Cilt 4, Sayı 2, Sayfalar 124 - 130 2017-06-30

Pıtrak (Xanthium strumarium L.) Tohumlarının En Uygun Çimlendirme Metotlarının Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma

Cüneyt CESUR [1] , Belgin COŞGE ŞENKAL [2] , Tansu USKUTOĞLU [3] , Cennet YAMAN [4] , Talat YURTERİ [5]

110 95

Bu çalışma Yozgat il sınırları içerisinde bulunan 1440 m rakımlı Muslubelen Geçidi’nden 2014 yılı içerisinde toplanan pıtrak (Xanthium strumarium L.) tohumlarının çimlendirilmesinde kullanılabilecek en uygun metodun belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmada, farklı GA₃ (50, 250, 500, 1000, 2000 ppm) ve sıcaklık (etüvde 90 °C ve 120 °C’de 1, 5 ve 10 dakika) muamelesine tabi tutulan pıtrak tohumlarının çimlenme gözlemleri takip edilmiş; 13 farklı uygulamada 10 farklı gözlemle çimlenme süreleri ve oranlarına bakılmıştır. Çimlenme süreleri kontrol, 24 saat 50, 250, 500, 1000 ve 2000 ppm GA₃ ile 10 dakika etüvde 90 °C ve 120 °C uygulamalarında çimlenme süresi 10 gün olarak tespit edilirken; 1 dakika etüvde 90 °C ve 120 °C (8 ve 11. uygulamalar), 5 dakika etüvde 90 °C ve 120 °C (9 ve 12. uygulamalar) uygulamalarında ise çimlenme süresi 11 gün olarak tespit edilmiştir. Çalışmada, 13. uygulamada (10 dk etüvde 120 °C) çimlenme süresi 18 gün olarak gerçekleşmiştir. Çimlenme oranları ise 13. uygulamada yaklaşık % 26 olarak gerçekleşirken, 9. uygulamada (5 dk. etüvde 90 °C) bu oran % 70 olmuş, diğer uygulamalarda ise pıtrak tohumlarının % 90 -100 arasında çimlendiği tespit edilmiştir.
Çimlendirme metotları,pıtrak,Xanthium strumarium L.
  • Anonim, 2016. Türkiye Bitkileri Veri Servisi (TÜBİVES). http://www.tubives.com (Erişim tarihi: 11.11.2016).
  • Atik, M., Karagüzel, O., Ersoy, S., 2007. Sıcaklığın Dalbergia sissoo tohumlarının çimlenme özelliklerine etkisi. Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 20(2): 203-210.
  • Atwater, B.R., 1980. Germination, dormancy and morphology of the seeds of herbaceous ornamental plants. Seed Science and Technology, 8(4): 523-573.
  • Chang, F., Hanna, M.A., Zhang, D.J., Li, H., Zhou, Q., Song, B.A., Song, Y., 2013. Production of biodiesel from non-edible herbaceous vegetable oil: Xanthium sibiricum Patr. Bioresource Technology, 140: 435-438.
  • Cheng-Jiang, R., Wei-He, X., Silva, J.A.T., 2012. Potential of five plants growing on unproductive agricultural lands as biodiesel resources. Renewable Energy, 41(1): 191-199.
  • Çetinbaş, M., Koyuncu, F., 2005. Soğukta nemli katlama ve tohum kabuğunun kuş kirazı (Prunus avium L.) tohumlarında dormansinin kırılması üzerine etkileri. Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 18(3): 417-423.
  • Duman, İ., 2002. Soğan (Allium cepa L.) tohumlarının çimlenmesini iyileştirici farklı osmotik uygulama yöntemlerinin karşılaştırılması. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 39(2): 1-8.
  • Eymirli, S., Torun, H., 2015. Xanthium strumarium, Türkiye İstilacı Bitkiler Kataloğu. T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü, Bitki Sağlığı Araştırmaları Daire Başkanlığı, Ankara.
  • Güner, A., 2012. Türkiye Bitkileri Listesi (Damarlı Bitkiler). Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi Yayınları, Flora Dizisi-1, İstanbul.
  • Gürbüz, B., Gümüşçü, A., 1996. Farklı gibberellik asit dozları ve uygulama sürelerinin yönlü yüksük otu (Digitalis lanata Ehrh.) tohumlarının çimlenmesine etkileri. Tarım Bilimleri Dergisi, 2(3): 17-20.
  • Han, T., Li, H.L., Zhang, Q.Y., Han, P., Zheng, H.C., Rahman, K., Qin, L.P., 2007. Bioactivity-guided fractionation for anti-inflammatory and analgesic properties and constituents of Xanthium strumarium. Phytomedicine, 14(12): 825-829.
  • Hartmann, H.T., Kester, D.E., Davies, F.T., 1990. Plant Propagation Principles and Practices. 5th Ed. Printice Hall. Inc., Englewood Cliffs, New Jersey, USA.
  • Holm, L.G., Plunknett, D.L., Pancho, J.V., Herberger J.P, 1991. The World’s Worst Weeds. Distribution and Biology. Krieger Publishing Company, Malabar, Florida. USA.
  • Karakurt, H., Aslantaş, R., Eşitken, A., 2010. Tohum çimlenmesi ve bitki büyümesi üzerinde etkili olan çevresel faktörler ve bazı ön uygulamalar. Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 24(2): 115-128.
  • Karam, N.S., Al-Salem, M.M., 2001. Breaking dormancy in Arbutus andrachna L. seeds by stratification and gibberellic acid. Seed Science and Technology, 29(1): 1-56.
  • Kenanoğlu, B.B., Demir, I., Mavi, K., Yetişir, H., 2007. Lagenaria siceraria genotiplerinin düşük sıcaklıkta çimlenmesi üzerine ekim öncesi uygulamaların etkisi. Tarım Bilimleri Dergisi, 13(3): 169-175.
  • Khattak, M.S., Wahab, F., Iqbal, J., Rafiq, M., Amin, M., 2001. IBA promotes rooting in the hardwood cuttings of olive (Olea europaea L.) Cultivars. Pakistan Journal of Biological Sciences, 4(6): 633-634.
  • Kim, Y.S., Kim, J.S., Park, S.H., Choi, S.U., Lee, C.O., Kim, S.K., Kim, Y.K., Kim, S.H., Ryu, S.Y., 2003. Two cytotoxic sesquiterpene lactones from the leaves of Xanthium strumarium and their in vitro inhibitory activity on farnesyltransferase. Planta Medica, 69(4): 375-377.
  • Köse, H., 1997. Ege Bölgesi’nde doğal olarak yetişen bazı süs ağaç, ağaççık ve çalı tohumlarının çimlendirme yöntemleri üzerinde araştırmalar. Doktora tezi, Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
  • Lee, J.M., 1996. Common Cocklebur (Xanthium strumarium L.). Iowa State University, The ISU Weed Biology Library, Agronomy No: 517, USA.
  • Li, C., Chen, F., Zhang, Y., 2014. GA3 and other signal regulators (MeJA and IAA) improve xanthumin biosynthesis in different manners in Xanthium strumarium L. Molecules, 19(9): 12898-12908.
  • Martínez-Gómez, P., Dicenta, F., 2001. Mechanisms of dormancy in seeds of peach [Prunus persica (L.) Batsch] Cv. GF 305. Scienta Horticulturae, 91(1-2): 51-58.
  • Mayer, A.M., Mayber, A.P., 1963. The Germination of Seeds. Vol. 3, The Macmillan Comp., New York.
  • Moore, J.E., Wolfe, J.D., Franklin, S.B., 2014. Growth responses of different aged ındividuals of Xanthium strumarium L. in flooded conditions. Journal of The Torrey Botanical Society, 141(1): 72-79.
  • Muhyaddin, T., Wiebe, H.J., 1989. Effect of seed treatments with polyethylene glycol (PEG) on emergence of vegetable crops. Seed Science and Technology, 17: 49-56.
  • Nagel, J.M., Wang, X.Z., Lewis, J.D., Fung, H.A., Tissue, D.T., Griffin, K.L., 2005. Atmospheric CO2 enrichment alters energy assimilation, investment and allocation in Xanthium strumarium. Journal New Phytologist, 166(2): 513-523.
  • Onursal, C.E., Gözlekçi, Ş., 2007. Sandal ağacı (Arbutus andrachne L.) tohumlarına yapılan bazı ön uygulamaların tohum çimlenme oranı ve süresi üzerine etkileri. Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 20(2): 211-218.
  • Özvardar, S., Özçağıran, R., 1991. Değişik katlama sıcaklıkları ve katlama öncesi işlemlerin erik tohumlarının çimlenmelerine etkileri. Türkiye 1. Fidancılık Sempozyumu, Bildiriler Kitabı, 26-28 Ekim, Tokat, s. 319-324.
  • Sarı, A.O., Oğuz, B., Bilgiç, A., Tort, N., Güvensen, A., Şenol, S.G., 2010. Ege ve Güney Marmara Bölgeleri’nde halk ilacı olarak kullanılan bitkiler. Anadolu, 20(2): 1-21.
  • Turgut, M., Alhan, C.C., Gürgöze, M., Kurt, A., Doğan, Y., Tekatli, M., Akpolat, N., Aygün, A.D., 2005. Carboxyatractyloside poisoning in humans. Annals of Tropical Paediatrics, 25(2): 125-134.
  • Uluğ, E., Kadıoğlu, I., Üremiş, I., 1993. Türkiye’nin Yabancı Otları ve Bazı Özellikleri. T.C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Yayın No: 78, Adana.
  • Wazir, L., Ali, N., Rahman, N., 2001. Effect of different concentrations of ındole butyric acid (IBA) and different soil media on the rootings of olive cuttings. Sarhad Journal of Agriculturae, 17(4): 553-556.
  • Wei-He, X., Cheng-Jiang, R., 2010. Oil contents and relative components of fatty acid in the seeds of five energy plants. Renewable Energy Resources, 28(2): 62-66.
  • Xue, L.M., Zhang, Q.Y., Han, P., Jiang, Y.P., Yan, R.D., Wang, Y., Rahman, K., Jia, M., Han, T., PingQin, L., 2014. Hepatotoxic constituents and toxicological mechanism of Xanthium strumarium L. Fruits. Journal of Ethnopharmacology, 152(2): 272-282.
  • Yıldız, A., Eti, S., 1995. Keçiboynuzu tohumlarının değişik yöntemlerle çimlendirilmesi üzerine araştırmalar. Türkiye II Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, 3-6 Ekim, Adana, s. 756-760.
  • Zhang, X.M., Zhang, Z., 2003. The study of intoxication and toxicity of fructus Xanthii. Journal of Chinese Integrative Medicine, 1(1): 71-74.
Konular Yaşam Bilimleri
Yayımlanma Tarihi Haziran
Dergi Bölümü Araştırma Makalesi / Research Article
Yazarlar

Yazar: Cüneyt CESUR
E-posta: cuneyt.cesur@bozok.edu.tr
Kurum: BOZOK UNIV
Ülke: Turkey


Yazar: Belgin COŞGE ŞENKAL
E-posta: belgin.senkal@bozok.edu.tr
Kurum: BOZOK UNIV
Ülke: Turkey


Yazar: Tansu USKUTOĞLU
E-posta: tansu.uskutoglu@bozok.edu.tr
Kurum: BOZOK UNIV
Ülke: Turkey


Yazar: Cennet YAMAN
E-posta: cennet.yaman@bozok.edu.tr
Kurum: BOZOK UNIV
Ülke: Turkey


Yazar: Talat YURTERİ
E-posta: talatyurteri@xn--tarmkredi-xpb.org.tr
Kurum: Toros Üniversitesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü, Mersin/TÜRKİYE
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { tutad270676, journal = {Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi}, issn = {2148-2306}, address = {Siirt Üniversitesi}, year = {2017}, volume = {4}, pages = {124 - 130}, doi = {10.19159/tutad.270676}, title = {Pıtrak (Xanthium strumarium L.) Tohumlarının En Uygun Çimlendirme Metotlarının Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma}, language = {tr}, key = {cite}, author = {USKUTOĞLU, Tansu and YURTERİ, Talat and CESUR, Cüneyt and YAMAN, Cennet and COŞGE ŞENKAL, Belgin} }
APA CESUR, C , COŞGE ŞENKAL, B , USKUTOĞLU, T , YAMAN, C , YURTERİ, T . (2017). Pıtrak (Xanthium strumarium L.) Tohumlarının En Uygun Çimlendirme Metotlarının Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, 4 (2), 124-130. DOI: 10.19159/tutad.270676
MLA CESUR, C , COŞGE ŞENKAL, B , USKUTOĞLU, T , YAMAN, C , YURTERİ, T . "Pıtrak (Xanthium strumarium L.) Tohumlarının En Uygun Çimlendirme Metotlarının Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma". Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi 4 (2017): 124-130 <http://dergipark.gov.tr/tutad/issue/30013/270676>
Chicago CESUR, C , COŞGE ŞENKAL, B , USKUTOĞLU, T , YAMAN, C , YURTERİ, T . "Pıtrak (Xanthium strumarium L.) Tohumlarının En Uygun Çimlendirme Metotlarının Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma". Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi 4 (2017): 124-130
RIS TY - JOUR T1 - Pıtrak (Xanthium strumarium L.) Tohumlarının En Uygun Çimlendirme Metotlarının Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma AU - Cüneyt CESUR , Belgin COŞGE ŞENKAL , Tansu USKUTOĞLU , Cennet YAMAN , Talat YURTERİ Y1 - 2017 PY - 2017 N1 - doi: 10.19159/tutad.270676 DO - 10.19159/tutad.270676 T2 - Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 124 EP - 130 VL - 4 IS - 2 SN - 2148-2306-2528-858X M3 - doi: 10.19159/tutad.270676 UR - http://dx.doi.org/10.19159/tutad.270676 Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi Pıtrak (Xanthium strumarium L.) Tohumlarının En Uygun Çimlendirme Metotlarının Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma %A Cüneyt CESUR , Belgin COŞGE ŞENKAL , Tansu USKUTOĞLU , Cennet YAMAN , Talat YURTERİ %T Pıtrak (Xanthium strumarium L.) Tohumlarının En Uygun Çimlendirme Metotlarının Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma %D 2017 %J Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi %P 2148-2306-2528-858X %V 4 %N 2 %R doi: 10.19159/tutad.270676 %U 10.19159/tutad.270676