Cilt 10, Sayı 19, Sayfalar 38 - 54 2017-07-17

Atasözlerinin Kaynağı, Özellikleri ve Geleneksel Türk Tiyatrosunda Kullanımı Üzerine Bir İnceleme

Müşerref Öztürk Çetindoğan [1]

132 151

Öz

Atasözleri, dilde yaratılan ve bir toplumun ortak belleğinin göstergesi olan söz dizimleridir. İnsanın kültürel belleğinin taşıyıcısı olmasıyla yüceltilen atasözleri, halkın sözü kabul edilir. Nesilden nesile aktarılan bu sözler, ders verici, öğretici ve uyarıcı işleve sahiptir. İnsanın sosyal çevresiyle ve toplumla olan ilişkisini konu edinen bu kalıplaşmış sözler, sözü araç olarak kullanan tiyatro sanatında da sıkça kullanılır. Gündelik konuşmaya benzeyen fakat bu konuşmalar arasında seçme yapan tiyatro yazını, bir düşünceyi seyirciye aktarmanın kısa yolu olarak atasözlerine başvurur. Antik Yunan’dan günümüz tiyatrosuna kadar izi sürülebilecek bu yaklaşımda, atasözleri aracılığıyla halka (seyirciye) seslenme, öğretici ya da ders verici olma gibi amaçlar hedeflenmektedir. Dolayısıyla bu çalışma, kendi kültürümüzden doğan Karagöz ve Ortaoyunu geleneğinde kullanılan atasözlerinin, konuşma örgüsü içindeki işlevini incelemektedir.

Anahtar Kelimeler: Atasözü, Dil, Diyalog, Tiyatro, Geleneksel Türk Tiyatrosu

Atasözü,Dil,Diyalog,Tiyatro,Geleneksel Türk Tiyatrosu
  • Aksan, D., (1993). Türkçenin Gücü, Bilgi Yayınları, Ankara.
  • Aksan, D., (2015). Her Yönüyle Dil, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara.
  • Aksoy, Ö.A., (1988). Atasözleri ve Deyimler, İnkılap Kitabevi Yayınları, İstanbul.
  • Boratav, Prof.P.N., (1978). Türk Halk Edebiyatı, Gerçek Yayınları, İstanbul.
  • Bütün Dünya Dergisi, (1949). Nebioğlu Yayınları, İstanbul.
  • Çapan, C., (1992). Değişen Tiyatro, Metis Yayınları, İstanbul.
  • Elçin, Prof.Dr. Ş., (1981). Halk Edebiyatına Giriş, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara.
  • Elçin, Prof.Dr. Ş., (1997). “Türk Dilinde Atalar Sözü”, Halk Edebiyatı Araştırmaları II, Hacettepe Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, C.1, Sayı:2, Ankara.
  • Karaalioğlu, S.K., (1980). Türk Edebiyatı Tarihi, İnkılap ve Aka Kitabevi Yayınları, İstanbul.
  • Kudret, C., (1969). Karagöz C.II, Bilgi Yayınları, Ankara.
  • Kudret, C., (1992). Karagöz C.I, Bilgi Yayınları, Ankara.
  • Kudret, C., (1994). Ortaoyunu C.I, İnkılap Kitabevi Yayınları, İstanbul.
  • Meydan Larousse, (1969). C.I, Meydan Yayınları, İstanbul.
  • Oy, A., (1972). Tarih Boyunca Türk Atasözleri, Gül Matbaası Yayınları, İstanbul.
  • Par, A.H., (1984). Osmanlıca-Türkçe Sözlük, Serhat Yayınları, İstanbul.
  • Thomson, G., (1990). Aiskhylos ve Atina, Mehmet Doğan (çev.), Payel Yayınları, İstanbul.
  • Tuncay, M., (2004). Müsahipzade Celal Tiyatrosu’nda Osmanlı Tavrı, Boğaziçi Üniversitesi Yayınları, İstanbul.
  • Türkçe Sözlük, (1998). Türk Dil Kurumu Yayınları, Cilt I-II, Ankara.
Konular Sosyal ve Beşeri Bilimler
Yayımlanma Tarihi Mayıs-Haziran
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Yazar: Müşerref Öztürk Çetindoğan
E-posta: muserrefcetindogan@sdu.edu.tr
Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Sahne Sanatları Bölümü
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { sduarte304341, journal = {Art-e Sanat Dergisi}, issn = {}, address = {Süleyman Demirel Üniversitesi}, year = {2017}, volume = {10}, pages = {38 - 54}, doi = {10.21602/sduarte.304341}, title = {Atasözlerinin Kaynağı, Özellikleri ve Geleneksel Türk Tiyatrosunda Kullanımı Üzerine Bir İnceleme}, language = {tr}, key = {cite}, author = {Öztürk Çetindoğan, Müşerref} }
APA Öztürk Çetindoğan, M . (2017). Atasözlerinin Kaynağı, Özellikleri ve Geleneksel Türk Tiyatrosunda Kullanımı Üzerine Bir İnceleme. Art-e Sanat Dergisi, 10 (19), 38-54. DOI: 10.21602/sduarte.304341
MLA Öztürk Çetindoğan, M . "Atasözlerinin Kaynağı, Özellikleri ve Geleneksel Türk Tiyatrosunda Kullanımı Üzerine Bir İnceleme". Art-e Sanat Dergisi 10 (2017): 38-54 <http://dergipark.gov.tr/sduarte/issue/30456/304341>
Chicago Öztürk Çetindoğan, M . "Atasözlerinin Kaynağı, Özellikleri ve Geleneksel Türk Tiyatrosunda Kullanımı Üzerine Bir İnceleme". Art-e Sanat Dergisi 10 (2017): 38-54
RIS TY - JOUR T1 - Atasözlerinin Kaynağı, Özellikleri ve Geleneksel Türk Tiyatrosunda Kullanımı Üzerine Bir İnceleme AU - Müşerref Öztürk Çetindoğan Y1 - 2017 PY - 2017 N1 - doi: 10.21602/sduarte.304341 DO - 10.21602/sduarte.304341 T2 - Art-e Sanat Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 38 EP - 54 VL - 10 IS - 19 SN - -1308-2698 M3 - doi: 10.21602/sduarte.304341 UR - http://dx.doi.org/10.21602/sduarte.304341 Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 Art-e Sanat Dergisi Atasözlerinin Kaynağı, Özellikleri ve Geleneksel Türk Tiyatrosunda Kullanımı Üzerine Bir İnceleme %A Müşerref Öztürk Çetindoğan %T Atasözlerinin Kaynağı, Özellikleri ve Geleneksel Türk Tiyatrosunda Kullanımı Üzerine Bir İnceleme %D 2017 %J Art-e Sanat Dergisi %P -1308-2698 %V 10 %N 19 %R doi: 10.21602/sduarte.304341 %U 10.21602/sduarte.304341