Cilt 27, Sayı 2, Sayfalar 157 - 164 2017-06-30

Line x Tester (Çoklu Dizi) Yöntemiyle Geliştirilmiş Bazı Pamuk (Gossypium hirsutum L.) Melezlerinin Elbistan Koşullarına Uyum Yetenekleri-I; Lif Verimi ve Lif Verimi Unsurları
Combining Ability of Some Cotton (Gossypium hirsutum L.) Hybrids in Line x Tester for Elbistan Conditions-I; Fiber Yield and Fiber Yield Components

Ramazan Şadet GÜVERCİN [1]

68 52

Türkiye için önemli bir bitki olan pamukta, farklı çevre koşulları için yüksek lif verimine sahip çeşit geliştirmek, pamuk ıslahının temel hedefidir. Oysa lif verimi, çok genle yönetilen ve aralarında karmaşık ilişki bulunan çok sayıda özelliğin tesiri altındadır. Bu çalışma, lif verimi yüksek çeşitlerin belirlenmesi veya geliştirilmesi amacıyla, 2011 yılında Kahrmanmaraş’ta yapılan melezlemeyi takiben, 2012 yılında Elbistan-Kahramanmaraş koşullarında yürütülmüştür. Elbistan ilçesi Türkiye’nin Akdeniz, İç Anadolu ve Doğu Anadolu Bölgeleri’nin birleşim noktasında ve deniz seviyesinden ortalama 950-1150 m yüksekte konumlanmış bir ilçedir. Bitkisel materyal olarak sekiz pamuk (Gossypium hirsutum L) çeşidinin (analar: Stoneville 468, Adana 98 ve Furkan; babalar: Beli İzvor 432, Primera, Berke, Nazilli 663 ve Fantom) yanı sıra, bu çeşitlerin Çoklu Dizi (Line x Tester) analiz yöntemine uygun melezlenmesiyle geliştirilmiş on beş adet F1 pamuk melezinin kullanıldığı bu çalışma, Tesadüf Blokları deneme deseninde yürütülmüş ve lif veriminin yanı sıra lif verimine etkili dokuz özellik incelenmiştir. Çalışma sonucunda, melezlere ait lif verimlerinin 59.1 kgda-1 (3x7, Furkan x Nazilli 663) ile 113.3 kgda-1 (1x4, Stoneville 468 x Beli İzvor 432), ebeveynlere ait lif verimlerinin ise 50.04 kgda-1 (Furkan) ile 102.83 kgda-1 (Fantom) arasında değiştiği saptanırken, lif verimi yönünden çok önemli bulunan melezler arası, ebeveynler arası ve genotipler arası farklılığa anaların %40.77, babaların %33.77, analar x babalar ilişkisinin ise %25.46 oranında katkı sağladığı belirlenmiştir. Ayrıca, yüksek lif verimi için yüksek kütlü verimi ile çırçır randımanını kombine edebilen genotiplerin Elbistan koşulları için çok önemli olduğu belirlenirken, bu özelliklere sahip 1x4 F1 (Stoneville 468 x Beli İzvor 432) melezi ile Fantom çeşidinin en ümitvar genotipler olduğu tespit edilmiştir.

Development new cultivar with high fiber yield for different environmental conditions in cotton is main target of cotton breeding that is very important plant for Turkey. Whereas, fiber production is under the influence of a large number of properties, which they have complex relationship and are manage by many genes. The study was carried out in Elbistan plain in 2012 in order to determine or develop new varieties with high fiber yield, after the fallowing of hybridization which made in Kahramanmaraş conditions in 2011 year. Elbistan is located at high elevation (about 1100 m-1500 m) from sea level in Turkey, and junction of Mediterranean, Central and Eastern Anatolia Regions, that has got short period for cotton cultivation. In this study, eight cotton (Gossypium hirsutum L.) varieties (lines: Stoneville 468, Adana 98 and Furkan, testers: Beli İzvor 432, Primera, Berke, Nazilli 663 and Fantom) and fifteen F1 hybrid were used as plant material that obtained by Line x Tester mating design, and planted in a randomized block design with four replications for investigate nine properties, which effected on fiber yield. In this study, eight cotton (Gossypium hirsutum L.) varieties (lines: Stoneville 468, Adana 98 and Furkan, testers: Beli İzvor 432, Primera, Berke, Nazilli 663 and Fantom) and fifteen F1 hybrid were used as plant material, that obtained by Line x Tester mating design. After that, parents and hybrids planted in randomized block design with four replications for investigate nine properties, which effected on fiber yield. As a result of the study, while the parent fiber yields were range 50.04 kgda-1 (Furkan) to 102.83 kg-1 (Fantom), fiber yields of the hybrids ranged from 59.1 kgda-1 (3x7, Furkan x Nazilli 663) to 113.3 kgda-1 (1x4, Stoneville 468 x Beli İzvor 432) and very important differences determined among of hybrids, parents and genotypes for fiber yield. Furthermore, lines, testers and line x tester interaction supported to lint yield 40.77%, 33.77% and 25.46%, respectively and choice of genotypes are found very important for maximum lint yield for Elbistan conditions, which they have to combined high seed cotton yield and gin out turn like 1x4 F1 (Stoneville 468 x Beli İzvor 432) hybrid and Fantom cultivar.

  • Ahuja SL, Dhayal LS (2007). Combining ability estimates for yield and fibre quality traits in 4 x 13 line tester crosses of Gossypium hirsutum. Euphytica. 153: 87-98.
  • Anonim (2009 a). Elbistan meteoroloji ilçe müdürlüğü gözlem kayıtları.
  • Anonim (2009 b). Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Kahramanmaraş İl Müdürlüğü, toprak laboratuar analiz sonuçları.
Konular Mühendislik ve Temel Bilimler
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Yazar: Ramazan Şadet GÜVERCİN
E-posta: rguvercin@ksu.edu.tr

Bibtex @araştırma makalesi { yyutbd327692, journal = {Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi}, issn = {1308-7576}, address = {Yüzüncü Yıl Üniversitesi}, year = {2017}, volume = {27}, pages = {157 - 164}, doi = {}, title = {Line x Tester (Çoklu Dizi) Yöntemiyle Geliştirilmiş Bazı Pamuk (Gossypium hirsutum L.) Melezlerinin Elbistan Koşullarına Uyum Yetenekleri-I; Lif Verimi ve Lif Verimi Unsurları}, language = {tr}, key = {cite}, author = {GÜVERCİN, Ramazan Şadet} } @araştırma makalesi { yyutbd327692, journal = {Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi}, issn = {1308-7576}, address = {Yüzüncü Yıl Üniversitesi}, year = {2017}, volume = {27}, pages = {157 - 164}, doi = {}, title = {Combining Ability of Some Cotton (Gossypium hirsutum L.) Hybrids in Line x Tester for Elbistan Conditions-I; Fiber Yield and Fiber Yield Components}, language = {en}, key = {cite}, author = {GÜVERCİN, Ramazan Şadet} }
APA GÜVERCİN, R . (2017). Line x Tester (Çoklu Dizi) Yöntemiyle Geliştirilmiş Bazı Pamuk (Gossypium hirsutum L.) Melezlerinin Elbistan Koşullarına Uyum Yetenekleri-I; Lif Verimi ve Lif Verimi Unsurları. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 27 (2), 157-164. Retrieved from http://dergipark.gov.tr/yyutbd/issue/30352/327692
MLA GÜVERCİN, R . "Line x Tester (Çoklu Dizi) Yöntemiyle Geliştirilmiş Bazı Pamuk (Gossypium hirsutum L.) Melezlerinin Elbistan Koşullarına Uyum Yetenekleri-I; Lif Verimi ve Lif Verimi Unsurları". Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 27 (2017): 157-164 <http://dergipark.gov.tr/yyutbd/issue/30352/327692>
Chicago GÜVERCİN, R . "Line x Tester (Çoklu Dizi) Yöntemiyle Geliştirilmiş Bazı Pamuk (Gossypium hirsutum L.) Melezlerinin Elbistan Koşullarına Uyum Yetenekleri-I; Lif Verimi ve Lif Verimi Unsurları". Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 27 (2017): 157-164
RIS TY - JOUR T1 - Line x Tester (Çoklu Dizi) Yöntemiyle Geliştirilmiş Bazı Pamuk (Gossypium hirsutum L.) Melezlerinin Elbistan Koşullarına Uyum Yetenekleri-I; Lif Verimi ve Lif Verimi Unsurları AU - Ramazan Şadet GÜVERCİN Y1 - 2017 PY - 2017 N1 - DO - T2 - Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 157 EP - 164 VL - 27 IS - 2 SN - 1308-7576-1308-7584 M3 - UR - Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi Line x Tester (Çoklu Dizi) Yöntemiyle Geliştirilmiş Bazı Pamuk (Gossypium hirsutum L.) Melezlerinin Elbistan Koşullarına Uyum Yetenekleri-I; Lif Verimi ve Lif Verimi Unsurları %A Ramazan Şadet GÜVERCİN %T Line x Tester (Çoklu Dizi) Yöntemiyle Geliştirilmiş Bazı Pamuk (Gossypium hirsutum L.) Melezlerinin Elbistan Koşullarına Uyum Yetenekleri-I; Lif Verimi ve Lif Verimi Unsurları %D 2017 %J Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi %P 1308-7576-1308-7584 %V 27 %N 2 %R %U