Yıl 2013, Cilt 17, Sayı 1, Sayfalar 49 - 59 2014-07-12

Erzincan ve Çevresinde Yayılış Gösteren Doğal Gül ( Rosa L.) Taksonları

Mustafa KORKMAZ [1] , Hasan ÖZÇELİK [2] , Ali KANDEMİR [3] , Veli İLHAN [4]

149 517

Roses (Rosa L. ) is known as the genus of fragrant, nice-looking plants of Rosaceae family. Rosa which has a history older than the history of humanity, due to the alluring beauty and nice- smell were cultivated and used throughout the ages
Güller (Rosa L. spp.) Rosaceae familyasının hoş kokulu, güzel görünüşlü bitkilerinin cinsi olarak bilinir. İnsanlık tarihinden daha eski bir geçmişe sahip olan gül, güzel kokusu ve cezbedici güzelliğiyle çağlar boyunca insanlar tarafından yetiştirilmiş ve kullanılmıştır. Bu çalışmada, Erzincan ve çevresinde doğal yayılışı olan Rosa taksonlarının envanteri hazırlanmıştır. Erzincan; Doğu, Kuzeydoğu ve İç Anadolu bölgelerinin kesiştiği bir noktada ve B7 karesinde yer almaktadır. Floristik açıdan oldukça zengin bir ilimizdir. Alanda doğal olarak yetişen gül taksonlarını belirlemek amacıyla yapılan bu çalışma kapsamında araziden topladığımız örneklerin teşhisleri yapılmıştır. Ayrıca konu ile ilgili literatür taranarak ilgili alandan doğal gül örnekleri toplayan araştırmacıların kayıtları belirlenmiştir.Çalışmalar sonucu alanda 17 gül taksonunun yetiştiği belirlenmiştir. Bugüne kadar Erzincan civarından 11 araştırmacı tarafından 94 farklı lokaliteden doğal gül örneği toplanmıştır. Genellikle 1200-2500 m arasında dikey yayılış gösteren cinsin bu taksonlarından 6'sı İran-Turan, 4'ü Avrupa-Sibirya elementidir. 5'i çok bölgeli; 2 taksonun da fitocoğrafi bölgesi bilinmemektedir. Bu taksonlardan bir tür (R. pisiformis (Christ) D. Sosn) endemiktir. Taksonlardan 4'ü ise dar yayılışlıdır. Genellikle 6.ve 7. aylarda çiçeklenen taksonların yaygın habitatları ve kayaları arasında volkanik kayalık yamaçlar, yol kenarları, step ve mer'a vejetasyonu, jipsli ve konglomeralı araziler yer almaktadır. R. beggeriana Schrenk Kemah ve Kemaliye ilçelerinde bolca yetişen ve yetiştirilen meyve, boya ve peyzaj açısından ekonomik önemi yüksek olan bir türdür. Türkiye Florası'ndaki toplam 24 doğal Rosa türünden 15 türe ait 17 taksonun Erzincan ve çevresinde yetişmesi, alanın Rosa taksonları bakımından önemli bir çeşitlilik merkezi olduğunu göstermektedir. Keşiş ve Munzur dağları civarı cinsin alandaki en önemli çeşitlilik merkezidir.
  • Aghamirov, U.M., Farzaliev, VS. 2005. Evaluation of
  • Five Introduced Rose Species in Azerbaijan. Proceddings of the I. International Rose Hip Conference, Acta Horticulturae, 690, 49-55. Alp, Ş. 2007. Van Kenti ve Çevresindeki Geleneksel
  • Konut Bahçelerinde Kullanılan Bitki Materyallerinin Belirlenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Bilimleri Dergisi, 17(1), 1-6. Anşin, A., Merev, N., Gerçek, Z. 1987. Doğu Karadeniz
  • Bölgesinde Yetişen Doğal Rosa L. Taksonlarının Sistematik Araştırılması, Doğa Türk Tarım ve Ormancılık Dergisi, ve 11(1), 17-29. Palinolojik Yönden Başer, KHC., Kürkçüoğlu, M., Konur, O.Z. 1990.
  • Production and Properties of Turkish Rose Oil, TAB Bulletin. 4, 13-15. Baytop, T., 2001. Türkiye’de Eski Bahçe Gülleri, T.C.
  • Kültür Bakanlığı Yayınları, No: 2593.
  • Boissier, E., 1872. Flora Orientalis, Genevae.
  • Çelik, F., Kazankaya, A., Doğan, A., Oğuz, İ.H., Ekincialp, A. 200 Kuşburnu (Rosa spp) Tiplerinde C Vitamini İçeriğine Farklı Rakımların Etkileri, II. Ulusal Üzümsü Meyveler Sempozyumu, 14-16 Eylül, Tokat, 313-316. Cuizhi, G., Tseue-Chih, K., Robertson, K.R., 2003. Rosa
  • Linnaeus, Sp. Pl. 1: 491.1753., Flora of China, 9, s. 339-3
  • Davis, P.H. (ed.) 1965–1985. Flora of Turkey and the East Aegean Islands, Vol.1–9, Edinburgh Univ. Press, Edinburgh.
  • Ercişli, S., 2005. Rose (Rosa spp.) Germplasm
  • Resources of Turkey, Genetic Resources and Crop Evolution, 52, 787-795. Gleason, H.A., 1963. The New Britton and Brown
  • Illustrated Flora of the Northeastern United States and Adjacent Canada, Vol. 2, The New York Botanical Garden, New York. Kandemir, A., Türkmen, Z. 2008. The Flora of
  • Üzümlü-Sakaltutan (Erzincan - Gümüşhane), Turk. J. Bot., 32, 265–304. Kandemir, A. 2012. Erzincan’ın Endemik Bitkileri ve Tehditleri, Biyolojik Çeşitlilik Sempozyumu, Ankara, 108
  • Kaya, Y. ,1996. Tercan Çevresi ile Şengül (Erzincan) ve Bağırbaba (Tunceli) Dağlarının Florası, Turk J. Bot., 20, 75 – 98.
  • Kazaz, S., Baydar, H., Erbaş, S. 2009. Variations in
  • Chemical Compositions of R. damascena Mill. and R. canina L. Fruits. Czech Journal of Food Science, 27(3), 178-1
  • Korkmaz, M., Özçelik, H. 2011. Economic
  • Importances of Gypsophila L., Ankyropetalum Fenzl and Saponaria L. (Caryophyllaceae) Taxa of Turkey. African journal of Biotechnology, 10(47), 9533-9541.
  • Mandenova, I.P., 1970. A Revision of Rosa in Turkey,
  • Notes R.B.G. Edinburgh, 30, 327-340. Mortan, K. 1991. 1991-2006. Erzincan Stratejik Planı,
  • Teknografik Matbaacılık, İstanbul. Nilsson, O., 1972. Rosa in P.H. Davis (ed.), Flora of
  • Turkey and the East Aegean Islands, 4, 106–128, Edinburgh University Press. Özçelik, H., Gül, A., Özgökçe, F., Ünal, M., Özkan, G., Fakir, H., Orhan, H., Sakçalı, S., Korkmaz, M., 2009.
  • Türkiye Rosa L. (Gül) Taksonlarının Genetik Çeşitliliğinin Tespiti, Ekonomiye Kazandırılma Olanaklarının Araştırılması ve Süleyman Demirel Üniversitesi Bünyesinde Rosaryum (Gülistan) Tesisi, TÜBİTAK, TOVAG 105 O 627 No.lu Proje. Özçelik, H., 2010. New Records and Systematical
  • Contributions to Garden Roses of Türkiye, The Herb Journal of Systematic Botany, 17(1), 9-42. Özçelik, H., Muca, B., Özavcı, M. 2011a. Isparta
  • Yağgülü (Rosa x damascena Mill.) Yağı ve Çiçeklerinin Strese Bağlı Nörolojik ve Psikiyatrik Hastalıklara Etkileri. Biyoloji Bilimleri Araştırma Dergisi, 4(2), 99-105. Özçelik, H., Korkmaz, M., Özgökçe, F., Ünal, M., Yıldırım, B. 2011b. Isparta Gülcülüğünde Yeni
  • Alternatifler. Biyoloji Bilimleri Araştırma Dergisi, 4(2), 123-130. Özçelik, H., Korkmaz, M., Özgökçe, F., Ünal, M., The Diversity Centers and Ecological Characteristics of Rosa L. (Rosaceae) Taxa in Türkiye, International Research Journal of Plant Science (IRJPS) 2012(Baskıda).
  • Özçelik, H., 2013. General Appearances of Turkish
  • Roses, SDÜ. Fen Bilimleri Enst. Dergisi, (Baskıda). Özhatay, N., 2006. Türkiye’nin BTC Boru Hattı
  • Boyunca Önemli Bitki Alanları, BTC Şirketi, İstanbul, pp. 125-127. Roberts, A.V., Debener, T., Gudin, S.(edt.), 2003.
  • Encyclopedia of Rose Science, Vol. I-III, Elsevier Academic Press, Spain. The Plant List, 2012. The Plant List (The International http://www.theplantlist.org/tpl/record/tro- 27802429 (Erişim tarihi: 29.11.2012). Index).
  • Tutin, T.G., Heywood, V.H., Burges, N.A., Moore, D.M., Valentine, D.H., Walters, S.M., Webb, D.A., 2001. Flora
  • Europaea, Cambridge Univ. Press, II, pp. 25-32. Wissemann, V., 2003. Conventional Taxonomy (Wild Rose). Encyclopedia of Rose, 1, pp. 111-117.
  • Wissemann, V., Ritz, C.M., 2005. The genus Rosa
  • (Rosoideae, Rosaceae) revisited: Molecular Analysis of nrITS-1 and atpB-rbcL intergenic spacer (IGS) versus Conventional taxonomy, Botanical Journal of the Linnean Society, 147(3), 275. Yıldırımlı, Ş., Erik, S. 1985. Munzur Dağlarının Başlıca
  • Vejetasyon Tipleri, Doğa Bilim Dergisi Seri A2, 9(3), 598-60
  • Yıldırımlı, Ş. 1995. Flora of Munzur Dağları (Erzincan- Tunceli), OT Sistematik Botanik Dergisi, 2(1), 1-78.
  • Çizelge 1. Erzincan ve çevresinden doğal Gül ( Rosa L. )taksonları toplayan araştırmacılara ait bilgiler
Birincil Dil en
Konular
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Yazar: Mustafa KORKMAZ

Yazar: Hasan ÖZÇELİK

Yazar: Ali KANDEMİR

Yazar: Veli İLHAN

Bibtex
APA KORKMAZ, M , ÖZÇELİK, H , KANDEMİR, A , İLHAN, V . (). . , 17 (1), 49-59. Retrieved from http://dergipark.gov.tr/sdufenbed/issue/20800/222047
MLA KORKMAZ, M , ÖZÇELİK, H , KANDEMİR, A , İLHAN, V . "". 17 (): 49-59 <http://dergipark.gov.tr/sdufenbed/issue/20800/222047>
Chicago KORKMAZ, M , ÖZÇELİK, H , KANDEMİR, A , İLHAN, V . "". 17 (): 49-59
RIS TY - JOUR T1 - AU - Mustafa KORKMAZ , Hasan ÖZÇELİK , Ali KANDEMİR , Veli İLHAN Y1 - 2014 PY - 2014 N1 - DO - T2 - Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 49 EP - 59 VL - 17 IS - 1 SN - -1308-6529 M3 - UR - Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi %A Mustafa KORKMAZ , Hasan ÖZÇELİK , Ali KANDEMİR , Veli İLHAN %T %D 2014 %J Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi %P -1308-6529 %V 17 %N 1 %R %U
ISNAD KORKMAZ, Mustafa , ÖZÇELİK, Hasan , KANDEMİR, Ali , İLHAN, Veli . "Erzincan ve Çevresinde Yayılış Gösteren Doğal Gül ( Rosa L.) Taksonları". Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 17 / 1 (Temmuz 2014): 49-59.