A Psychotherapy Tradition from Past to Today Specific to al-Tanukhi and al- Udeydan: Works on "al-Farac ba'de's-shiddah"
"عادة العلاج النفسي في التنوخي والعُديدان من الماضي إلى الحاضر: المؤلفات في "الفرج بعد الشدة
et-Tenûhi ve el-Udeydân Özelinde Dünden Bugüne Bir Psikoterapi Geleneği: 'el-Ferac Ba’deş-Şidde' Konulu Eserler

Adnan Arslan [1]

99 182

The human body, which has a complex structure in terms of physiology, has been

subject to various diseases during one’s life, and the human soul, which is embellished with more

intricate emotions and feelings than its own body, has become a different spiritual stress

destination throughout one’s life. The Islamic tradition, which recommended many different

treatment methods for body health, did not neglect the depressions and conditions of the soul,

which is more important than the body. In this regard, texts with "psychotherapy" content were

taken to be able to remain "resistant" in the face of difficulties in Islamic literature and to be

"healthy"in mood. The works of Tanûkhi and al-Udeydân, two important representatives of this

past "consolation" movement that has become tradition in this work, will be compared in terms of

content. Also, it will be investigated to what extent these works have applied some solution

suggestions reached by modern psychiatry in "depression" therapy.

 إنّ الروح التي تكوّن مزيجها من العواطف والمشاعر المعقدّة للغاية قد تصاب بمنغصات واضطرابات مختلفة

طوال الحياة كما يصاب جسم الإنسان الذي له بنيته المعقّدة من حيث وظائف الأعضاء بأمراض متنوّعة. التراث الطبي

الإسلامي الذي أوصى بالعديد من أنواع العلاج لصحة البدن، لم يهمل الاضطرابات التي تصيب الروح، وهي بدورها

أكثر أهمية من البدن. وفي هذا الصدد، ظهرت النصوص التي تحتوي على محتوى "العلاج النفسي" ليكون قادرا على

البقاء ومقاوما في مواجهة الصعوبات في الأدب الإسلامي. في هذه الورقة ستتم مقارنة أعمال التنوخي والعديدان، وهما

ممثلان هامان لحركة "التسرية" السابقة التي أصبحت تقليدا في هذا المجال، من حيث المضمون. وفي الوقت نفسه،

سيتم التحقيق في مدى تطبيقية هذه الأعمال لبعض اقتراحات الحل التي توصل إليها الطب النفسي الحديث في علاج

"الاكتئاب"


Fizyolojik açıdan kompleks bir yapıya sahip olan insan bedeni yaşam süresince değişik hastalıklara maruz kaldığı gibi bedeninden daha da girift duygular ve hissiyatla bezenmiş insan ruhu da değişik ruhî sıkıntılara hedef olmaktadır. Beden sağlığı için birçok değişik tedavi yöntemleri tavsiye eden İslam geleneği, bedenden daha önemli gördüğü ruhun bunalım ve hallerini ihmal etmemiştir. Bu konuda İslam literatüründe zorluklar karşısında kulun “dirençli” kalabilmesi, duygudurumunun “sağlıklı” sürdürülebilmesi için “psikoterapi” içerikli metinler kaleme alınmıştır. Bu çalışmada, gelenek halini alan bu “teselli” akımının geçmişten günümüze iki önemli temsilcisi olan Tenûhî ve el-Udeydân’ın eserleri içerik açısından karşılaştırılacaktır. Aynı zamanda bu eserlerin bir takım psikolojik bozuklukların terapisinde ne ölçüde katkısının olabileceği araştırılacaktır.        

  • Ak M., Eşen E., Özdengül F., “Mevlana Penceresinden Bilişsel Terapiler”, Bilişsel Davranışçı Psikoterapi ve Araştırmalar Dergisi, 3 (2014), 133-141. Alkayış M. F., Doğan A. T., “El-Ferec Ba’de’ş-Şidde’de Geçen Deyimler”, Turkish Studies, 3 (2011), 464-487. Altun, Rıza, “Dindarlık ve Depresyon İlişkisi”, International Journal of Humanities and Education, 1 (2015), 15-42. Aydın, Özlem (Güler), “Yaşamı Sürdürmede Dini İnancın Rolü”, (Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, 2011). Bower, G. Laura H., Bolton, S., “Why Are Rhymes Easy to Learn”, Journal Of Experimental Psycology, 82 (1969), 453-461. Cengil, Muammer, “Depresyonu Önlemede Dini İnancın Koruyucu Rolü” Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 2 (2003),129-152. Dein, Simon, ve Kımter, Nurten, “Din, Maneviyat Ve Depresyon: Tetkik Ve Tedavi İçin Öneriler”, Ekev Akademi Dergisi 58 (2014), 739-750. Ebû Abdullah b. Muhammed b. Muhammed el-Menbicî, (1929)Tesliyetu ehli’l-musâb, Mısır: Matbaatu’s-saâde,). el-Udeydân, Selva, Hakezâ hezemu’l-ye’s, www.ktibat.com Eryılmaz, Ali, “Pozitif Psikoterapiler”, Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 3 (2017), 346-362. et-Tenûhi, Kitâbu’l-ferac ba’deş-şidde, tah: Abbûd eş-Şalcî, c: 1-3, (Beyrut: Daru Sâdır, 1978). ez-Zemahşerî, Carullah Mahmûd b. Ömer b. Muhammed, Risâletên Ferîdetên li’z-Zemahşerî, tah: Hilal Nâcî, (Bağdat: el-Kayrevân li’n-Neşr, 2006). Gedük, Salih, “Kur’ân’da Müminlere Teselli, Moral Ve Motivasyon” (Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, 2015). Güleç, Gülcan, “Psikiyatrik Bozukluklar ve İntihar”, Türkiye Klinikleri Psychiatry-SpecialTopics, 3 (2016), 21-25. Gündüzöz, Soner, “Tenûhî”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, (Ankara: TDV Yayınları,1989). Güney, Nihal Şener, “Kur’an’da Psikolojik Sağlık”, (Yüksek lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, 2016). Hayati Hökelekli, Din Psikolojisi, (Ankara, TDV Yayınlan, 1993). Horozcu, Ümit, “Tecrübî Araştırmalar Işığında Dindarlık ve Maneviyat ile Ruhsal ve Bedensel Sağlık Arasındaki İlişki”, Milel Ve Nihal İnanç, Kültür ve Mitoloji Araştırmaları Dergisi, 1 (2010), 209-240. Izgar, Hüseyin, “Okul Yöneticilerinde Yalnızlık ve Depresyon Üzerine Bir İnceleme”, Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 1 (2009), 232-258. Karamustafalıoğlu O., Yumrukçal H., “Depresyon ve Anksiyete Bozuklukları”, Şişli Etfal Hastanesi Tıp Bülteni, 2 (2011), 65-74. Kocabaşoğlu, Neşe, “Anksiyete Bozukluklarına Genel Bir Bakış”, İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri, Sempozyum Dizisi, 62 (2008), 175-184. Kulaksızoğlu, Işın B., Tükel, R., Üçok, A., Yargıç İ., Yazıcı O., Psikiyatri, (İstanbul: İstanbul Üniversitesi Basım ve Yayınevi, 2009). Murphy Patrıcıa, e. vd. (çev: Uzm. Psk. Özlem Güler), “Klinik Depresyon Hastalarında Dini İnanç ve Uygulamaların Depresyon ve Umutsuzlukla İlişkisi”, AÜÝFD 2 (2007), 161-170. Nursi, Said, Barla Lahikası, (İstanbul: Envar Neşriyat, 2005). Sarı, Tuğba, “Pozitif psikoterapi: Gelişimi, temel ilke ve yöntemleri ve Türk kültürüne uygulanabilirliği”, The Journal of Happiness, Well-Being, 2 (2015), 182-203. Şimşek, Esin Uçak, “Bilişsel-Davranışçı Yaklaşımla Ve Rol Değiştirme Tekniğiyle Bütünleştirilmiş Film Terapisi Uygulamasının İşlevsel Olmayan Düşüncelere Ve İyimserliğe Etkisi”, (Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, 2003 ). Taftazânî, Sa’deddîn, Telhîs kitâbi miftâhi’l-ulûm, (Beyrut: el-Mektebetu’l-asriyye, 2010). Uğur, Müfit, “Duygudurum Bozuklukları”, İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikler Sempozyum Dizisi 62 (2008), 59-84. Yavuz, Ruhi, “Depresyonun Kliniği”, İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Depresyon, Somatizasyon ve Psikiyatrik Aciller Sempozyumu, (1999), 29-34.
  • http://www.who.int/mental_health/management/depression/en/ https://www.alarabiya.net/articles/2012/01/23/190083.html. http://www.traidnt.net/vb/traidnt1389627/. http://mybook4u.com/component/ars/auther/273?Itemid
Birincil Dil tr
Konular Sosyal Bilimler (Genel)
Dergi Bölümü Araştırma Makaleleri
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-3989-6612
Yazar: Adnan Arslan (Sorumlu Yazar)
Kurum: ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ, İLAHİYAT FAKÜLTESİ, TEMEL İSLAM BİLİMLERİ BÖLÜMÜ
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { rteuifd336394, journal = {Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi}, issn = {2147-0049}, eissn = {2147-2823}, address = {Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi}, year = {}, volume = {6}, pages = {211 - 233}, doi = {}, title = {et-Tenûhi ve el-Udeydân Özelinde Dünden Bugüne Bir Psikoterapi Geleneği: 'el-Ferac Ba’deş-Şidde' Konulu Eserler}, key = {cite}, author = {Arslan, Adnan} }
APA Arslan, A . (). et-Tenûhi ve el-Udeydân Özelinde Dünden Bugüne Bir Psikoterapi Geleneği: 'el-Ferac Ba’deş-Şidde' Konulu Eserler. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 6 (12), 211-233. Retrieved from http://dergipark.gov.tr/rteuifd/issue/32133/336394
MLA Arslan, A . "et-Tenûhi ve el-Udeydân Özelinde Dünden Bugüne Bir Psikoterapi Geleneği: 'el-Ferac Ba’deş-Şidde' Konulu Eserler". Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 6 (): 211-233 <http://dergipark.gov.tr/rteuifd/issue/32133/336394>
Chicago Arslan, A . "et-Tenûhi ve el-Udeydân Özelinde Dünden Bugüne Bir Psikoterapi Geleneği: 'el-Ferac Ba’deş-Şidde' Konulu Eserler". Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 6 (): 211-233
RIS TY - JOUR T1 - et-Tenûhi ve el-Udeydân Özelinde Dünden Bugüne Bir Psikoterapi Geleneği: 'el-Ferac Ba’deş-Şidde' Konulu Eserler AU - Adnan Arslan Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - DO - T2 - Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 211 EP - 233 VL - 6 IS - 12 SN - 2147-0049-2147-2823 M3 - UR - Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi et-Tenûhi ve el-Udeydân Özelinde Dünden Bugüne Bir Psikoterapi Geleneği: 'el-Ferac Ba’deş-Şidde' Konulu Eserler %A Adnan Arslan %T et-Tenûhi ve el-Udeydân Özelinde Dünden Bugüne Bir Psikoterapi Geleneği: 'el-Ferac Ba’deş-Şidde' Konulu Eserler %D 2018 %J Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi %P 2147-0049-2147-2823 %V 6 %N 12 %R %U
ISNAD Arslan, Adnan . "et-Tenûhi ve el-Udeydân Özelinde Dünden Bugüne Bir Psikoterapi Geleneği: 'el-Ferac Ba’deş-Şidde' Konulu Eserler". Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 6 / 12 211-233.