Yıl 2018, Cilt 28, Sayı 2, Sayfalar 161 - 167 2018-06-29

Hamdani Koyunlarında Bazı Büyüme-Gelişme, Döl ve Süt Verim Özellikleri
Some Growth, Reproduction and Lactation Characteristics of Hamdani Sheep

Erdal BİNGÖL [1] , Mehmet BİNGÖL [2]

76 109

Bu çalışma, Hakkari ili Çukurca ilçesi, Çığlı bölgesinde ekstansif (yetiştirici) koşullarda yetiştirilen yağlı kuyruklu Hamdani koyunlarının, bazı büyüme-gelişme, üreme ve süt verim özelliklerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Hamdani kuzularında doğum, sütten kesim ve 6. ay canlı ağırlık ortalamaları 4.13, 21.78 ve 35.09 kg olarak bulunmuştur. Kuzularda doğumdan-sütten kesime ve doğumdan-altıncı aya ortalama günlük canlı ağırlık artışları da 171.98 ve 196.30 g olarak tespit edilmiştir. Aralık-Şubat ayları arasında doğum yapan Hamdani koyunlarının döl verim özelliklerinden doğum oranı, kısırlık oranı, koçaltı koyun başına doğan kuzu sayısı, ikizlik oranı ve doğuran koyun başına doğan kuzu sayısı sırasıyla %92, %8, 1.04, %13.05 ve 1.13 olmuştur. Koyunlar için ortalama laktasyon süt verimi ve laktasyon süresi ise 83.96 l ve 170.98 gün olarak tespit edilmiştir. Bu verilere dayalı olarak; Hamdani koyunlarının gerek yerli ve gerekse bazı melez koyun ırklarıyla karşılaştırılabilir özelliklere sahip olduğu sonucuna varılmıştır.

This research was conducted to determine some growth reproduction and lactation characteristics of fat tailed Hamdani sheep in extensive farm conditions in the Çığlı village of Çukurca district of Hakkari Province in Turkey. It was found out that average of birth weight, weaning weight and 6th month live weight were 4.13, 21.78 and 35.09 kg respectively. The average daily gains from birth to weaning and from birth to the 6th month were 171.98 and 196.30 g respectively. Hamdani, sheep giving birth between December to February, it’s reproduction characteristics such as lambing rate, infertility rate, fecundity, twinning rate and litter size were found to be 92%, 8%, 1.04, 13.05% and 1.13 respectively. The survival rates of lambs until the 7th and 90th (until weaning) days were 98.5% and 94.6% respectively. The means of lactation milk yield and lactation length for ewes were 83.96 L and 170.98 days respectively. Consequently, it was concluded that Hamdani sheep had a better performance over performance for traits in question compared to Turkish native sheep breeds and some certain cross breeds developed and recently known in Turkey.

  • Abdul-Rahman F Y, Al-Barzinjy Y M S (2007). A study on The Relationship Between Body Weight and Body Dimensions of Lambs at Weaning And Selection of Hamdani Ewes for Milk Production. Mesopotamia Journal of Agriculture 35 (1): 58–67.
  • Aktas A H, Ankarali B, Halici, I, Demirci U, Atik A, Yaylaci E (2014). Growth Traits and Survival Rates of Akkaraman Lambs in Breeder Flocks in Konya Province. Turkish Journal of Veterinary and Animal Sciences 38: 40-45.
  • Al-Barzinji Y M S, Abdul-Rahman F Y (2012). Estimated of Genetic and Non Genetic Parameters for Daily Test Milk Yield and Fat Percentage in Hamdani Ewes. Mesopotamia Journal of Agriculture 40 (3): 107-115.
  • Alkass J E, Al-Azzawi W A R, Al-Tayy H M (2009). Milk Production in Awassi Sheep and Their Crosses with Assaf Under Accelerated Lambing System. Journal of Zankoy Sulaimani 12 (1): 7-12.
  • Altin T (2001). Variation of Milk Yield in Sheep During Lactation Period and Estimation of Lactation Milk Yield by Means of Different Methods. Yuzuncu Yil University Journal of Agricultural Science 11 (2): 1-7 (in Turkish).
  • Aziz K O, Al-Oramary R (2005). A Study on Fleece Characterization of Hamadani Sheep in Erbil Plain. Mezopotamia Journal Agriculture 33 (1): 5-9.
  • Bingol M (1998). Norduz koyunlarının döl ve Süt Verimleri ile Büyüme-Gelişme ve Dış Yapı Özellikleri (PhD thesis, unpublished). Yuzuncu Yil University Institute of Sciences. Van.
  • Bingol E, Aygun T (2013). Hakkari’de yetiştirilen Karakaş Koyunlarında Bazı Döl Verimi Özellikleri. Iğdır University Journal of The Institute of Science and Technology 3 (2): 113-118.
  • Ceyhan A, Erdoğan İ, Sezenler T (2007). Gen Kaynağı Olarak Korunan Kıvırcık, Gökçeada ve Sakız Koyun Irklarının Bazı Verim Özellikleri. Journal of Tekirdağ Agricultural Faculty 4 (2): 10-12.
  • Dahal I D M (2011). Study The Effect of Docking in Iraqi Sheep: A-lamb Meat Production. Mesopotamia Journal of Agriculture 39 (1): 95-103.
  • Demirel M, Aygun T, Altin T, Bingol M (2000). Hamdani ve Karakaş koyunlarında gebeliğin son döneminde farklı düzeylerde beslemenin koyunlarda canlı ağırlık, kuzularda doğum ağırlığı ve büyüme üzerine etkileri. Turkish Journal of Veterinary and Animal Sciences 24: 243-249.
  • Demirel M, Kurbal O F, Aygun T, Erdogan S, Bakici Y, Yilmaz A, Ulker H (2004). Effect of Different Feding Levels During Mating Period on The Reproductive Performance of Norduz Ewes and Growth and Survival Rate of Their Lambs. Journal of Biological Sciences 4 (3): 283-287.
  • Duncan D B (1955). Multiple Range and Multiple F-Test. Biometrics, 11, 1–42.
  • Esenbuga M, Dayioglu H (2002). İvesi ve Morkaraman Koyunlarının Döl Verim Özelliklerine Kimi Çevre Faktörlerinin Etkisi. Turkish Journal of Veterinary and Animal Sciences 26: 139-143.
  • Gokdal O (1998). Karakaş Koyunlarının Süt ve Döl Verimleriyle Dışyapı ve Büyüme-Gelişme Özellikleri (phd thesis, unpublished). Yuzuncu Yil University Institute of Sciences, Van.
  • Gokdal O, Oto M, Ulker H, Temur C, Budag C (2000). Köylü koşullarında yetiştirilen Karakaş koyunlarının çeşitli verim özellikleri ve vücut ölçüleri. Yuzuncu Yil University Journal of Agricultural Science 10 (1): 103-111.
  • Gokdal O, Ulker H, Karakus F, Cengiz F (2006). The Growth Traits of Karakaş and Its Crosses Lambs (F1) With Ile De France x Akkaraman (G1) Under Unlimited Suckling Regime. Journal of Biological Sciences 6 (4): 787-792.
  • Gootwine E, Rozov A (2006). Seasonal Effects on Birth Weight of Lambs Born to Prolific Ewes Maintained Under Intensive Management. Livestock Science 105: 277-283.
  • Karaca O, Akyüz N, Andic S, Altin T (2003). Karakaş Koyunlarının Süt Verim Özellikleri. Turkish Journal of Veterinary and Animal Sciences 27: 589-594.
  • Kaymakci M (2010). İleri Koyun Yetiştiriciliği Kitabı. Genişletilmiş 3. Baskı. İzmir. 359.
  • Kaymakci M and Sönmez R. 1996. İleri Koyun Yetiştiriciliği Kitabı. I. Baskı, Dizgi-Baskı: Ege Üniv. Basımevi, İzmir. 359.
  • Koncagul S, Karatas A, Akca N, Vural M E, Bingol M (2012a). Factors Affecting Lactation Milk Yield and Some Lactation Characteristics of Zom Sheep in Farmer Conditions. Iğdır University Journal of The Institute of Science and Technology 2 (4): 87-93.
  • Koncagul S, Daskiran I, Bingol M (2012b). Factors Affecting Lactation Milk Yield and Lactation Curve of Norduz Sheep in Farmer Condition. Kafkas Univ. Vet. Fak. Derg. 18 (4): 677-684.
  • Koncagul S, Akça N, Vural M E, Karatas A, Bingol M (2013). Reproductive Performance of Ewes and Growth Characteristics of Lambs in Zom Sheep Reared in Karacadağ District. Kafkas Univ Vet Fak Derg 19 (1): 63-68.
  • Orkiz M, Kaya F, Calta H (1984). Kangal tipi Akkaraman Koyunlarının Bazı Önemli Verim Özellikleri. Journal of Lalahan Livestock Research Institute 24 (1-4): 15-34.
  • Ozturk Y (1998). Van ve Yöresinde Hamdani Koyunlarının Verimleri ve Morfolojik Özelliklerinin Araştırılması (phd thesis, unpublished). University of Yuzuncu Yil, Institute of Health Sciences, Van.
  • Ozturk Y, Odabasioglu F (2011a). Van ve Yöresinde Hamdani Koyunlarının Verimleri ve Morfolojik Özelliklerinin Araştırılması; II. Kuzularda Büyüme, Yaşama Gücü, besi Performansı Kesim Ve Karkas Özellikleri. The Journal of the University of Yuzuncu Yil Faculty of Veterinary Medicine 22 (2): 81-87.
  • Ozturk Y, Odabasioglu F (2011b). Van ve yöresinde Hamdani Koyunlarının Verimleri ve Morfolojik Özelliklerinin Araştırılması; I. Koyunların Çeşitli Verim Özellikleri. The Journal of the University of Yuzuncu Yil Faculty of Veterinary Medicine 22 (2): 75-80.
  • Reidal K, Al-Azzawi W, Al-Najjar K, Masri Y, Salhab S, Abdo Z, El-Herek I, Omed H, Saatci M. (2010). Factors Influencing The Milk Production of Awassi Sheep in A Flock with The Selected Lines at The Agricultural Scientific Research Centre in Salamieh/Syria. Kafkas Univ. Vet. Fak. Derg. 16 (3): 425-430.
  • SAS (2006). PC SAS User’s Guide: Statistics. SAS İnst. cary. NC, USA.
  • TUIK (2014).Turkish Statistical Institute. http://www.tuik.gov.tr/PreTablo.do?alt_id=1002. (Access date: 12.05.02014).
  • Vanli Y, Ozsoy M K (1986). Evaluation of The Production Characteristics of The Awassi Breed of Sheep and It’s Adaptability to Farm Conditions in Erzurum. Indian Journal of Animal Sciences 58 (10): 1209-1216.
  • Yakan A, Unal N, Dalci M T (2012). Ankara Şartlarında Akkaraman, İvesi ve Kıvırcık Irklarında Döl Verimi, Büyüme ve Yaşama Gücü. Journal of Lalahan Livestock Research Institute 52 (1): 1-10.
Birincil Dil en
Konular Fen
Yayımlanma Tarihi Haziran 2018
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Yazar: Erdal BİNGÖL
Kurum: HAKKARİ ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Yazar: Mehmet BİNGÖL
Kurum: Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Zootekni Anabilim Dalı, Van
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { yyutbd307464, journal = {Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi}, issn = {1308-7576}, eissn = {1308-7584}, address = {Yüzüncü Yıl Üniversitesi}, year = {2018}, volume = {28}, pages = {161 - 167}, doi = {10.29133/yyutbd.307464}, title = {Some Growth, Reproduction and Lactation Characteristics of Hamdani Sheep}, key = {cite}, author = {BİNGÖL, Mehmet and BİNGÖL, Erdal} }
APA BİNGÖL, E , BİNGÖL, M . (2018). Some Growth, Reproduction and Lactation Characteristics of Hamdani Sheep. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 28 (2), 161-167. DOI: 10.29133/yyutbd.307464
MLA BİNGÖL, E , BİNGÖL, M . "Some Growth, Reproduction and Lactation Characteristics of Hamdani Sheep". Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 28 (2018): 161-167 <http://dergipark.gov.tr/yyutbd/issue/38909/307464>
Chicago BİNGÖL, E , BİNGÖL, M . "Some Growth, Reproduction and Lactation Characteristics of Hamdani Sheep". Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 28 (2018): 161-167
RIS TY - JOUR T1 - Some Growth, Reproduction and Lactation Characteristics of Hamdani Sheep AU - Erdal BİNGÖL , Mehmet BİNGÖL Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.29133/yyutbd.307464 DO - 10.29133/yyutbd.307464 T2 - Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 161 EP - 167 VL - 28 IS - 2 SN - 1308-7576-1308-7584 M3 - doi: 10.29133/yyutbd.307464 UR - http://dx.doi.org/10.29133/yyutbd.307464 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi Some Growth, Reproduction and Lactation Characteristics of Hamdani Sheep %A Erdal BİNGÖL , Mehmet BİNGÖL %T Some Growth, Reproduction and Lactation Characteristics of Hamdani Sheep %D 2018 %J Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi %P 1308-7576-1308-7584 %V 28 %N 2 %R doi: 10.29133/yyutbd.307464 %U 10.29133/yyutbd.307464
ISNAD BİNGÖL, Erdal , BİNGÖL, Mehmet . "Hamdani Koyunlarında Bazı Büyüme-Gelişme, Döl ve Süt Verim Özellikleri". Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 28 / 2 (Haziran 2018): 161-167. http://dx.doi.org/10.29133/yyutbd.307464