Yıl 2017, Cilt , Sayı 42, Sayfalar 205 - 226 2017-12-05

Necip Fazıl’s Sense Of Humour In His Çerçeves
NECİP FAZIL’IN ÇERÇEVELERİNDE MİZAH ANLAYIŞI

Yrd. Doç. Dr. Halef NAS [1]

174 176

When we look at humorous types in Turkish literature its possible see thousands of joke, satire, wit, hoax, jest; however academic studies regarding why people laugh at them are inversely correlated. The studies and arguments on the description and function of the humour are quite new. Although it is new, the studies on humour in western thought and literature are older and more serious than the ones in Turkish literature. It is possible to see this distinction through a simple literature review. Since Platon, some philosophers have thrown an idea into the pot on this issue and more than a hundred theories of humour have been presented. In this study, sources and functions of humour of jokes in Çerçeves by Necip Fazıl Kısakürek have been presented. Necip Fazıl gave importance to laughing and as a word virtuoso he never vulgarised his style throughout the jokes in Çerçeves regardless of they are humorous or related to other parts of life. To do so, he took advantage of the functions of humour. In his approach, it is clear that he took humour seriously. It would be pertinent that the ones who would write the history of humour in Turkish literature give due attention to Necip Fazıl and his Çerçeves.

Türk edebiyatında mizahi türlere bakıldığında okurunu güldü- ren fıkra, hiciv, nükte, latife, espri türünde binlerce örneğe rastlamak mümkündür. Ancak mizaha neden gülündüğüne ilişkin akademik çalışmalar bu durumla ters orantılıdır. Mizahın tarifi ve işlevi üzerinde düşünceler, çalış- malar oldukça yenidir. Batı düşünce ve edebiyat dünyasında mizaha ilişkin çalışmalar da yeni olmakla Türk edebiyatındaki çalışmalara göre daha eski ve ciddidir. Basit bir literatür taramasında bu farkı görmek mümkündür. Batı felsefesinde Platon’dan bu yana bazı filozoflar neden güldüğümüze dair düşünceler ortaya atmış; yüzden fazla mizah teorisi dikkatlere sunulmuştur. Makalenin konusu gülmeyi önemseyen bir yazarın, Necip Fazıl Kı- sakürek’in Çerçeve yazılarındaki fıkralarda gülme kaynağı ve mizahın işlevine dairdir. Bir kelime virtüözü olan Necip Fazıl, Çerçevelerde sadece mizahi kısımlarda değil hayatın her alanına ilişkin fıkralarda üslubunu bayağılaştırmamakta bunu yaparken de mizahın işlevlerinden yararlanmaktadır. Bu yaklaşımıyla mizahı ciddiye almaktadır. Türk edebiyatında mizahın tarihini yazacakların Necip Fazıl’a gereken ilgiyi göstermeleri ve yerini konumlandırırken Çerçeve yazılarına dikkat çekmeleri yerinde bir yaklaşım olacaktır. 

  • AKYÜZ, Kenan (tarihsiz), Modern Türk Edebiyatının Ana Çizgileri 1860-1923, İnkılap Kitapevi, İstanbul.
  • BAYRAKTAR, Levent - TEK, Zeynep (2015), Bergson’dan Mustafa Şekip’e “Gülme”, Aktif Düşünce Yay., Ankara.
  • BERGSON, Henri (2015), Gülme, Komiğin Anlamı Üstüne Deneme, (Çev. Yaşar Avunç), Ayrıntı Yay., İstanbul.
  • CEBECİ, Oğuz (2008), Komik Edebi Türler, Parodi, Satir ve İroni, İthaki Yay., İstanbul.
  • ÇAĞIN, Şerife (2007), Bir Hiciv Ustası Şair Eşref, Dergâh Yay., İstanbul.
  • EKER, Gülin Öğüt (2014), İnsan Kültür Mizah, Eğlence Endüstrisinde Tüketim Nesnesi Olarak Mizah, Grafiker Yay., Ankara.
  • ENGİNÜN, İnci (2007), Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı, Dergâh Yay., İstanbul.
  • ESCARPIT, Robert (2016), Mizah, (Çev. Mehmet Yalçın), İmge Kitapevi, Ankara.
  • FEINBERG, Leonard, (2014), “Mizahın Sırrı” Halk Biliminde Teoriler ve Yakla- şımlar 2, (Çev. Ali Çelik - F. Gül Özyazıcıoğlu Koçsoy), Yay. Haz., M. Öcal Oğuz - Selcan Gürçayır Teke, Geleneksel Yay., Ankara.
  • GORDON, Mordechai (2014), Humor, Laughter and Human Flourishing -A Philosophical Exploration of the Laughing Animal-, Springer Cham Heidelberg, New York Dordrecht London.
  • GÖKÇEK, Fazıl (2005), Mehmet Akif’in Şiir Dünyası, Dergâh Yay., İstanbul.
  • GUTWIRTH, Marcel (1993), Laughing Matter, Cornell University Press, Ithaca and London.
  • GÜLER, Çağatay - GÜLER Bilge Ufuk (2010), Mizah, Gülme ve Gülme Bilimi, Yazıt Yay., Ankara.
  • HUYUGÜZEL, Ö. Faruk (1986), “Mehmet Akif’in Asım’da Başvurduğu Anlatım Vasıtaları ve Teknikleri”, Ölümünün 50. Yılında Mehmet Akif Ersoy, Marmara Üniversitesi Yay., No: 439, İstanbul.
  • KISAKÜREK, Necip Fazıl (7 Nisan 1944), “Çareler”, Büyük Doğu, S. 26., s. 2.
  • _____ (23 Ocak 1948), “Yeni Nesil”, Büyük Doğu, ., S. 77., s. 2.
  • _____ (30 Ocak 1948), “Milletin Ekmeğiyle Oynanıyor”, Büyük Doğu, S. 78., s. 1.
  • _____ (2009), Konuşmalar, Büyük Doğu Yay., İstanbul.
  • _____ (2010/1), Çerçeve 1, Büyük Doğu Yay., İstanbul.
  • _____ (2010/2), Çerçeve 2, Büyük Doğu Yay., İstanbul.
  • _____ (2010/3), Çerçeve 3, Büyük Doğu Yay., İstanbul.
  • _____ (2010/4), Çerçeve 4, Büyük Doğu Yay., İstanbul.
  • _____ (2010/5), Çerçeve 5, Büyük Doğu Yay., İstanbul.
  • _____ (2011), Öfke ve Hiciv, Büyük Doğu Yay., İstanbul.
  • _____ (2013), Bâbıâli Büyük Doğu Yay., İstanbul.
  • KLEIN, Allen (1999), Mizahın İyileştirici Gücü, (Çev. Sibel Karayusuf), Epsilon Yay., İstanbul.
  • KORTANTAMER, Tunca (2007), Temmuzda Kar Satmak -örnekleriyle geçmiş- ten günümüze türk mizahı- (Haz. Fatih Ülken - Şerife Yalçınkaya), Phoenix Yay., Ankara.
  • MORREALL, John (1997), Gülmeyi Ciddiye Almak, (Çev. Kubilay Aysevener – Şenay Soyer), İris Yay., İstanbul.
  • Muallim Naci (1322), Lügat-ı Naci, Asır Matbaası, İstanbul.
  • OKAY, Orhan (2014), Necip Fazıl “Sıcak Yarada Kezzap”, Dergâh Yay., İstanbul.
  • SWIFT, Jonathan (2008), Alçakgönüllü Bir Öneri, (Çev. Deniz Hakyemez), İş Bankası Kültür Yay., İstanbul.
Konular Sosyal ve Beşeri Bilimler
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Yazar: Yrd. Doç. Dr. Halef NAS

Bibtex @araştırma makalesi { tubar365390, journal = {Türklük Bilimi Araştırmaları}, issn = {1300-7874}, address = {Nazım Hikmet POLAT}, year = {2017}, volume = {}, pages = {205 - 226}, doi = {10.17133/tubar.365390}, title = {NECİP FAZIL’IN ÇERÇEVELERİNDE MİZAH ANLAYIŞI}, key = {cite}, author = {NAS, Yrd. Doç. Dr. Halef} }
APA NAS, Y . (2017). NECİP FAZIL’IN ÇERÇEVELERİNDE MİZAH ANLAYIŞI. Türklük Bilimi Araştırmaları, (42), 205-226. DOI: 10.17133/tubar.365390
MLA NAS, Y . "NECİP FAZIL’IN ÇERÇEVELERİNDE MİZAH ANLAYIŞI". Türklük Bilimi Araştırmaları (2017): 205-226 <http://dergipark.gov.tr/tubar/issue/32882/365390>
Chicago NAS, Y . "NECİP FAZIL’IN ÇERÇEVELERİNDE MİZAH ANLAYIŞI". Türklük Bilimi Araştırmaları (2017): 205-226
RIS TY - JOUR T1 - NECİP FAZIL’IN ÇERÇEVELERİNDE MİZAH ANLAYIŞI AU - Yrd. Doç. Dr. Halef NAS Y1 - 2017 PY - 2017 N1 - doi: 10.17133/tubar.365390 DO - 10.17133/tubar.365390 T2 - Türklük Bilimi Araştırmaları JF - Journal JO - JOR SP - 205 EP - 226 VL - IS - 42 SN - 1300-7874- M3 - doi: 10.17133/tubar.365390 UR - http://dx.doi.org/10.17133/tubar.365390 Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 Türklük Bilimi Araştırmaları NECİP FAZIL’IN ÇERÇEVELERİNDE MİZAH ANLAYIŞI %A Yrd. Doç. Dr. Halef NAS %T NECİP FAZIL’IN ÇERÇEVELERİNDE MİZAH ANLAYIŞI %D 2017 %J Türklük Bilimi Araştırmaları %P 1300-7874- %V %N 42 %R doi: 10.17133/tubar.365390 %U 10.17133/tubar.365390
ISNAD NAS, Yrd. Doç. Dr. Halef . "NECİP FAZIL’IN ÇERÇEVELERİNDE MİZAH ANLAYIŞI". Türklük Bilimi Araştırmaları / 42 (Aralık 2017): 205-226. http://dx.doi.org/10.17133/tubar.365390