Yıl 2018, Cilt 10, Sayı 2, Sayfalar 183 - 192 2018-06-29

Vektör Otoregresyon (VAR) Modeli ile İklimsel Değişkenlerin İstatistiksel Analizi

HAYRİYE ESRA AKYÜZ [1]

22 25

İklimsel değişikliklerin bir sonucu olarak tüm canlılar için oldukça büyük bir tehdit oluşturan sıcaklık artışlarının belirlenmesi bu çalışmanın temel amacını oluşturmaktadır. Bu çalışmada iklimsel veriler olarak 2012-2016 yılları arasındaki ortalama basınç, minumum toprak üstü sıcaklık, ortalama nem, ortalama rüzgar hızı, ortalama sıcaklık ve toplam yağış ortalaması kullanılmıştır. İklimsel verilerin analizi için Eviews 9.0 yazılımı kullanılmıştır. Akaike Bilgi kriterine göre gecikme uzunluğu 4 olarak belirlenmiştir. Ortalama sıcaklık değişkenine verilen bir standart sapmalık şokun büyük çoğunlukla kendisi ve basınç değişkeni ile belirlendiği elde edilmiştir. Sonuç olarak, ortalama sıcaklık değişkeni kısa dönemde kendi şokları ile belirlenebilmektedir. Diğer yandan 12 ayın sonunda ortalama sıcaklık değişkeninin % 58.4’ü kendisi tarafından, % 9.5’i ortalama minumum toprak üstü sıcaklık, % 9.4’ü ortalama nem, % 5.06’sı ortalama basınç ve % 7.24’ü ortalama rüzgar hızı tarafından açıklandığı elde edilmiştir. Vektör otoregresyon modelinin, iklimsel değişkenleri modellemede başarılı olduğu belirlenmiştir.

Etki-tepki fonsiyonu, Granger nedensellik analizi, iklimsel değişken, Var analizi
  • 1. Akaike, H. (1978). On the likelihood of a time series model. The Statistician, 217-235.
  • 2. Batista, P. P., Clemesha, B. R., & Simonich, D. M. (2009). A 14-year monthly climatology and trend in the 35–65 km altitude range from Rayleigh Lidar temperature measurements at a low latitude station. Journal of Atmospheric and Solar-Terrestrial Physics, 71(13), 1456-1462.
  • 3. Bozyurt, O. (2002). Küresel iklim değişiklikleri. 11-13 Nisan Klimatoloji Çalıştayı Bidiriler Kitabı, 247-256.
  • 4. Demirci, A., & Karakuyu, M. (2002). Küresel iklim değişimi ve Türkiye’nin fiziki ve beşeri coğrafyası üzerindeki olası etkileri. Klimatoloji Çalıştayı, İzmir, 235-245.
  • 5. Dickey, D. A. & Fuller, W. A. 1979. Distrubition of the estimators for autogressive time series with unit root. Journal of the American Statistical Association, 74, 427-431.
  • 6. Dickey, D. A. &Fuller, W. A. 1981. Likilihood ratio statistics for autoregressive time series with a unit root, Econometrica, 49(4), 1057-1072.
  • 7. Ertek, T. (2000). Ekonometriye Giriş. İstanbul: Beta Yayıncılık, 2. Baskı.
  • 8. Gómez-Gesteira, M., Alvarez, I., & Gesteira, J. L. G. (2009). Present warming within the context of cooling–warming cycles observed since 1854 in the Bay of Biscay. Continental Shelf Research, 29(8), 1053-1059.
  • 9. Granger, C.W. (1969). Investigating causal relations by econometric models and cross-spectral methods. Econometrica: Journal of the Econometric Society, 424-438.
  • 10. Karabulut, M., & Cosun, F. (2009). Kahramanmaraş ilinde yağışların trend analizi. Coğrafi Bilimler Dergisi, 7(1), 65-83.
  • 11. MacKinnon, J. G. (1991). Critical Value for Cointegration Tests in Advanced Texts in Econometrics.
  • 12. Önder, S., & Önder, D. (2007, March). Evaluation of water resources on the basis of river basins and the probable changes to occur in basin management in the future due to global climate change. In International Congress: River Basin Management(Vol. 1, pp. 22-24).
  • 13. Ponsar, S., Ozer, J., & Van den Eynde, D. (2007). Impacts of climate change on the physical and chemical parameters of the North Sea (literature study). Management Unit of the North Sea Mathematical Models, Brussels.
  • 14. Sims, C. A. (1972). Money, income, and causality. The American economic review, 540-552.
  • 15. Sims, C. A. (1980). Macroeconomics and reality. Econometrica: Journal of the Econometric Society, 1-48.
  • 16. Solomon, S. (Ed.). (2007). Climate change 2007-the physical science basis: Working group I contribution to the fourth assessment report of the IPCC (Vol. 4). Cambridge university press.
  • 17. Sprintall, J. (2008). Long-term trends and interannual variability of temperature in Drake Passage. Progress in Oceanography, 77(4), 316-330.
  • 18. Tarı, R. (2006). Ekonometri. İstanbul: Avcı Ofset, 4. Baskı.
  • 19. Tarı, R. (2010). Ekonometri. Kocaeli: Umuttepe Yayınları, Genişletilmiş 6. Baskı.
  • 20. Türkes, M. (1998). Influence of geopotential heights, cyclone frequency and Southern Oscillation on rainfall variations in Turkey. International Journal of Climatology, 18(6), 649-680.
  • 21. Türkeş, M. (2012). Türkiye’de gözlenen ve öngörülen iklim değişikliği, kuraklık ve çölleşme. Ankara Üniversitesi Çevrebilimleri Dergisi, 4(2), 1-32.
Birincil Dil tr
Konular Mühendislik (Genel)
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Yazar: HAYRİYE ESRA AKYÜZ (Sorumlu Yazar)
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { umagd402272, journal = {Uluslararası Mühendislik Araştırma ve Geliştirme Dergisi}, issn = {}, eissn = {1308-5514}, address = {Kırıkkale Üniversitesi}, year = {2018}, volume = {10}, pages = {183 - 192}, doi = {10.29137/umagd.402272}, title = {Vektör Otoregresyon (VAR) Modeli ile İklimsel Değişkenlerin İstatistiksel Analizi}, key = {cite}, author = {AKYÜZ, HAYRİYE ESRA} }
APA AKYÜZ, H . (2018). Vektör Otoregresyon (VAR) Modeli ile İklimsel Değişkenlerin İstatistiksel Analizi. Uluslararası Mühendislik Araştırma ve Geliştirme Dergisi, 10 (2), 183-192. DOI: 10.29137/umagd.402272
MLA AKYÜZ, H . "Vektör Otoregresyon (VAR) Modeli ile İklimsel Değişkenlerin İstatistiksel Analizi". Uluslararası Mühendislik Araştırma ve Geliştirme Dergisi 10 (2018): 183-192 <http://dergipark.gov.tr/umagd/issue/38203/402272>
Chicago AKYÜZ, H . "Vektör Otoregresyon (VAR) Modeli ile İklimsel Değişkenlerin İstatistiksel Analizi". Uluslararası Mühendislik Araştırma ve Geliştirme Dergisi 10 (2018): 183-192
RIS TY - JOUR T1 - Vektör Otoregresyon (VAR) Modeli ile İklimsel Değişkenlerin İstatistiksel Analizi AU - HAYRİYE ESRA AKYÜZ Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.29137/umagd.402272 DO - 10.29137/umagd.402272 T2 - Uluslararası Mühendislik Araştırma ve Geliştirme Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 183 EP - 192 VL - 10 IS - 2 SN - -1308-5514 M3 - doi: 10.29137/umagd.402272 UR - http://dx.doi.org/10.29137/umagd.402272 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Uluslararası Mühendislik Araştırma ve Geliştirme Dergisi Vektör Otoregresyon (VAR) Modeli ile İklimsel Değişkenlerin İstatistiksel Analizi %A HAYRİYE ESRA AKYÜZ %T Vektör Otoregresyon (VAR) Modeli ile İklimsel Değişkenlerin İstatistiksel Analizi %D 2018 %J Uluslararası Mühendislik Araştırma ve Geliştirme Dergisi %P -1308-5514 %V 10 %N 2 %R doi: 10.29137/umagd.402272 %U 10.29137/umagd.402272
ISNAD AKYÜZ, HAYRİYE ESRA . "Vektör Otoregresyon (VAR) Modeli ile İklimsel Değişkenlerin İstatistiksel Analizi". Uluslararası Mühendislik Araştırma ve Geliştirme Dergisi 10 / 2 (Haziran 2018): 183-192. http://dx.doi.org/10.29137/umagd.402272