Cilt , Sayı 41, Sayfalar 113 - 122

“KADIN” VE KADIN LEKSİKOLOJİSİNİN ANLAMBİLİMSEL ÖZELLİKLERİ

Yrd. Doç. Dr. Ali Daşman*

Özet

            Kadın üzerinde yapılan araştırmalar genelde mitolojik, antropolojik, sosyolojik, psikolojik vb. birçok açıdan incelemeye konu olmuştur. Toplumda şu veya bu nedenle tabu sayılan kavram ve varlık adlarına yönelik sakınma ve uygulamalarla en çok kadınlar karşı karşıya kalmaktadır. Kültür ve dil bağlamında bu baskı ve zorlama bir bakıma kadın dilini meydana getirmiştir. Bunun en açık örnekleri de Altay topluluklarındaki kadınların türetmiş oldukları (avcılık, av alet ve araçları, akraba, hayvan adlarına yönelik adlandırmalar) sözcüklerde görülmektedir.

            Türk topluluklarında kadınla ilgili sözler zengin bir söz varlığını oluşturmaktadır. Kişi adları ve genel anlamda kadınların özel durumları, belirli evrelere yönelik kullanılan örtmece sözler, toplum tarafından öngörülen birtakım ayıp, sakıncalı ve yasak kavramlar sonucunda bu durum dil göstergelerine de yansımaktadır. Bundan dolayı kadınlarla ilgili türetilen sözcükler söz varlığının zenginleşmesine veya dilin gelişmesine katkı sağlamaktadır.

Anahtar Sözcükler: Örtmece, Türk Lehçeleri, Kadın Adları, Tabu

 

Abstract

Research on women has usually studied women from several aspects including mythological, anthropological, sociological, psychological and so on. Women are the part of society which confronts avoidance and implementations towards concepts and names of entities that are somehow considered taboo the most. In the context of culture and language, this pressure and coercion have composed the woman language. The most apparent examples are observed in the words (naming of hunting, hunting instruments, animal names, relatives) derived by the women of Altai communities.

            Phrases about women in Turkic communities constitute a rich vocabulary. This reflects on the linguistic indicators as a result of person names and specific situations of women, euphemism words used for certain phases, and certain shameful, unfavourable and forbidden concepts envisioned by the society. Therefore, the derived words about women contribute to enrichment of the vocabulary and development of the language.

Keywords: Euphemism, Turkish Dialects, Female Names, Taboo



* T.C. İstanbul Kültür Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Öğretim Üyesi.

Örtmece,Türk Lehçeleri,Kadın Adları
  • Çağatay, S. (1962). Tükçe’de Kadın İçin Kullanılan Sözler, TDK Yayınları, Ankara, II. Baskı.
  • Eski Türkçenin Grameri (2007). (Çev.: Mehmet Akalın) TDK, 5. Baskı, Ankara, 2007.
  • İsmatullayev İ. N., (1964). Hozirgi uzbek tilida evfemizmlar, Dis., Kand.nauk, Toşkent, 1964.
Konular Sosyal ve Beşeri Bilimler
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-9694-3518
Yazar: Ali Daşman
E-posta: alidasman@hotmail.com
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { sufesosbil325915, journal = {Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi}, issn = {1300-9435}, address = {Süleyman Demirel Üniversitesi}, year = {}, volume = {}, pages = {113 - 122}, doi = {}, title = {“KADIN” VE KADIN LEKSİKOLOJİSİNİN ANLAMBİLİMSEL ÖZELLİKLERİ}, language = {tr}, key = {cite}, author = {Daşman, Ali} }
APA Daşman, A . (). “KADIN” VE KADIN LEKSİKOLOJİSİNİN ANLAMBİLİMSEL ÖZELLİKLERİ. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, (41), 113-122. Retrieved from http://dergipark.gov.tr/sufesosbil/issue/31348/325915
MLA Daşman, A . "“KADIN” VE KADIN LEKSİKOLOJİSİNİN ANLAMBİLİMSEL ÖZELLİKLERİ". Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi (): 113-122 <http://dergipark.gov.tr/sufesosbil/issue/31348/325915>
Chicago Daşman, A . "“KADIN” VE KADIN LEKSİKOLOJİSİNİN ANLAMBİLİMSEL ÖZELLİKLERİ". Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi (): 113-122
RIS TY - JOUR T1 - “KADIN” VE KADIN LEKSİKOLOJİSİNİN ANLAMBİLİMSEL ÖZELLİKLERİ AU - Ali Daşman Y1 - 2017 PY - 2017 N1 - DO - T2 - Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 113 EP - 122 VL - IS - 41 SN - 1300-9435- M3 - UR - Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi “KADIN” VE KADIN LEKSİKOLOJİSİNİN ANLAMBİLİMSEL ÖZELLİKLERİ %A Ali Daşman %T “KADIN” VE KADIN LEKSİKOLOJİSİNİN ANLAMBİLİMSEL ÖZELLİKLERİ %D 2017 %J Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi %P 1300-9435- %V %N 41 %R %U