kurumlar Vergisi Sorunsalının Değerlendirilmesi". Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 32 (Temmuz 2018): 379-393. http://dx.doi.org/10.30794/pausbed.440225