ÇOCUK CİNSEL İSTİSMARINI BİLDİRİMİNE YÖNELİK ÖĞRETMEN TUTUM ÖLÇEĞİ'NİN GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI

Münevver CAN YAŞAR [1] , Nezahat Hamiden KARACA [2] , Ümit Ünsal KAYA [3]

51 57

Çocuklar, tüm canlılar içinde korunmaya en çok gereksinimi olan varlıklardır. Çocukluk döneminde çocuğa yönelik cinsel istismar en çok karşılaşılan ancak çözümü bir o kadar zor olan sorunlar arasındadır. Cinsel istismar öncelikle aile ortamında ortaya çıkan ancak süreç içerisinde çocuk bakımından sorumlu olan diğer ortamlarda da kendini gösteren bir sorundur. Bu nedenle çocukların ev ortamı dışında en çok zaman geçirdikleri yer olan okul ortamı, istismara uğrayan çocukların tespit edilmesi ve istismarın önlenmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Öğretmenlerin önleme çalışmaları ile birlikte istismara uğramış çocuğu belirleme, değerlendirme ve ilgili birimlere yönlendirme görevlerini üstlenmeleri gerekmektedir. Bu noktadan hareketle araştırma, Çocuk Cinsel İstismarını Bildirimine Yönelik Öğretmen Tutum Ölçeği'nin Türkçe’ye uyarlanması amacıyla yapılmıştır. Genel tarama modelindeki araştırmanın evrenini Afyonkarahisar merkez ilçelerinde Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı anaokulları ve ilkokullarda görev yapan öğretmenler oluşturmuştur. Örneklemine ise 2016-2017 eğitim-öğretim yılında Afyonkarahisar İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı anaokulları ve ilkokullarda görev yapan 484 öğretmen dahil edilmiştir. Araştırmada, Walsh, Rassafiani, Mathews, Farrel ve Butler (2010) tarafından geliştirilen “Çocuk Cinsel İstismarını Bildirimine Yönelik Öğretmen Tutum Ölçeği”nin (Teachers’ Reporting Attitude Scale for Child Sexual Abuse: TRAS-CSA) Türkçe’ye uyarlama çalışmasının ilk aşamasında, Türkçeye çevirisi yapılan ölçme aracının kapsam geçerliği ve Türk kültürüne uygunluğu için uzman görüşüne başvurulmuştur. Sonraki aşamada 60 okul öncesi ve sınıf öğretmenine pilot uygulama gerçekleştirilmiştir. Bu uygulama sonucunda, değerlendirme ölçütlerine ilişkin madde analizi yapılmış ve bireyleri ayırt etmede yetersiz olduğu görülen üç madde çıkartılarak 21 maddeden oluşan ölçek 18 madde olarak düzenlenmiştir. Ayrıca madde toplam korelasyonuna bakılmış ve yeterli düzeyde olduğu belirlenmiştir. Düzenlenen ölçek örneklem grubuna (484 okul öncesi ve sınıf öğretmenine) uygulanmıştır. Örneklem yeterliliği için KMO (Kaiser-Meyer-Olkin Measure of Sampling Adequacy) değerine bakılmıştır. Faktör analizi sonucunda dört faktörlü yapıya dönüştürülen ölçeğin, madde toplam korelasyonunun yeterli düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Araştırmanın sonucunda elde edilen bulgular doğrultusunda, “Çocuk Cinsel İstismarını Bildirimine Yönelik Öğretmen Tutum Ölçeği”nin, okul öncesi ve sınıf öğretmenlerinin çocuk cinsel istismarını bildirime yönelik tutumlarını belirlemede geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu belirlenmiştir. 

Okul öncesi öğretmeni, sınıf öğretmeni, cinsel istismar, Bildirim yükümlülüğü
  • Baginsky, M. (2003). Newly qualified teachers and child protection: Asurvey of theirviews, training and experiences. Child Abuse Review, 12(2), 119-127.Berkmen, B. ve Okray, Z.(2015). Çocuk istismarı ölçeği’nin Türkçe’ye çevirisi, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 1(2),242-254.Ersanlı, K., Yılmaz, M., & Özcan, K. (2013). Algılanan Duygusal İstismar Ölçeği (ADİÖ): Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 32(1), 147-164Can Yaşar, M., İnal Kızıltepe, G., & Kandır, A. (2014). Öğretmen adaylarının çocuklardaki fiziksel istismar belirtilerine ilişkin farkındalıkları. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 7(3), 286- 303.Can Yaşar, M., Şenol, F.B., & Akyol, T. (2015). Öğretmen adaylarının çocuğa yönelik cinsel istismar tutumlarının incelenmesi. Hacettepe University Faculty of Health and Sciences Journal, 1(2), 228-241.Croosson Tower, C. (2003). The role of educators in preventing and responding to child abuse and neglect. Child Abuse and Neglect User Manual Series. U.S. Department of Health and Human Services. Web: http://www.childwelfare.gov/pubs/usermanuals/educator/educator.pdf. Erişi Tarihi: 26 Mart 2017. Dube, S.R., Anda, R.F., Whitfield, C.L., Brown, D.W., Felitti, V.J., Dong, M., & Giles, W.H. (2005). Long-term consequences of childhood sexual abuse by gender of victim. American Journal of Preventive Medicine, 28(5), 430-438.Dunne, M. P., Purdie, D. M., Cook, M. D., Boyle, F. M., & Najman, J. M. (2003). Is child sexual abuse declining? Evidence from a population-based survey of men and women in Australia. Child Abuse & Neglect, 27(2), 141-152.Eren Gümüş, A. (2017). Çocuk cinsel istismarı şüphesinin bildirimi öncesinde çocukla yapılacak ilk görüşme. Klinik Psikiyatri, 20, 45-58Erol, D. (2007). Okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin çocuklardaki fiziksel istismar belirtilerine ilişkin farkındalık (Eskişehir il örneği). Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.Farrell, A., & Walsh, K. (2010). Working together for Toby: Early childhood student teachers engaging in collaborative problem-based learning around child abuse and neglect. Australasian Journal of Early Childhood, 35(4), 53-62.Field, A. (2000). Discovering statistic using SPSS for Windows. London: Thousand Oak New Delhi:Sage Publications.Finkelhor, D. (1994). Current information on the scope and nature of child sexual abuse. The Future of Children, 4(2), 31-53.He, J. & Van de Vijver, F. (2012). Bias and equivalence in cross-cultural research. Online Readings in Psychology and Culture, 2(2). doi: 10.9707/2307-0919.1111.Kara, B., Biçer, Ü., & Gökalp, A.S. (2004). Çocuk istismarı. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi, 47, 140-151.Karasar, N. (2007). Bilimsel araştırma yöntemi. (17. Baskı). İzmir: Nobel Yayınevi.Kenny, M.C. (2004). Teachers’ attitudes toward and knowledge of child maltreatment. Child Abuse & Neglect, 28(12), 1311-1319.Koca, M. (2012). Çocuk istismarında ihbar yükümlülğü, İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 3(1), 113-128.Koç, F., Aksit, S., Tomba, A., Aydın, C., Kotuoğlu, G., Korkmaz Çetin, S., Aslan, A., Halıcıoğlu, O., Erşahin, Y., Turhan, T., Çelik, A., Şenol, E., Kara, S. & Solak, U. (2012). Çocuk ihmali ve istismarı olgularımızın demografik ve klinik özellikleri: Ege üniversitesi çocuk koruma biriminin bir yıllık deneyimi. Türk Pediatri Araştırmaları, 47, 119-124.Krishnan, S., Syahirah N.F., Syahirah, N., & Amira, N. (2017). Study on child sexual abuse. Human Resource Management Research 7(1), 38-42 doi:10.5923/j.hrmr.20170701.05Leetch, A.N. & Woolridge, D. (2013). Emergency department evaluation of child abuse. Emergency Medicine Clinics on North America, 31(3), 853-873.May-Chahal, C. & Cawson, P. (2005). Measuring child maltreatment in the United Kingdom: A study of the prevalence of child abuse and neglect. Child Abuse & Neglect, 29(9), 969-984.Polat, O. (2001). Çocuk ve şiddet. İstanbul: Der Yayınları.Ross, A.H. & Juarez, C.A. (2014). A brief history of fatal child maltreatment and neglect. Forensic Sci Med Pathol, 10, 413-422.Seth, R. & Srivastava, R.N. (2017) Child Sexual Abuse: Management and prevention, and protection of children from Sexual Offences (POCSO) Act, Indian Pediatrics 54: 949. https://doi.org/10.1007/s13312-017-1189-9Thorndike, R.M. & Thorndike-Christ, T. (2009). Measurement and evaluation in psychology and education. Prentice Hall Publications.Tugay, D. (2008). Öğretmenlerin çocuk istismarı ve ihmaline yönelik farkındalık düzeyleri. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.Walsh, Kerryann M. and Rassafiani, Mehdi and Mathews, Benjamin P. and Farrell, Ann and Butler, Desmond A. (2010) Teachers’ attitudes toward reporting child sexual abuse : problems with existing research leading to new scale development. Journal of Child Sexual Abuse, 19(3). 310-336. WHO World Health Organization (2017). Responding to children who have been sexually abused. WHO Clinical Guidelines. Geneva: World Health Organization. Wurtele, Sandy K. & Schmitt, A. (1992). Child care workers' knowledge about reporting suspected child sexual abuse. Child Abuse & Neglect, 16(3), 385-390.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Yazar: Münevver CAN YAŞAR

Yazar: Nezahat Hamiden KARACA

Yazar: Ümit Ünsal KAYA (Sorumlu Yazar)
Kurum: Afyon Kocatepe University, Faculty of Education, Department of Early Childhood Education
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { pesausad410611, journal = {PESA Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi}, issn = {2528-9950}, eissn = {2149-8385}, address = {Politik Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi}, year = {}, volume = {4}, pages = {265 - 273}, doi = {}, title = {ÇOCUK CİNSEL İSTİSMARINI BİLDİRİMİNE YÖNELİK ÖĞRETMEN TUTUM ÖLÇEĞİ'NİN GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI}, key = {cite}, author = {KAYA, Ümit Ünsal and KARACA, Nezahat Hamiden and CAN YAŞAR, Münevver} }
APA CAN YAŞAR, M , KARACA, N , KAYA, Ü . (). ÇOCUK CİNSEL İSTİSMARINI BİLDİRİMİNE YÖNELİK ÖĞRETMEN TUTUM ÖLÇEĞİ'NİN GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI. PESA Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4 (2), 265-273. Retrieved from http://dergipark.gov.tr/pesausad/issue/38657/410611
MLA CAN YAŞAR, M , KARACA, N , KAYA, Ü . "ÇOCUK CİNSEL İSTİSMARINI BİLDİRİMİNE YÖNELİK ÖĞRETMEN TUTUM ÖLÇEĞİ'NİN GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI". PESA Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi 4 (): 265-273 <http://dergipark.gov.tr/pesausad/issue/38657/410611>
Chicago CAN YAŞAR, M , KARACA, N , KAYA, Ü . "ÇOCUK CİNSEL İSTİSMARINI BİLDİRİMİNE YÖNELİK ÖĞRETMEN TUTUM ÖLÇEĞİ'NİN GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI". PESA Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi 4 (): 265-273
RIS TY - JOUR T1 - ÇOCUK CİNSEL İSTİSMARINI BİLDİRİMİNE YÖNELİK ÖĞRETMEN TUTUM ÖLÇEĞİ'NİN GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI AU - Münevver CAN YAŞAR , Nezahat Hamiden KARACA , Ümit Ünsal KAYA Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - DO - T2 - PESA Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 265 EP - 273 VL - 4 IS - 2 SN - 2528-9950-2149-8385 M3 - UR - Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 PESA Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi ÇOCUK CİNSEL İSTİSMARINI BİLDİRİMİNE YÖNELİK ÖĞRETMEN TUTUM ÖLÇEĞİ'NİN GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI %A Münevver CAN YAŞAR , Nezahat Hamiden KARACA , Ümit Ünsal KAYA %T ÇOCUK CİNSEL İSTİSMARINI BİLDİRİMİNE YÖNELİK ÖĞRETMEN TUTUM ÖLÇEĞİ'NİN GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI %D 2018 %J PESA Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi %P 2528-9950-2149-8385 %V 4 %N 2 %R %U
ISNAD CAN YAŞAR, Münevver , KARACA, Nezahat Hamiden , KAYA, Ümit Ünsal . "ÇOCUK CİNSEL İSTİSMARINI BİLDİRİMİNE YÖNELİK ÖĞRETMEN TUTUM ÖLÇEĞİ'NİN GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI". PESA Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi 4 / 2 265-273.