Year 2018, Volume 3, Issue 2, Pages 1 - 14 2018-12-24

Kırghiz and Turgis Campaigns in Kokturk Inscriptions
Kök Türk Yazıtlarındaki Kırgız ve Türgiş Seferleri

Saadettin Yağmur Gömeç [1]

68 159

At the beginning of 8th century, in 709-710 years, the military expedition to Kirghiz region in the north and Turgis and Sogd regions in the west, is very important in terms of told detailed and literary in the Inscriptions of Kok Turks. The situation before the war, preparation phase and then are clearly displayed in this work. These struggles are incidents needed to focus on the consolidate of the Turkish Khaganate’s dominance in Central Asia. As is seen on the script, after these invasions in 710, Kirghizs were domineered. In pursuit of this domination, Kirghizs were nearly always loyal to Kok Turk Khanate, because they never forgot the defeat and attempted to rise again. The battles with Turgis and other On Ok tribes led them to cross from west of Altay Mountains to Syr Darya banks. In fact, this situation is an important step for turkization of Turkistan wilderness.
 

 

Sekizinci asrın başlarında, yani 709-710 yıllarında kuzeyde Kırgız sahasına, batıda da Türgiş ve Sogd bölgesine yapılan seferler, dönemin Kök Türkçe yazıtlarında ayrıntılı ve edebi bir dille anlatılması bakımından çok mühimdir. Burada savaşların öncesindeki durum, hazırlık safhası ve sonrasındaki vaziyet yine bütün açıklığıyla göz önüne serilmektedir. Söz konusu mücadeleler Kök Türk Kaganlığının Orta Asya’da hâkimiyetini sağlamlaştırması noktasında üzerinde durulması gereken hadiselerdir. Metinde de açıkça görüldüğü gibi, 710 senesindeki bu akının ardından Kırgızlar hâkimiyet altına sokuldular. Bundan sonra onlar, hemen hemen Kök Türk Kaganlığına hep sadık kaldılar. Çünkü burada yedikleri tokatın acısını uzun yıllar unutamayıp, tekrar böyle bir işe yeltenmediler. Türgişler ve dolayısıyla diğer On Ok kabileleriyle savaşlar da, onların Altayların batısından Sır Derya boylarına kadar gitmelerine yol açtı ki, esasında bu vaziyet Türkistan sahrasının Türkleşmesinde önemli bir adımdır. 

  • AYGÜN, Attar, İran’ın Etnik Yapısı, Divan Yayıncılık, Ankara 2006. BAYTUR, E., Şincan’daki Milletlerin Tarihi, Pekin 1991. BREGEL, Y., An Historical Atlas of Central Asia, Leiden-Boston 2003. BURY, J.B., A History of Later Roman Empire From Arcadius to Irene, Vol. II, London 1889. CAHUN, L., Introduction à L’Histoire de L’Asie, Paris 1896. DE GUIGNES, J.M., Hunların, Türklerin, Moğolların ve Daha Sair Tatarların Tarih-î Umumisi, C. II, İstanbul 1924. ESİN, E., “Toharistan Yabguları, Türk-Şahiler, Sul (Çöl) Türkleri”, Tarihte Türk Devletleri, C. I, Ankara 1987. GIBB, H.A., Orta Asya’da Arap Fütûhatı, Çev. M. Hakkı, İstanbul 1930. GÖMEÇ, S., “Umay Meselesi”, Türk Kültürü, Sayı 318, Ankara 1989. GÖMEÇ, S., “Drevnyaya Religiya Tyurok”, Şamanizm Kak Religiya: Genezis, Rekonstruktsiya, Traditsii. Tezisı Dokladov Mejdunarodnoy Nauçnoy Konferentsii, 15-22 avgusta 1992 g. Yakutsk 1992. GÖMEÇ, S., Kök Türk Tarihi, 4. Baskı, Ankara 2011. GÖMEÇ, S., “Kök Türkçe Kaynaklarda Geçen Boy ve Kavim Adları: Azlar”, Belleten, 58/221, Ankara 1994. GÖMEÇ, S., “Kök Türkçe Kaynaklarda Geçen Boy ve Kavimler Üzerine: Çikler”, Türk Kültürü, 32/370, Ankara 1994. GÖMEÇ, S., “Türk Tarihinde Sek El~Çik~Çigil Meselesi”, DTCF. Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Türkoloji Dergisi, 18/2, Ankara 2011. GÖMEÇ, S., Uygur Türkleri Tarihi, 4. Baskı, Ankara 2011 . GÖMEÇ, S., Dişi Kurtun Çocukları, Ankara 2012. GÖMEÇ, S., Türk Kültürünün Ana Hatları, 3. Baskı, Ankara 2014. GROUSSET, R., Bozkır İmparatorluğu, Çev. R. Uzmen, İstanbul 1980. HOWORTH, H.H., “The Westerly Drifting of Nomades from Fifth to the Nineteenth Century, Part VII. The Thukiue or Turks Proper, and the Hoeitche or Uzes”, The Journal of the Anthropological Institute of Great Britain and Ireland, Vol. I, London 1872. KAFESOĞLU, İ., “Kuteybe”, İslam Ansiklopedisi, C. 6, İstanbul 1955. KONUKÇU, E., Kuşan ve Akhunlar Tarihi, Ankara 1973. KURAT, A.N., “Kuteybe b. Müslim’in Harezm ve Semerkant’ı Zaptı”, DTCF. Dergisi, 6/5, Ankara 1948. KURULAY, S.O., Hudûd el-Alem’e Göre 10. Asırda Türk Boyları, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul 2007. LIU, M.T., Die Chinesischen Nachrichten zur Geschichte der Ost-Türken (T’u- Küe), Buch I, Wiesbaden 1958. MARQUART, J., Die Chronologie der Alttürkischen Inschriften, Leipzig 1898. ÖGEL, B., “Türgiş Devletleri (Göktürklerin Batıya Kaymaları)”, Tarihte Türk Devletleri, C. I, Ankara 1987. PAMUKÇU, E., Bağdat’ta İlk Türkler, Ankara 1994. SOUCEK, S., A History of Inner Asia, Cambridge 2003. TOGAN, İ.,- KARA, G., - BAYSAL, C., Eski T’ang Tarihi, Ankara 2006. ZETTERSEN, K.V., - KAFESOĞLU, İ., “Kuteybe”, İslam Ansiklopedisi, C. 6, 2. Baskı, İstanbul 1988.
Primary Language tr
Subjects History
Journal Section Articles
Authors

Author: Saadettin Yağmur Gömeç (Primary Author)
Institution: ANKARA ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Bibtex @research article { turktarars501700, journal = {Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi}, issn = {2548-091X}, eissn = {2459-0185}, address = {Fatih ÜNAL}, year = {2018}, volume = {3}, pages = {1 - 14}, doi = {}, title = {Kök Türk Yazıtlarındaki Kırgız ve Türgiş Seferleri}, key = {cite}, author = {Gömeç, Saadettin Yağmur} }
APA Gömeç, S . (2018). Kök Türk Yazıtlarındaki Kırgız ve Türgiş Seferleri. Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi, 3 (2), 1-14. Retrieved from http://dergipark.gov.tr/turktarars/issue/41527/501700
MLA Gömeç, S . "Kök Türk Yazıtlarındaki Kırgız ve Türgiş Seferleri". Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi 3 (2018): 1-14 <http://dergipark.gov.tr/turktarars/issue/41527/501700>
Chicago Gömeç, S . "Kök Türk Yazıtlarındaki Kırgız ve Türgiş Seferleri". Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi 3 (2018): 1-14
RIS TY - JOUR T1 - Kök Türk Yazıtlarındaki Kırgız ve Türgiş Seferleri AU - Saadettin Yağmur Gömeç Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - DO - T2 - Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 1 EP - 14 VL - 3 IS - 2 SN - 2548-091X-2459-0185 M3 - UR - Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Journal of Turkish Historical Researches Kök Türk Yazıtlarındaki Kırgız ve Türgiş Seferleri %A Saadettin Yağmur Gömeç %T Kök Türk Yazıtlarındaki Kırgız ve Türgiş Seferleri %D 2018 %J Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi %P 2548-091X-2459-0185 %V 3 %N 2 %R %U
ISNAD Gömeç, Saadettin Yağmur . "Kök Türk Yazıtlarındaki Kırgız ve Türgiş Seferleri". Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi 3 / 2 (December 2018): 1-14.