Yıl 2018, Cilt 7, Sayı 2, Sayfalar 414 - 442 2018-10-20

PRE-SERVICE HISTORY TEACHERS' EDUCATION for INSTRUCTION of CONTROVERSIAL and SENSITIVE ISSUES
TARİH ÖĞRETMEN ADAYLARININ TARTIŞMALI VE HASSAS KONULARIN ÖĞRETİMİNE YÖNELİK EĞİTİM ALMA DURUMLARI

Hasan GÜNAL [1]

42 40

One of the most appropriate ways of realising current prominent aims of history teaching today is discussing controversial and sensitive issues. However, in order to achieve these goals, it is very important for teacher candidates to be able to get sufficient training for teaching these issues. Because teaching these controversial and sensitive issues calls for more evidence usage compared to other subjects in the curriculum and it also calls for presenting different perspectives. Moreover, additional strategies to be used can enable teachers an efficient teaching possibility. As it is understood, a sufficient training for history teachers during their university education will enable them to handle these issues relevantly in their professional lives. Because of this reason, this study aims to identify teacher candidates’ ideas on getting education for teaching controversial and sensitive issues.  Data of the qualitative study have been obtained through open-ended survey and have been analysed with content analysis. The study has been carried out with 19 male and 13 female, 32 last year students of Ataturk University, Kazım Karabekir Faculty of Education, History Teaching Department in 2013-2014 academic year. Data obtained show that teacher candidates who expressed that they got education on teaching these issues mostly in History Teaching Methods Course, said that they could not get enough education on teaching controversial and sensitive issues in their major area courses. Teacher candidates have expressed the Armenian/Deportation Problem as the most controversial and sensitive issue. As for the teacher candidates, this problem has also been expressed as the most controversial and sensitive issue handled in undergraduate courses. Because of this, within the scope of this study, history teacher candidates were presented with a case study on the Armenian/Deportation Problem and their views on how they would act when they encounter such a situation in their professional lives. It has also been aimed to inform about the quality of education on teaching controversial and sensitive issues under the findings of the case studies. As a result of study, teacher candidates have indicate that they would pay attention to some issues which can be considered radical in a very sensitive subject in our country such as Armenian/Deportation Problem. However, they did not state any emphasis on the use of approaches such as evidence-based learning and multiperspectivity which are crucial to the teaching of these issues. 

Tarih öğretiminin günümüzde ön plana çıkan amaçlarını gerçekleştirmenin en uygun yollarından biri de sınıflarda tartışmalı ve hassas konuların ele alınmasıdır. Ancak söz konusu amaçların gerçekleştirilebilmesi için öğretmen adaylarının bu konuların öğretimine yönelik yeterli bir eğitim alabilmeleri çok önemlidir. Çünkü tartışmalı ve hassas konuların öğretimi, öğretim programlarında yer alan diğer konulara göre daha fazla kanıt kullanımını ve farklı bakış açılarını sunmayı gerektirmektedir. Ayrıca bazı hassas konularda kullanabilecek ilave stratejiler öğretmenlere etkili bir öğretim olanağı sağlayabilmektedir. Anlaşılacağı üzere, tarih öğretmen adaylarının lisans eğitimlerinde bu konularla ilgili alacakları yeterli bir eğitim, onların meslek yaşamlarında bu konuları amaca uygun bir şekilde işleyebilmelerini sağlayabilecektir. Bu nedenden dolayı araştırmada tarih öğretmen adaylarının tartışmalı ve hassas olan konuların öğretimine yönelik eğitim alma durumları hakkındaki görüşleri belirlenmek istenmiştir. Nitel bir anlayışla gerçekleştirilen araştırmanın verileri açık uçlu anket formu ile toplanmış ve içerik analizi ile analiz edilmiştir. Araştırma, 2013-2014 Eğitim-Öğretim yılında Atatürk Üniversitesi, Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi, Tarih Öğretmenliği Anabilim Dalı’nda okuyan 19’u erkek, 13’ü kadın olmak üzere toplamda 32 son sınıf öğrencisi ile yürütülmüştür. Elde edilen bulgular öğretmen adaylarının bu konuların öğretimine yönelik eğitimlerini büyük oranda Tarih Öğretim Yöntemleri dersinde aldıklarını, alan derslerinde ise tartışmalı ve hassas konulara yönelik yeterli bilgi alamadıklarını ortaya koymaktadır. Öğretmen adayları en fazla tartışmalı ve hassas gördükleri konu olarak Ermeni/Tehcir sorununu belirtmişlerdir. Bu sorun öğretmen adaylarınca lisans derslerinde en fazla ele alınan tartışmalı ve hassas konu olarak da ifade edilmiştir. Bu nedenden dolayı araştırma kapsamında tarih öğretmen adaylarına Ermeni/Tehcir sorunu ile ilgili bir örnek olay sunularak meslek hayatlarında böyle bir durumla karşılaştıklarında nasıl hareket edeceklerine yönelik görüşleri alınmıştır. Bu örnek olay sayesinde öğretmen adaylarının tartışmalı ve hassas konuların öğretimine yönelik aldıkları eğitimin niteliği hakkında da bilgi edinilmek istenmiştir. Uygulama sonucunda öğretmen adayları, Ermeni/Tehcir sorunu gibi ülkemizde oldukça hassas olan bir konuda radikal olarak kabul edilebilecek ve bu konular için çok önemli olan bazı hususlara dikkat edeceklerini belirtmişlerdir. Ancak bu konuların öğretimi için çok önemli olan kanıt temelli öğrenme ve çok yönlülük gibi yaklaşımların kullanımına yönelik herhangi bir vurgu yapmamışlardır. 

  • Angvik, M. (2001). The teaching of controversial history for the global society. In K. Pellens together with G. Behre, E. Erdmann, F. Meier and S. Popp Reid (Eds). Historical consciousness and history teaching in a globalizing society (pp.35-38). Printed in Germany: Peter Lang.
  • Aziz, A. (2011). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri ve teknikleri (Geliştirilmiş Altıncı Basım). Ankara: Nobel.
  • Barton, K.C. and McCully, A. (2007). Teaching controversial issues… Where controversial issues really matter. Teaching History 127. June 2007. The Historical Association. 31.10.2012 tarihinde http://www.procon.org/sourcefiles/ teachinghistorycontroissues.pdf adresinden alınmıştır.
  • Crow, M. (2004). NI teachers 'avoid talk on the troubles'. Saturday 11 September 2004 tarihinde yayınlanan makale. 05.10.2015 tarihinde http://www.theguardian.com/education/2004/sep/11/schools.northernireland adresinden alınmıştır.
  • Çepni, S. (2001). Araştırma ve proje çalışmalarına giriş. Trabzon: Erol Ofset.
  • Çiçek, R. (2009). Tarih öğretiminde tartışmalı konular ve öğretimi. IV. Sosyal Bilimler Eğitimi Kongresi Bildiri Kitabı Cilt 2 (151-157). 7-9 Ekim 2009. İstanbul: Birleşik.
  • Dean, B. and Joldoshaieva, R. (2007). Key strategies for teachers new to controversial issues In H. Claire and C. Holden (Eds). The challenge of teaching controversial issues. (pp.175-187). Stoke on TI: ent, UK and Sterling, USA: Trentham.
  • Demir, S. B. and Pismek, N. (2018). A convergent parallel mixed-methods study of controversial issues in social studies classes: A clash of ideologies. Educational Sciences: Theory & Practice, 18, 119–149. 30.05.2018 tarihinde https://www.estp.com.tr/wp-content/uploads/2018/03/estp.2018.1.0298.pdf adresinden alınmıştır.
  • Demircioğlu, İ. H. (2016). Tarih derslerinde tartışmalı konuların kullanımı: Türk tarih öğretmenlerinin görüşleri. Kastamonu Eğitim Dergisi, 24, (1), 147-162. 22. 01. 2016 tarihinde http://79.123.169.199/ojs/index.php/Kefdergi/article/view/438/3 07 adresinden alınmıştır.
  • Durmuş, K. (2013). Öğretmenlerin ve mezunların bakış açılarından Ermeni azınlık okullarında tarih öğretimi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  • Ersoy, F. (2010). Social studies teacher candidates’ views on the controversial issues incorporated into their courses in Turkey. Teaching and Teacher Education, 26 323–334. 11.07.2012 tarihinde http://www.sciencedirect.com / science / article/pii/S0742051X09001954b adresinden alınmıştır.
  • Fiehn, J. (2005). Agree to disagree: Citizenship and controversial issues. London: Learning and Skills Development Agency. 10.10.1015 tarihinde http://www.activecitizensfe.org.uk/uploads/2/2/9/1/22910514/agree_to_disagree.pdf adresinden alınmıştır.
  • Foster, S. (2014). Teaching controversial issues in the classroom: The exciting potential of disciplinary history. In M.Baildon, L. K Seng, I. M. Lim, G. İnanç and J. Jaffar (Eds). Controversial history education in Asian contexts. (pp.19-37). London and New York: Routledge-Taylor & Francis Group.
  • Güler, A, Halıcıoğlu, M.B. ve Taşğın, S. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin. Günal, H. (2016). Tarih öğretmenlerinin tartışmalı ve hassas konulara yaklaşımları (Erzurum Örneği). (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Atatürk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.
  • Günal H. ve Kaya, R. (2016). Tarih öğretmenlerinin tartışmalı ve hassas konuların öğretimi sırasında yaşadıkları çekince ve sorunlar (Erzurum örneği). TUHED Prof. Dr. Salih Özbaran Özel Sayısı, 5 (1), ss. 44-73.
  • Hahn, C. L. (1994). Controversial issues in history instruction. In M. Carretero and J. F. Voss (Eds). Cognitive and instructional processes in history and the social sciences. (pp.201-219). London and New York: Routledge-Taylor & Francis Group.
  • HA. (2007). Teaching emotive and controversial issues: A report from the Historical Association on the challenges and opportunities for teaching emotive and controversial history 3-19. London: The Historical Association. 11.07.2012 tarihinde https://www.education.gov.uk/ publications/eOrdering Download/R W100. pdf adresinden alınmıştır.
  • Kabapınar, Y. ve Durmuş, K. (2014). ‘Karşılıklı’ arafta kalış sürecinden kesitler: Ermeni okullarında ‘Ermeni Tehciri’ konulu dersi işlemek/dinlemek. Toplumsal Tarih, 241, ss. 80-87.
  • Kahyaoğlu, D. (ty). Tarih derslerinde tartışmalı ve hassas konular problemi. 11.03.2009 tarihinde http://forum.kultur.k12.tr/tarihsemp/images/dkahyaoglu.doc adresinden alınmıştır.
  • Kaya, R. (2010). Tarih derslerinde tartışabilme olanakları üzerine. Selçuk Üniversitesi Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, 30, 345-360. 20.01.2012 tarihinde http://www.ide.konya.edu.tr/egtfakdergi/Sayilar/sayi30/21.pdf adresinden alınmıştır.
  • Kaya, R. (2015). Problems encountered during the implementations of resource-based teaching in pre-service history teacher training. Educational Research and Reviews, 10 (20), ss. 2724-2736. https://doi.org/10.5897/ERR2015.2394.
  • Kochhar, S. K. (2005). Teaching of history. New Delhi, India: Sterling.
  • Kop, Y. (2017). Gelecek neslin gözüyle 1915 Ermeni olayları. Ankara: Pegem.
  • Kuş, Z. (2015). Science and social studies teachers’ beliefs and practices about teaching controversial issues: Certain comparisons. Journal of Social Science Education, 14, 3, 84-97. 30.05.2018 tarihinde https://files.eric.ed.gov/ fulltext/EJ1101023.pdf adresinden alınmıştır.
  • Kuzuca, L. E. (2017). Teaching sensitive and controversial issues in the history classroom: Exploratory case studies in England. (Unpublished Master’s Thesis). University College London, London, England.
  • Leeuw‐Roord, J. V. (2001). The past is no history! Controversial history teaching as a hazardous challenge for the European history teacher. In K. Pellens together with G. Behre, E. Erdmann, F. Meier and S. Popp Reid (Eds). Historical consciousness and history teaching in a globalizing society (pp.71-80). Printed in Germany: Peter Lang.
  • Marcus, A. S. and Stoddard, J. D. (2009). The inconvenient truth about teaching history with documentary film: Strategies for presenting multiple perspectives and teaching controversial issues. The Social Studies, November/December 2009, 279-284. 16.10.2015 tarihinde http://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/ 00377990903283957 adresinden alınmıştır. Mayring, P. (2011). Nitel sosyal araştırmaya giriş. (Çev. A. Gümüş ve M. S. Durgun). Ankara: Bilgesu. MEB (2011). Tarih öğretmeni alan yeterlikleri. Ankara: MEB Öğretmen Yetiştirme ve Eğitimi Genel Müdürlüğü. 14.07.2018 tarihinde http://otmg.meb.gov.tr/yeterlikdos/TARİH/TARİH.pdf adresinden alınmıştır.
  • Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma: Desen ve uygulama için bir rehber. (Üçüncü Basımdan Çeviri) (Çev. S. Turan). Ankara: Nobel.
  • Metin, E. (2015). Türk ders kitaplarında “Ermeniler”, Cumhuriyet’ten günümüze. Ankara: Tepav.
  • Mrdja, S. (ty). Controversial and sensitive issues in history textbooks in BiH. In Manual for history teachers. (pp.45-47). 01.06.2014 tarihinde http://www.coe.int/t/dg4/education/historyteaching/Source/Cooperation/SEE/ReportLBlack_en.pdf adresinden alınmıştır.
  • Patton, M.Q. (2014). Nitel araştırma yöntemleri. (Çev. Ed. M. Bütün ve S. B. Demir). Ankara: Pegem.
  • Phillips, I. (2009). Tarih öğretiminde tartışmalı ve hassas konular. Çok kültürlü bir Avrupa için tarih ve sosyal bilgiler öğretimi, (Ed. S. Aktekin, P. Harnett, M. Öztürk ve D. Smart), (121-132). Ankara: Harf.
  • Philpott, S., Clabough, J., McConkey, L. and Turner, T. N. (2011). Controversial issues: To teach or not to teach? That is the question! The Georgia Social Studies Journal, 1, (1), 32‐44. 18.07.2012 tarihinde http://www.coe.uga.edu/gssj/files/2010/09/S-Philpott-et-al-2011.pdf adresinden alınmıştır.
  • QCA. (1998). Education for citizenship and the teaching of democracy in schools: Final report of the Advisory Group on Citizenship. Printed in Great Britain. 23.07. 2012 tarihinde http://www.teachingcitizenship.org.ukdnloads/crickreport1998. pdf adresinden alınmıştır.
  • Slater, J. (1995). Teaching history in the new Europe. London: Cassel. Stradling, R. (1984). The teaching of controversial issues: An evaluation. Educational Review, 36, (2), 121-129. 22.09.2014 tarihinde http://dx.doi.org/10.1080/0013191840360202 adresinden alınmıştır.
  • Stradling, R. (2000). “Conference on the initial and in-service training of history teachers in South East Europe". Athens, Greece. 28 - 30 September 2000. 09.12.2012 tarihinde http://www.coe.int/t/dg4/ education/historyteaching / Source/Cooperation/SEE/Athens2000_en.pdf adresinden alınmıştır.
  • Stradling, R. (2003). 20. yüzyıl Avrupa tarihi nasıl öğretilmeli. Çev. (A. Ünal). İstanbul: Türkiye Ekonomik ve Toplumsal Tarih Vakfı.
  • Stradling, R., Noctor, M. and Baines, B. (1984). An overview. In S. Hill and C C. Reid (Eds.), Teaching controversial issues. (pp.103-116). Great Britain: Edward Arnold.
  • Waterson, R. A. (2009). The examination of pedagogical approaches to teaching controversial public issues: Explicitly teaching the Holocaust and comparative genocide. Social Studies Research and Practice, 4, (2), 1-24. 09.03. 2014 tarihinde http://www.socstrpr.org/files/Vol%204/Issue%202%20-% 20 Summer ,% 202010/Research/4.2.1.pdf adresinden alınmıştır.
  • Yazıcı, F. (2015). Azınlık okullarında tarih öğretimi ve çok kültürlülük. İstanbul: Yeni İnsan.
  • Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (Genişletilmiş Dokuzuncu Basım). Ankara: Seçkin.
  • Yılmaz, K. (2012). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin tartışmalı ve tabu konular hakkındaki görüşleri. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9, (18), 201-225. 15.02.2013 tarihinde http://www.mku.edu.tr/files/25_dosya_1355327003.pdf adresinden alınmıştır.
  • Web-1: http:// www.yok.gov.tr / documents / 10279/41805112 / Tarih_Ogretmenligi_ Lisans_Programi.pdf adresinden 30.05.2018 tarihinde alınmıştır.
  • Web-2: http://www.ioe.ac.uk/study/ MMACHR08.html adresinden 25.10.2015 tarihinde alınmıştır.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Dergi Bölümü Araştırma ve İnceleme Makaleleri
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-5666-9737
Yazar: Hasan GÜNAL (Sorumlu Yazar)
Kurum: Balıkesir Üniversitesi
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { tuhed433429, journal = {Turkish History Education Journal}, issn = {}, eissn = {2147-4516}, address = {Ahmet ŞİMŞEK}, year = {2018}, volume = {7}, pages = {414 - 442}, doi = {10.17497/tuhed.433429}, title = {TARİH ÖĞRETMEN ADAYLARININ TARTIŞMALI VE HASSAS KONULARIN ÖĞRETİMİNE YÖNELİK EĞİTİM ALMA DURUMLARI}, key = {cite}, author = {GÜNAL, Hasan} }
APA GÜNAL, H . (2018). TARİH ÖĞRETMEN ADAYLARININ TARTIŞMALI VE HASSAS KONULARIN ÖĞRETİMİNE YÖNELİK EĞİTİM ALMA DURUMLARI. Turkish History Education Journal, 7 (2), 414-442. Retrieved from http://dergipark.gov.tr/tuhed/issue/39129/433429
MLA GÜNAL, H . "TARİH ÖĞRETMEN ADAYLARININ TARTIŞMALI VE HASSAS KONULARIN ÖĞRETİMİNE YÖNELİK EĞİTİM ALMA DURUMLARI". Turkish History Education Journal 7 (2018): 414-442 <http://dergipark.gov.tr/tuhed/issue/39129/433429>
Chicago GÜNAL, H . "TARİH ÖĞRETMEN ADAYLARININ TARTIŞMALI VE HASSAS KONULARIN ÖĞRETİMİNE YÖNELİK EĞİTİM ALMA DURUMLARI". Turkish History Education Journal 7 (2018): 414-442
RIS TY - JOUR T1 - TARİH ÖĞRETMEN ADAYLARININ TARTIŞMALI VE HASSAS KONULARIN ÖĞRETİMİNE YÖNELİK EĞİTİM ALMA DURUMLARI AU - Hasan GÜNAL Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - DO - T2 - Turkish History Education Journal JF - Journal JO - JOR SP - 414 EP - 442 VL - 7 IS - 2 SN - -2147-4516 M3 - UR - Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Turkish History Education Journal TARİH ÖĞRETMEN ADAYLARININ TARTIŞMALI VE HASSAS KONULARIN ÖĞRETİMİNE YÖNELİK EĞİTİM ALMA DURUMLARI %A Hasan GÜNAL %T TARİH ÖĞRETMEN ADAYLARININ TARTIŞMALI VE HASSAS KONULARIN ÖĞRETİMİNE YÖNELİK EĞİTİM ALMA DURUMLARI %D 2018 %J Turkish History Education Journal %P -2147-4516 %V 7 %N 2 %R %U
ISNAD GÜNAL, Hasan . "TARİH ÖĞRETMEN ADAYLARININ TARTIŞMALI VE HASSAS KONULARIN ÖĞRETİMİNE YÖNELİK EĞİTİM ALMA DURUMLARI". Turkish History Education Journal 7 / 2 (Ekim 2018): 414-442.