Yıl 2017, Cilt , Sayı 42, Sayfalar 61 - 76 2017-12-05

The Reflections of the Dardanelles Wars on the Turkish Stories
ÇANAKKALE SAVAŞLARININ TÜRK HİKÂYESİNE YANSIMALARI

Prof. Dr. Meral DEMİRYÜREK [1]

72 40

Although the Dardanelles front line and wars were one of the fronts of the World War the first, it has been accepted that it was very important in the Turkish culture and history. Because the Turkish Republic based on the Gallipoli side and wars, in that the founder of the Modern Turkey, Mustafa Kemal Atatürk, acquired renown. There are a lot of Turkish literary works concerning the Dardanelles front line and wars, such as dramas, plays, novels and poems and these literary works has made up a comprehensive complete works. In this context, a lot of stories have been written. The aim of this paper is to reveal the stories by Ahmet Hikmet Müftüoğlu, Ömer Seyfettin and Ercüment Ekrem Talu concerning the above mentioned front. It has also been attempted to study the Dardanelles wars from the different point of view, by evaluating these writers’ stories.

Çanakkale Cephesi ve Savaşları, I. Dünya Savaşı içinde yer alan cephelerden ve savaşlardan sadece biri olmasına rağmen diğer cephelerdeki savaşlara oranla Türk kültür ve tarihinde çok daha önemli izler bı- rakmıştır. Modern Türkiye’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk, Gelibolu’daki başarılarıyla tanınmış ve Türkiye Cumhuriyeti’nin temelleri Çanakkale cephesinde atılmıştır. Çanakkale Savaşları Türk edebiyatını da yakından etkileyerek piyesler, tiyatro eserleri, romanlar ve şiirler yazılmış, Türk edebiyatında zengin bir Çanakkale külliyâtı oluşmuştur. Bu eserler içinde empati yoluyla okurların kendilerinden bir şeyler bulmaları ve kolay okunmaları açısından hikâyelerin yeri ayrıdır. Nitekim Ömer Seyfettin ve Refik Halit Karay’ın bu türü müstakil bir yazarlık alanı haline getirmeleri sonucunda I. Dünya Savaşı yıllarında yazılan ve yayımlanan hikâyelerin sayısı hızla artmıştır. Bu bildiride Türk edebiyatındaki üç hikâye ustasının (Ahmet Hikmet Müftüoğlu, Ömer Seyfettin ve Ercüment Ekrem Talu) dö- nemin çeşitli dergilerinde yayımladıkları ve bugüne değin Çanakkale konusu açısından ortak bir zeminde birleştirilip karşılaştırılmalı bir biçimde değerlendirilmeyen hikâyeleri kurgusal metinleri inceleme metotlarıyla ele alınarak Çanakkale Savaşları edebî perspektiften dikkatlere sunulacaktır. 

  • Ahmet Hikmet, "Sümbül Kokusu", Yeni Mecmua (Çanakkale Nüsha-i Fevkalâdesi), S. 5/18, Mart 1331 (1334), s. 31-32.
  • ANAR, Turgay (2007), Çanakkale Savaşı Hikâyeleri, Selis Kitaplar, İstanbul.
  • AYVAZOĞLU, Beşir (2014), “Edebi Heyet Çanakkale’de”, Türk Edebiyatı, Yıl: 42, S. 492, s. 12.
  • BAYUR, Yusuf Hikmet (1997) Atatürk Hayatı Eserleri (Doğumundan Samsun'a Çıkışına Kadar), Atatürk Araştırma Merkezi, Ankara.
  • CEYHAN, Nesime (2007), I. Dünya Savaşı Hikâyeleri, Selis Kitaplar, İstanbul, 2007.
  • [ÇAVLI], Emin Âlî, “Çanakkale’ye Düşman Donanmasının Saldırıları”, Yeni Mecmua (Çanakkale Özel Sayısı), Yeditepe Yayınları, İstanbul 2006.
  • DEMİRYÜREK, Meral, “Savaştan Doğan Bir Tip: Harp Zengini”, Turkish Studies, Volume 10/16 (2015), s. 493-508.
  • DOĞAN, Abide- ERGÜN, Nurtaç, “Balkan Savaşları’nın Türk Hikâyesine Yansıması”, Türklük Bilimi Araştırmaları (TÜBAR), S. 38 (2015), s. 53-73.
  • [KESTELLİ], Raif Necdet (1922), Hayat-ı Edebiyye, Orhaniye Matbaası, İstanbul.
  • KÖROĞLU, Erol (2004), Türk Edebiyatı ve Birinci Dünya Savaşı (1914-1918), İletişim Yayınları, İstanbul.
  • MAT, Celal (2007), Türk Romanında Çanakkale Muharebeleri, Akçağ, Ankara. Ömer Seyfettin, "Çanakkale'den Sonra", Yeni Mecmua, 16 Ağustos 1917, S. 6, s. 119-120.
  • Recaizâde Ercüment Ekrem "Ahmet bin Hamud", Donanma, 16 Temmuz 1331 / 1915, S. 106, s. 888-890.
  • TANSEL, Fevziye Abdullah, Ahmet Hikmet Müftüoğlu Hayatı ve Sanatı (www. journals.istanbul.edu.tr/iuturkiyat/article/download/.../pdf) (Erişim tarihi: 7. 11. 2014) Türk Havacılık Tarihi II (1914-1916) (1951), 2. Kitap 1. Cilt, Uçuş Okulları Basımevi, Eskişehir.
  • Uryanizâde Ali Vahid (1333-1334), Çanakkale Cephesi’nde Duyup Düşündüklerim, Necm-i İstikbal Matbaası, Darü’l-hilafetü’l-aliyye.
  • ÜLGEN, Erol, “Çanakkale Zaferi’nin Türk Edebiyatındaki Yankıları”, Türk Dünyası Araştırmaları, S. 207 (2013), s. 345-356. Yeni Mecmua Çanakkale Özel Sayısı (2006), (Haz. ALBAYRAK, Muzaffer-ÖZYURT, Ayhan), Yeditepe Yayınları, İstanbul.
Konular Sosyal ve Beşeri Bilimler
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Yazar: Prof. Dr. Meral DEMİRYÜREK
E-posta: meraldemiryurek@hitit.edu.tr

Bibtex @araştırma makalesi { tubar365344, journal = {Türklük Bilimi Araştırmaları}, issn = {1300-7874}, address = {Nazım Hikmet POLAT}, year = {2017}, volume = {}, pages = {61 - 76}, doi = {10.17133/tubar.365344}, title = {ÇANAKKALE SAVAŞLARININ TÜRK HİKÂYESİNE YANSIMALARI}, key = {cite}, author = {DEMİRYÜREK, Prof. Dr. Meral} }
APA DEMİRYÜREK, P . (2017). ÇANAKKALE SAVAŞLARININ TÜRK HİKÂYESİNE YANSIMALARI. Türklük Bilimi Araştırmaları, (42), 61-76. DOI: 10.17133/tubar.365344
MLA DEMİRYÜREK, P . "ÇANAKKALE SAVAŞLARININ TÜRK HİKÂYESİNE YANSIMALARI". Türklük Bilimi Araştırmaları (2017): 61-76 <http://dergipark.gov.tr/tubar/issue/32882/365344>
Chicago DEMİRYÜREK, P . "ÇANAKKALE SAVAŞLARININ TÜRK HİKÂYESİNE YANSIMALARI". Türklük Bilimi Araştırmaları (2017): 61-76
RIS TY - JOUR T1 - ÇANAKKALE SAVAŞLARININ TÜRK HİKÂYESİNE YANSIMALARI AU - Prof. Dr. Meral DEMİRYÜREK Y1 - 2017 PY - 2017 N1 - doi: 10.17133/tubar.365344 DO - 10.17133/tubar.365344 T2 - Türklük Bilimi Araştırmaları JF - Journal JO - JOR SP - 61 EP - 76 VL - IS - 42 SN - 1300-7874- M3 - doi: 10.17133/tubar.365344 UR - http://dx.doi.org/10.17133/tubar.365344 Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 Türklük Bilimi Araştırmaları ÇANAKKALE SAVAŞLARININ TÜRK HİKÂYESİNE YANSIMALARI %A Prof. Dr. Meral DEMİRYÜREK %T ÇANAKKALE SAVAŞLARININ TÜRK HİKÂYESİNE YANSIMALARI %D 2017 %J Türklük Bilimi Araştırmaları %P 1300-7874- %V %N 42 %R doi: 10.17133/tubar.365344 %U 10.17133/tubar.365344