Year 2019, Volume 9, Issue 17, Pages 277 - 295 2019-01-20

POLİSİYE EDEBİYATTA ULUSAL ALEGORİ ÇEVİRİSİ: AMANVERMEZ AVNİ’NİN SERÜVENLERİ

Özge ALTINTAŞ [1] , Ayşe Banu KARADAĞ [2]

95 248

Son yıllarda çeviribilim alanında yapılan araştırmalar polisiyenin ulusal alegori üretmekteki gücüne işaret etmektedir. Yazıldığı döneme ilişkin tarihsel, toplumsal, kültürel ve coğrafik bir kesit sunabilmesi nedeniyle polisiye türü “Yeni Gerçekçilik” olarak kabul edilmeye başlamıştır. Kendi döneminin ulusal alegorisini üretebilen bu türün çevirisini ise “kaynak metindeki ulusal alegorinin başka bir ulusal alegoriye çevrilmesi” şeklinde ele alan çalışmalar gündeme gelmiştir. Bu makalenin amacı, çeviribilim alanındaki polisiye edebiyata ilişkin yeni yaklaşımlar ışığında ilk seri telif polisiye edebiyat örneklerini ulusal alegori çevirisi bağlamında incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, Türkiye’de seri halinde yayınlanan ilk telif polisiye eser olarak kabul edilen Osmanlı’nın Sherlock Holmes’ü Amanvermez Avni, betimleyici çalışmanın araştırma nesnesi olarak seçilmiştir. Bu betimleyici çalışmada Osmanlı’nın Sherlock Holmes’ü Amanvermez Avni örneğinden hareketle ilk dönem seri telif polisiye edebiyat örnekleri üzerinden yapılan özgün/çeviri tartışmalarına çeviribilim bakış açısıyla yaklaşılacaktır. Bu amaçla yapılacak betimleyeci çalışmada polisiye edebiyat çevirisi alanında araştırmalar yapan Alistair Rolls’ün çeviri odaklı kavramsallaştırmaları temel alınacaktır.
Polisiye Edebiyat Çevirisi, Yeni Gerçekçilik, Ulusal Alegori, Alegori Çevirisi
  • Alimen, Nilüfer, “Polisiye Edebiyatımızda Çeviriler ve Sözde Çeviriler”, (Özet Halinde Yayınlanmış Bildiri), 5. Asoscongress Uluslararası Filoloji Sempozyumu Özet Kitapçığı, İstanbul, 2018, s. 73.
  • . “The Ideological Aspect of the Pseudotranslations in Turkey: An Analysis of Kemal Tahir’s Pseudotranslations of Mike Hammer Series”, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Aston University, School of Languages and Social Sciences, 2010.
  • Altıntaş, Özge ve Ayşe Banu Karadağ, “Polisiye Edebiyatımızda Özgün/Çeviri Sorunsalı: Osmanlı’nın Sherlock Holmes’ü Amanvermez Avni”, (Özet Halinde Yayınlanmış Bildiri), 5. Asoscongress Uluslararası Filoloji Sempozyumu Özet Kitapçığı, İstanbul, 2018, s. 74.
  • Altıntaş-Balcı, Ayşe, “Türklerin Sherlock Holmes’ü Amanvermez Avni”, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Bilkent Üniversitesi, Ekonomi ve Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara, 2005.
  • Jameson, Fredric, “Australian Crime Fiction and National Allegory. Telling Truths: Crime Fiction and National Allegory Conference”, The Institute of Social Transformation Research (ISTR), University of Wollongong, Wollongong, 6-8 Aralık 2012, (Aktaran: Alistair Rolls, “Whose National Allegory is it Anyway? Or What Happens When Crime Fiction is Translated”, Forum for Modern Language Studies, C. 52, S. 4, 2016, s. 434).
  • Kaya, Nilay, “Amanvermez Avni ile Yeniden”, 2015, http://t24.com.tr/k24/yazi/a1,194 (erişim tarihi: 1.10.2018).
  • Rolls, Alistair, “The Re-imagining Inherent in Crime Fiction Translation”, A Journal of Media and Culture, C. 18, S.6, 2015, http://journal.media-culture.org.au/index.php/mcjournal/article/view/1028 (erişim tarihi: 1.10.2018).
  • . “Whose National Allegory is it Anyway? Or What Happens When Crime Fiction is Translated”, Forum for Modern Language Studies, C. 52, S. 4, 2016, s. 434-448.
  • Rolls, Alistair ve Sitbon, Clara, “Traduit de l’Américain’ from Poe to the Série Noire: Baudelaire’s Greatest Hoax”, Modern and Contemporary France, C. 21, S. 1, 2013, s. 37-53.
  • Sami, Ebüsüreyya, Osmanlı’nın Sherlock Holmes’ü Amanvermez Avni: Kamelya’nın Ölümü, (Çev. Erol Üyepazarcı), C. 1, Palto Yayınları, 1. Baskı, İstanbul, 2015.
  • . Yanmış Adam: Osmanlı’nın Sherlock Holmes’ü Amanvermez Avni, (1. Kitap), Cemiyet Kütüphanesi, İstanbul, 1913.
  • . Kamelya’nın Ölümü: Osmanlı’nın Sherlock Holmes’ü Amanvermez Avni, (2. Kitap), Cemiyet Kütüphanesi, İstanbul, 1913.
  • . Kanatlı Araba: Osmanlı’nın Sherlock Holmes’ü Amanvermez Avni, (3. Kitap), Cemiyet Kütüphanesi, İstanbul, 1913.
  • . Kara Katil: Osmanlı’nın Sherlock Holmes’ü Amanvermez Avni, (4. Kitap), Cemiyet Kütüphanesi, İstanbul, 1914.
  • . Körebe: Osmanlı’nın Sherlock Holmes’ü Amanvermez Avni, (5. Kitap), Cemiyet Kütüphanesi, İstanbul, 1914.
  • . Mavi Göz: Osmanlı’nın Sherlock Holmes’ü Amanvermez Avni, (6. Kitap), Cemiyet Kütüphanesi, İstanbul, 1914.
  • . Sessiz Tabanca: Osmanlı’nın Sherlock Holmes’ü Amanvermez Avni, (7. Kitap), Cemiyet Kütüphanesi, İstanbul, 1914.
  • . Boyacı: Osmanlı’nın Sherlock Holmes’ü Amanvermez Avni, (8. Kitap), Cemiyet Kütüphanesi, İstanbul, 1914.
  • . Ölü: Osmanlı’nın Sherlock Holmes’ü Amanvermez Avni, (9. Kitap), Cemiyet Kütüphanesi, İstanbul, 1914.
  • . İskeletler Arasında: Osmanlı’nın Sherlock Holmes’ü Amanvermez Avni, (10. Kitap), Cemiyet Kütüphanesi, İstanbul, 1914.
  • Sayers, David Selim, “Bir Osmanlı Polisiyesi”, 2015, http://t24.com.tr/k24/yazi/bir-osmanli-polisiyesi,381 (erişim tarihi:1.10.2018).
  • Şahin Seval, Didem Ardalı Büyükarman, Banu Öztürk, Ayşe Şahin ve İpek Şahbenderoğlu, “1884-1928’de Türkiye'de Yayımlanmış Telif Polisiye Eserlerin Tarihi”, TUBİTAK Projesi, İstanbul, 2011-2014.
  • Şahin, Seval, Banu Öztürk ve Didem Ardalı Büyükarman, Edebiyatın İzinde Polisiye Edebiyat, Bağlam Yayıncılık, İstanbul, 2013.
  • Şahin, Seval, Cinai Meseleler: Osmanlı-Türk Polisiye Edebiyatında Biçim ve İdeoloji (1884-1928), İletişim Yayınları, İstanbul, 2017.
  • Tahir-Gürçağlar, Şehnaz, “Sherlock Holmes in the Interculture: Pseudotranslation and Anonymity in Turkish Literature”, (Der. Anthony Pym, Miriam Shlesinger, Daniel Simeoni), Beyond Descriptive Translation Studies: Investigations in Homage to Gideon Toury, John Benjamins, Amsterdam-Philadelphia, 2008.
  • Toprak, Zafer, “Türklerin Şarlok Holmes’i Aman Vermez Avni”, Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Türkiye Ansiklopedisi, C. V, 1986, s. 1274-1276.
  • Toury, Gideon, Descriptive Translation Studies and Beyond, John Benjamins, Amsterdam-Philadelphia, 1995a.
  • . “The Notion of ‘Assumed Translation’ - An Invitation to a New Discussion”, Letterlijkheid, Woordelijheid/Literality, Verbality, (Der. H. Bloemen, E. Hertog & W. Segers), Antwerpen/Harmelen, Fantom, 1995b, s. 135-147.
  • Üyepazarcı, Erol, Korkmayınız Mister Sherlock Holmes! Türkiye’de Polisiye Romanın 125 Yıllık Öyküsü, C. 1 ve C. 2, Oğlak Yayıncılık, İstanbul, 2008.
  • West-Sooby, John, “Lost and Found in Translation: The Frenchification of Australian Crime”, In Mostly French: French (in) Detective Fiction, (Der. A. Rolls), Peter Lang., Oxford, 2009, s. 123-140.
Primary Language tr
Subjects Social
Journal Section Makaleler
Authors

Orcid: 0000-0002-4833-9383
Author: Özge ALTINTAŞ (Primary Author)

Orcid: 0000-0002-0974-8053
Author: Ayşe Banu KARADAĞ (Primary Author)

Bibtex @research article { trkede518547, journal = {Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi}, issn = {1309-7660}, address = {Trakya University}, year = {2019}, volume = {9}, pages = {277 - 295}, doi = {10.33207/trkede.517426}, title = {POLİSİYE EDEBİYATTA ULUSAL ALEGORİ ÇEVİRİSİ: AMANVERMEZ AVNİ’NİN SERÜVENLERİ}, key = {cite}, author = {ALTINTAŞ, Özge and KARADAĞ, Ayşe Banu} }
APA ALTINTAŞ, Ö , KARADAĞ, A . (2019). POLİSİYE EDEBİYATTA ULUSAL ALEGORİ ÇEVİRİSİ: AMANVERMEZ AVNİ’NİN SERÜVENLERİ. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 9 (17), 277-295. DOI: 10.33207/trkede.517426
MLA ALTINTAŞ, Ö , KARADAĞ, A . "POLİSİYE EDEBİYATTA ULUSAL ALEGORİ ÇEVİRİSİ: AMANVERMEZ AVNİ’NİN SERÜVENLERİ". Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 9 (2019): 277-295 <http://dergipark.gov.tr/trkede/issue/42806/518547>
Chicago ALTINTAŞ, Ö , KARADAĞ, A . "POLİSİYE EDEBİYATTA ULUSAL ALEGORİ ÇEVİRİSİ: AMANVERMEZ AVNİ’NİN SERÜVENLERİ". Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 9 (2019): 277-295
RIS TY - JOUR T1 - POLİSİYE EDEBİYATTA ULUSAL ALEGORİ ÇEVİRİSİ: AMANVERMEZ AVNİ’NİN SERÜVENLERİ AU - Özge ALTINTAŞ , Ayşe Banu KARADAĞ Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.33207/trkede.517426 DO - 10.33207/trkede.517426 T2 - Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 277 EP - 295 VL - 9 IS - 17 SN - 1309-7660- M3 - doi: 10.33207/trkede.517426 UR - https://doi.org/10.33207/trkede.517426 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi POLİSİYE EDEBİYATTA ULUSAL ALEGORİ ÇEVİRİSİ: AMANVERMEZ AVNİ’NİN SERÜVENLERİ %A Özge ALTINTAŞ , Ayşe Banu KARADAĞ %T POLİSİYE EDEBİYATTA ULUSAL ALEGORİ ÇEVİRİSİ: AMANVERMEZ AVNİ’NİN SERÜVENLERİ %D 2019 %J Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi %P 1309-7660- %V 9 %N 17 %R doi: 10.33207/trkede.517426 %U 10.33207/trkede.517426
ISNAD ALTINTAŞ, Özge , KARADAĞ, Ayşe Banu . "POLİSİYE EDEBİYATTA ULUSAL ALEGORİ ÇEVİRİSİ: AMANVERMEZ AVNİ’NİN SERÜVENLERİ". Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 9 / 17 (January 2019): 277-295. https://doi.org/10.33207/trkede.517426